{"id":179,"date":"2019-09-05T11:14:17","date_gmt":"2019-09-05T09:14:17","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/?p=179"},"modified":"2019-09-05T11:14:17","modified_gmt":"2019-09-05T09:14:17","slug":"wspolpraca-polsko-czeska-na-slasku-cieszynskim-po-roku-1989","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wspolpraca-polsko-czeska-na-slasku-cieszynskim-po-roku-1989\/","title":{"rendered":"Wsp\u00f3\u0142praca polsko-czeska na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim po roku 1989"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

Wybrane formy wsp\u00f3\u0142pracy po roku 1989<\/strong><\/p>\n

W 1990 roku zar\u00f3wno w Polsce jak i w Czechos\u0142owacji odby\u0142y si\u0119 wolne i demokratyczne wybory samorz\u0105dowe. Wy\u0142onienie demokratycznych w\u0142adz lokalnych sta\u0142o si\u0119 wa\u017cnym elementem we wzajemnych stosunkach. Dotychczasowe nieformalne kontakty dzia\u0142aczy opozycji demokratycznej po polskiej i czeskiej stronie mog\u0142y ju\u017c przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w oficjalne kontakty. Symboliczne otwarcie i rozpocz\u0119cie wsp\u00f3\u0142pracy przez nowo wybrane samorz\u0105dy nast\u0105pi\u0142o 2 pa\u017adziernika 1990 roku. Dosz\u0142o wtedy do spotkania Zarz\u0105du Miasta Cieszyna na czele z burmistrzem Janem Olbrychtem z 14 osobow\u0105 grup\u0105 radnych z czeskiego Cieszyna , kt\u00f3rej przewodniczy\u0142 starosta czesko-cieszy\u0144ski Bohuslav Muro\u0148. Podczas tego spotkania okre\u015blono g\u0142\u00f3wne problemy i zadania rodz\u0105cej si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy obu miast. Intensywny ruch graniczny na przej\u015bciu w Cieszynie (ponad 20 mln ludzi rocznie), problemy komunikacyjne, handel uliczny, nap\u0142yw ludzi i towar\u00f3w oraz wzrost przest\u0119pczo\u015bci wymog\u0142y szybkie zintensyfikowanie wsp\u00f3\u0142pracy miast. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 sta\u0142e i regularne kontakty nie tylko burmistrza i starosty , ale i przedstawicieli s\u0142u\u017cb miejskich – policji, stra\u017cy miejskiej i poszczeg\u00f3lnych wydzia\u0142\u00f3w urz\u0119d\u00f3w miejskich. Spotkania te s\u0142u\u017cy\u0142y wymianie informacji przy podejmowaniu r\u00f3\u017cnych problem\u00f3w miasta. Obie strony zacz\u0119\u0142y sobie u\u015bwiadamia\u0107, \u017ce pracuj\u0105 w zasadzie dla jednego miasta, tyle tylko, \u017ce podzielonego granic\u0105.<\/p>\n

Najbardziej widocznym symptomem ewolucji w kontaktach obu miast sta\u0142a si\u0119 wsp\u00f3\u0142praca w sferze kultury. Spo\u015br\u00f3d inicjatyw kulturalnych jakie zrodzi\u0142y si\u0119 na pograniczu polsko-czeskim w Cieszynie i Czeskim Cieszynie kilka ma charakter unikatowy i doskonale oddaj\u0105cy cechy obu miast i ich mieszka\u0144c\u00f3w. Jednym z takich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 jest Festiwal Teatralny \u201eNa granicy\u201d. Zosta\u0142 on zainicjowany przez Solidarno\u015b\u0107 Polsko – Czechos\u0142owack\u0105, cieszy\u0144ski Dom Narodowy oraz czesko – cieszy\u0144skie Forum Obywatelskie. Pierwszy festiwal odby\u0142 si\u0119 25 i 26 maja 1990 roku i w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119cony by\u0142 tw\u00f3rczo\u015bci nowego prezydenta CSRS Vaclava Havla. W festiwalu bra\u0142y udzia\u0142 teatry polskie, czeskie i s\u0142owackie. Przedstawienia odbywa\u0142y si\u0119 po obu stronach Olzy, a bilet na spektakle pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c rol\u0119 zaproszenia wymaganego w\u00f3wczas przez w\u0142adze CSRS od obywateli polskich chc\u0105cych przekroczy\u0107 granic\u0119. Festiwal faktycznie wi\u0119c podnosi\u0142 graniczny szlaban. Od 1990 roku festiwal wpisa\u0142 si\u0119 ju\u017c na trwa\u0142e w kalendarz imprez kulturalnych, a jego znaczenie wykracza daleko poza Cieszyn i Czeski Cieszyn. W maju 1999 roku Festiwal Teatralny \u201eNa granicy\u201d zosta\u0142 uznany za oficjaln\u0105 imprez\u0119 kulturaln\u0105 Grupy Wyszehradzkiej. Sens festiwalu wyra\u017ca jego has\u0142o: \u201ePoznajmy si\u0119 wzajemnie\u201d. Teatr stwarza tutaj mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania si\u0119 przez sztuk\u0119 istniej\u0105c\u0105 ponad podzia\u0142ami i d\u0105\u017c\u0105c\u0105 do usuni\u0119cia wszelkich nieporozumie\u0144 i uwik\u0142a\u0144 jakie niesie \u201eegzystencja na granicy\u201d. Od 1993 roku na festiwalu przyznawana jest nagroda \u201eZ\u0142amany szlaban\u201d. Mi\u0119dzynarodowe jury premiuje spektakle o wysokich walorach artystycznych a zarazem urzeczywistniaj\u0105cych ide\u0119 festiwalu czyli spotkanie i poznanie r\u00f3\u017cnych kultur. Festiwal jest wa\u017cnym elementem w stosunkach polsko-czeskich poniewa\u017c \u201ewychodzi do ludzi\u201d. Spektakle odbywaj\u0105 si\u0119 nie tylko w Teatrze im. A. Mickiewicza w Cieszynie b\u0105d\u017a w gmachu teatralnym w Czeskim Cieszynie, ale prezentowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c na rynkach obu miast , w szko\u0142ach, a nawet na granicznym mo\u015bcie. Wszystko to sprawia, \u017ce Festiwal Teatralny \u201eNa granicy\u201d pomaga zrozumie\u0107 ludziom s\u0105siad\u00f3w zza Olzy i u\u0142atwia wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w innych dziedzinach.<\/p>\n

Innym wydarzeniem kulturalnym , kt\u00f3re \u0142\u0105czy oba miasta jest coroczne \u015awi\u0119to Trzech Braci. Jest to trzydniowy festyn, kt\u00f3ry nawi\u0105zuje do legendy o za\u0142o\u017ceniu Cieszyna w 810 roku. W pierwszym dniu organizowane s\u0105 pochody w historycznych strojach przez ulice Cieszyna i Czeskiego Cieszyna oraz spotkanie w\u0142adz obu miast i mieszka\u0144c\u00f3w na mo\u015bcie granicznym. Przez nast\u0119pne dwa dni Cieszyn i Czeski Cieszyn staj\u0105 si\u0119 jednym miastem, przez kt\u00f3re przemierzaj\u0105 barwne korowody, odbywaj\u0105 si\u0119 kiermasze handlowe i imprezy sportowe. \u015awi\u0119to Trzech Braci jest imprez\u0105 dla wszystkich, ka\u017cdy mo\u017ce dobrze si\u0119 pobawi\u0107, czy to po polskiej, czy po czeskiej stronie. \u015awi\u0119to to ma na celu zbli\u017cenie do siebie mieszka\u0144c\u00f3w obu miast we wsp\u00f3lnej zabawie. Przynajmniej na trzy dni w roku Cieszyn zn\u00f3w staje si\u0119 jednym miastem.<\/p>\n

Opr\u00f3cz takich masowych imprez jak \u015awi\u0119to Trzech Braci istnieje r\u00f3wnie\u017c wiele innych wydarze\u0144 i imprez kulturowych, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 oba miasta. Mo\u017cna tu wymieni\u0107 np. Cieszy\u0144sk\u0105 Jesie\u0144 Jazzow\u0105. We wrze\u015bniu i pa\u017adzierniku ka\u017cdego roku w klubach, kawiarniach Cieszyna i Czeskiego Cieszyna odbywaj\u0105 si\u0119 koncerty muzyk\u00f3w i zespo\u0142\u00f3w jazzowych. R\u00f3wnie\u017c koncerty Dekady Muzyki Organowej, Ch\u00f3ralnej i Kameralnej odbywaj\u0105 si\u0119 w salach koncertowych i ko\u015bcio\u0142ach po obu stronach granicy. Wszystkie te wydarzenia sprawiaj\u0105, \u017ce pod wzgl\u0119dem kultury Cieszyn i Czeski Cieszyn s\u0105 zn\u00f3w po\u0142\u0105czone w ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Pozytywne do\u015bwiadczenia ze wsp\u00f3\u0142pracy w dziedzinie kultury pokaza\u0142y, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca jest mo\u017cliwa i nale\u017cy j\u0105 rozszerza\u0107.<\/p>\n

W latach 1990-92 wi\u0119kszo\u015b\u0107 kontakt\u00f3w polsko-czeskich opiera\u0142a si\u0119 na linii Cieszyn-Czeski Cieszyn. Pozosta\u0142e gminy po obu stronach granicy nie wykazywa\u0142y takiej inicjatywy we wzajemnych kontaktach. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 dopiero w 1993 roku. Po polskiej stronie powsta\u0142 Zwi\u0105zek Komunalny Ziemi Cieszy\u0144skiej (ZKZC) zrzeszaj\u0105cy 12 gmin (aneks 1). Natomiast po stronie czeskiej powsta\u0142y: Rada Regionalna d\/s Wsp\u00f3\u0142pracy i Rozwoju z siedzib\u0105 w Trzy\u0144cu oraz Zwi\u0105zek Komunalny Regionu Karwina. Rada Regionalna skupi\u0142a 14 gmin (aneks 2), natomiast Zwi\u0105zek Komunalny 16 gmin (aneks 3).<\/p>\n

Powstanie tych samorz\u0105dowych organizacji da\u0142o nowy impuls stosunkom polsko-czeskim. Organizacje te bardzo szybko nawi\u0105za\u0142y ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 co doprowadzi\u0142o do podpisania 23 marca 1993 roku w Czeskim Cieszynie \u201ePorozumienia o wsp\u00f3\u0142pracy\u201d. Porozumienie wyra\u017ca\u0142o intencje wzajemnego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania oraz wylicza\u0142o list\u0119 dziedzin gdzie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie powinno zaistnie\u0107. Za najwa\u017cniejsze zadania dla wsp\u00f3\u0142pracy uznano sfer\u0119 problem\u00f3w zwi\u0105zanych z przej\u015bciami granicznymi i sprawy zwi\u0105zane z telekomunikacj\u0105.<\/p>\n

Zadania postawione przed tymi samorz\u0105dowymi organizacjami w \u201ePorozumieniu o wsp\u00f3\u0142pracy\u201d uda\u0142o si\u0119 wykona\u0107 prawie w komplecie. Dzi\u0119ki inicjatywom samorz\u0105dowym u w\u0142adz pa\u0144stwowych na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim otwarto dwa nowe przej\u015bcia graniczne. W listopadzie 1993 otwarto przej\u015bcie ma\u0142ego ruchu granicznego Jasnowice-Bukovec przekszta\u0142cone w 1995 roku w przej\u015bcie paszportowe, a w 1994 roku otwarto przej\u015bcie paszportowe Leszna G\u00f3rna-Horni Lisztna. W drugiej priorytetowej dziedzinie wsp\u00f3\u0142pracy czyli w telekomunikacji dzia\u0142ania by\u0142y trudniejsze. Inicjatywy zmierzaj\u0105ce do uruchomienia bezpo\u015bredniego po\u0142\u0105czenia telefonicznego mi\u0119dzy Cieszynem i Czeskim Cieszynem d\u0142ugo spotyka\u0142y si\u0119 z oporem r\u00f3\u017cnych urz\u0119dnik\u00f3w. Jednak uda\u0142o si\u0119 doprowadzi\u0107 do jego powstania w czerwcu 1994 roku. Bezpo\u015brednie po\u0142\u0105czenie mi\u0119dzy burmistrzem a starost\u0105 obu miast zapewnia szybki kontakt zar\u00f3wno w sprawach bie\u017c\u0105cych jak i kryzysowych np. w wypadku zagro\u017ce\u0144 ekologicznych. Nie uda\u0142o si\u0119 jednak spe\u0142ni\u0107 drugiego postulatu polegaj\u0105cego na ustawieniu po obu stronach granicy telefonicznych aparat\u00f3w wrzutowych, tak by po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy obu miastami mog\u0142y odbywa\u0107 si\u0119 jak w ruchu lokalnym.<\/p>\n

10 stycznia 1996 w Kijovie na Moravie podpisana zosta\u0142a nowa umowa rozpoczynaj\u0105ca nowy etap we wzajemnych stosunkach. W nowej umowie umieszczony zosta\u0142 zapis o utworzeniu zespo\u0142u koordynacyjnego czyli formalnego podmiotu odpowiadaj\u0105cego za realizacj\u0119 programu zatwierdzonego przez og\u00f3lne zgromadzenie wszystkich w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i starost\u00f3w gmin nale\u017c\u0105cych do porozumienia. 15 lutego 1996 roku w Trzy\u0144cu odby\u0142o si\u0119 pierwsze zebranie zespo\u0142u koordynacyjnego, na kt\u00f3rym ustalono najwa\u017cniejsze zadania na rok 1996. Skupiono si\u0119 zw\u0142aszcza na powo\u0142aniu w ka\u017cdej gminie o\u015brodk\u00f3w informacji przygranicznej gotowych do wymiany informacji nt. kultury, sportu, turystyki itp. Zdecydowano r\u00f3wnie\u017c o wydaniu wsp\u00f3lnej mapy regionu zawieraj\u0105cej polsk\u0105 i czesk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego. Postanowiono tak\u017ce o wsp\u00f3lnym udziale w targach turystycznych i gospodarczych odbywaj\u0105cych si\u0119 w obu krajach. 2 pa\u017adziernika 1996 w Czeskim Cieszynie odby\u0142a si\u0119 promocja wsp\u00f3lnej mapy \u201e\u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski – Te\u0161\u00ednsk\u00e9 Slezsko\u201d. Mapa sta\u0142a si\u0119 bardzo atrakcyjna szczeg\u00f3lnie dla turyst\u00f3w, gdy\u017c przedstawia\u0142a region w ca\u0142o\u015bci, a nie uci\u0119ty granic\u0105 jak poprzednie mapy. Mapa nie by\u0142a jedyn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 publikacj\u0105. Spo\u015br\u00f3d nast\u0119pnych mo\u017cna wymieni\u0107 wsp\u00f3lne polsko-czeskie kalendarze imprez sportowych i kulturowych na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim, czy materia\u0142y informacyjne o wzajemnej wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n

Intensywna wsp\u00f3\u0142praca obu stron doprowadzi\u0142a do tego, \u017ce zacz\u0119to my\u015ble\u0107 o utworzeniu wsp\u00f3lnego euroregionu jako najbardziej sformalizowanej struktury wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wybrane formy wsp\u00f3\u0142pracy po roku 1989 W 1990 roku zar\u00f3wno w Polsce jak i w Czechos\u0142owacji odby\u0142y si\u0119 wolne i demokratyczne wybory samorz\u0105dowe. Wy\u0142onienie demokratycznych w\u0142adz lokalnych sta\u0142o si\u0119 wa\u017cnym elementem we wzajemnych stosunkach. Dotychczasowe nieformalne kontakty dzia\u0142aczy opozycji demokratycznej po polskiej i czeskiej stronie mog\u0142y ju\u017c przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w oficjalne kontakty. Symboliczne otwarcie i … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-179","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne-prace"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=179"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}