{"id":134,"date":"2016-10-02T12:30:11","date_gmt":"2016-10-02T12:30:11","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/?p=134"},"modified":"2026-10-01T18:55:52","modified_gmt":"2026-10-01T16:55:52","slug":"dylematy-integracji-europejskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/dylematy-integracji-europejskiej\/","title":{"rendered":"Dylematy integracji europejskiej"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

W pierwszym etapie integracji \u2013 od momentu ewentualnego przyst\u0105pienia do roku 2006, tj. do czasu wyga\u015bni\u0119cia odr\u0119bnego bud\u017cetu okre\u015blonego w Agendzie 2000, b\u0119d\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 nie tylko ograniczenia bud\u017cetowe, ale tak\u017ce wynikaj\u0105ce z mo\u017cliwych okres\u00f3w przej\u015bciowych, np. w dost\u0119pie do rynku pracy, w finansowaniu rolnictwa i infrastruktury, w przep\u0142ywie towar\u00f3w, kapita\u0142u i zakupie ziemi.<\/p>\n

Drugi etap cz\u0142onkowski, charakteryzuj\u0105cy si\u0119 pe\u0142niejsz\u0105 partycypacj\u0105 Polski w bud\u017cecie UE, nast\u0105pi\u0142by od 2007 roku do wyga\u015bni\u0119cia wynegocjowanych okres\u00f3w przej\u015bciowych. W etapie tym wyodr\u0119bni\u0107 mo\u017cna by co najmniej kilkuletni okres uczestniczenia polskiej gospodarki w Mechanizmie Kurs\u00f3w Walutowych 2 (ERM 2) Europejskiego Systemu Walutowego, kt\u00f3rego celem by\u0142oby ustabilizowanie kursu z\u0142otego wobec euro.<\/p>\n

Pe\u0142na integracja mog\u0142aby si\u0119 dokona\u0107 dopiero w trzecim etapie, tj. po zako\u0144czeniu okres\u00f3w przej\u015bciowych \u2013 do uzyskania cz\u0142onkostwa w Unii Gospodarczej i Walutowej. Zanim to nast\u0105pi, trzeba b\u0119dzie zadowoli\u0107 si\u0119 cz\u0142onkostwem drugiej kategorii lub raczej cz\u0142onkostwem w drugim kr\u0119gu integracyjnym, w kt\u00f3rym znajd\u0105 si\u0119 inne pa\u0144stwa kandyduj\u0105ce. Na tym tle powstaje dylemat zwi\u0105zany z tempem i zakresem integracji:<\/p>\n

    \n
  1. Czy maksymalnie przyspieszy\u0107 proces integracji i doprowadzi\u0107 do jak najszybszego wej\u015bcia do strefy euro oraz ograniczy\u0107 do minimum okresy przej\u015bciowe ?<\/li>\n
  2. Czy termin uzyskania cz\u0142onkostwa w UE i EWG uzale\u017cni\u0107 od stanu dostosowa\u0144 w gospodarce, kt\u00f3re uchroni\u0105 przed dzia\u0142aniem szok\u00f3w asymetrycznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci przed wzrostem bezrobocia i recesj\u0105 w wyniku gwa\u0142townego zaostrzenia konkurencji w skali europejskiej i globalnej ?<\/li>\n<\/ol>\n

    Wysuwane s\u0105 postulaty, kt\u00f3re dylemat ten przes\u0105dz\u0105 jednoznacznie: uzyskanie jednoczesnego cz\u0142onkostwa w Unii Europejskiej oraz UNII Gospodarczej i Walutowej powinno sta\u0107 si\u0119 celem strategicznym naszych negocjacji i dzia\u0142a\u0144 dostosowawczych .Po\u015bpiech w przyst\u0105pieniu do UGW jest szczeg\u00f3lnie niezb\u0119dny, gdy\u017c powstaje ona jako odr\u0119bna organizacja, tworzone s\u0105 w niej nowe instytucje (np. Rada Euro), kt\u00f3re b\u0119d\u0105 szybciej integrowa\u0107 swych cz\u0142onk\u00f3w, stwarzaj\u0105c im lepsze warunki rozwoju w por\u00f3wnaniu z pa\u0144stwami UE pozostaj\u0105cymi poza uni\u0105 monetarn\u0105. UGW zmierza wyra\u017anie w kierunku unii politycznej, w kt\u00f3rej cz\u0142onkowie musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 nie tylko ostre kryteria zbie\u017cno\u015bci\u00a0 ale tak\u017ce przekaza\u0107 swe uprawnienia narodowe w dziedzinie polityki monetarnej, w tym kursu walutowego, na szczebel ponad narodowy, tj. na rzecz ESBC nale\u017cy prowadzenie jednolitej polityki pieni\u0119\u017cnej nakierowanej na stabilizacj\u0119 cen. W jej ramach dokonywane s\u0105 operacje otwartego rynku, operacje walutowe, zarz\u0105dzanie rezerwami walutowymi i systemami p\u0142atniczymi kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich.<\/p>\n

    Dylemat zwi\u0105zany z tempem integracji ma przede wszystkim charakter gospodarczy i polityczny. Z jednej strony szybkie uczestnictwo w kolejnych etapach integracji mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z mechanizm\u00f3w wsp\u00f3lnego rynku i ogranicza\u0107 ryzyko znalezienia si\u0119 na jego peryferiach. Z drugiej jednak strony zbyt szybkie przyjmowanie nowych zobowi\u0105za\u0144, przy niedostatecznym poziomie dostosowania gospodarki, mo\u017ce prowadzi\u0107 do powstawania koszt\u00f3w trudnych do poniesienia przez mniej konkurencyjne przedsi\u0119biorstwa i s\u0142absze regiony.<\/p>\n

    W szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy to integracji walutowej. Rezygnacja z w\u0142asnej waluty oznacza nie tylko zast\u0105pienie z\u0142otego przez euro, ale r\u00f3wnie\u017c zmian\u0119 ca\u0142ego sposobu prowadzenia polityki pieni\u0119\u017cnej. Pa\u0144stwo nale\u017c\u0105ce do strefy euro nie ustala samodzielnie poziomu podstawowych st\u00f3p procentowych i nie mo\u017ce wykorzystywa\u0107 kursu swojej waluty jako instrumentu reagowania na sytuacj\u0119 gospodarcz\u0105. Kompetencje w zakresie wsp\u00f3lnej polityki pieni\u0119\u017cnej wykonywane s\u0105 na poziomie europejskim.<\/p>\n

    Znaczenie tej zmiany zale\u017cy od stopnia podobie\u0144stwa polskiej gospodarki do gospodarek pozosta\u0142ych pa\u0144stw uczestnicz\u0105cych w unii walutowej. Je\u017celi zmiany koniunkturalne przebiegaj\u0105 podobnie, wsp\u00f3lna polityka pieni\u0119\u017cna mo\u017ce odpowiada\u0107 potrzebom wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw. Wi\u0119kszy problem pojawia si\u0119 wtedy, gdy okre\u015blone pa\u0144stwo znajduje si\u0119 w sytuacji odmiennej od pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n

    Mo\u017ce bowiem wyst\u0105pi\u0107 sytuacja, w kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stw do\u015bwiadcza szybkiego wzrostu gospodarczego i presji inflacyjnej, podczas gdy inne zmagaj\u0105 si\u0119 ze spowolnieniem i wzrostem bezrobocia. Jedna stopa procentowa obowi\u0105zuj\u0105ca w ca\u0142ej strefie nie mo\u017ce by\u0107 w jednakowym stopniu dostosowana do obu sytuacji. W\u0142a\u015bnie dlatego istotne staje si\u0119 pytanie o stopie\u0144 rzeczywistej konwergencji gospodarek przed przyst\u0105pieniem do unii walutowej.<\/p>\n

    Problem szok\u00f3w asymetrycznych ma w tym kontek\u015bcie podstawowe znaczenie. S\u0105 to zdarzenia, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 znacznie silniej na gospodark\u0119 jednego pa\u0144stwa lub grupy pa\u0144stw ni\u017c na pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w wsp\u00f3lnego obszaru walutowego. Ich \u017ar\u00f3d\u0142em mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cnice strukturalne, odmienna specjalizacja produkcji, zale\u017cno\u015b\u0107 od okre\u015blonych surowc\u00f3w albo szczeg\u00f3lna sytuacja poszczeg\u00f3lnych sektor\u00f3w gospodarki.<\/p>\n

    Pa\u0144stwo posiadaj\u0105ce w\u0142asn\u0105 walut\u0119 mo\u017ce w pewnym zakresie reagowa\u0107 na tego rodzaju problemy poprzez polityk\u0119 kursow\u0105 i pieni\u0119\u017cn\u0105. Po przyst\u0105pieniu do unii walutowej mo\u017cliwo\u015bci te zostaj\u0105 ograniczone, dlatego wi\u0119kszego znaczenia nabieraj\u0105 inne mechanizmy dostosowawcze. Nale\u017c\u0105 do nich mobilno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w, elastyczno\u015b\u0107 p\u0142ac, polityka fiskalna oraz zdolno\u015b\u0107 gospodarki do przesuwania zasob\u00f3w pomi\u0119dzy sektorami.<\/p>\n

    Zwolennicy szybszej integracji mog\u0105 wskazywa\u0107, \u017ce sam proces przygotowania do przyj\u0119cia wsp\u00f3lnej waluty wymusza stabilizacj\u0119 gospodarcz\u0105 i zwi\u0119ksza dyscyplin\u0119 polityki ekonomicznej. Konieczno\u015b\u0107 spe\u0142nienia kryteri\u00f3w konwergencji powoduje bowiem potrzeb\u0119 ograniczania nadmiernego deficytu, stabilizowania cen oraz prowadzenia polityki sprzyjaj\u0105cej trwa\u0142emu wzrostowi. Integracja monetarna mo\u017ce by\u0107 zatem traktowana nie tylko jako rezultat dostosowa\u0144, ale tak\u017ce jako czynnik mobilizuj\u0105cy do ich przeprowadzenia.<\/p>\n

    Z kolei argument na rzecz ostro\u017cniejszego podej\u015bcia opiera si\u0119 na przekonaniu, \u017ce nominalne spe\u0142nienie kryteri\u00f3w nie musi oznacza\u0107 wystarczaj\u0105cego poziomu realnej konwergencji. Mo\u017cliwe jest osi\u0105gni\u0119cie okre\u015blonego poziomu inflacji, deficytu czy st\u00f3p procentowych bez usuni\u0119cia g\u0142\u0119bszych r\u00f3\u017cnic strukturalnych. Je\u017celi takie r\u00f3\u017cnice s\u0105 znaczne, utrata w\u0142asnych instrument\u00f3w polityki pieni\u0119\u017cnej mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 koszty przysz\u0142ych dostosowa\u0144.<\/p>\n

    Dylemat ten nie daje si\u0119 wi\u0119c sprowadzi\u0107 do prostego przeciwstawienia zwolennik\u00f3w i przeciwnik\u00f3w integracji. Dotyczy raczej w\u0142a\u015bciwego momentu przechodzenia do kolejnych jej etap\u00f3w. Nawet przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce cz\u0142onkostwo w unii walutowej jest celem d\u0142ugookresowym, pozostaje pytanie, jakie warunki powinny zosta\u0107 spe\u0142nione przed jego realizacj\u0105.<\/p>\n

    Istotn\u0105 rol\u0119 w tym procesie ma odgrywa\u0107 ERM II. Mechanizm ten stanowi po\u015bredni etap pomi\u0119dzy posiadaniem ca\u0142kowicie niezale\u017cnego systemu kursowego a przyj\u0119ciem wsp\u00f3lnej waluty. Kurs krajowej waluty zostaje powi\u0105zany z euro wok\u00f3\u0142 ustalonego kursu centralnego, a pa\u0144stwo powinno utrzymywa\u0107 jego stabilno\u015b\u0107 w okre\u015blonych granicach.<\/p>\n

    Uczestnictwo w takim systemie pozwala sprawdzi\u0107, czy gospodarka jest zdolna funkcjonowa\u0107 przy ograniczonej zmienno\u015bci kursu walutowego. Jednocze\u015bnie mo\u017ce ono ujawni\u0107 problemy, kt\u00f3re w warunkach ca\u0142kowicie p\u0142ynnego kursu by\u0142y mniej widoczne. Okres uczestnictwa w ERM II nale\u017cy zatem traktowa\u0107 jako element procesu konwergencji, a nie wy\u0142\u0105cznie jako formalny wym\u00f3g poprzedzaj\u0105cy wej\u015bcie do strefy euro.<\/p>\n

    Nie mniej wa\u017cnym dylematem jest skala okres\u00f3w przej\u015bciowych wynegocjowanych przy przyst\u0119powaniu do Unii Europejskiej. Ich funkcj\u0105 jest umo\u017cliwienie stopniowego dostosowania tych sektor\u00f3w, w kt\u00f3rych natychmiastowe zastosowanie wszystkich regu\u0142 wsp\u00f3lnego rynku mog\u0142oby prowadzi\u0107 do powa\u017cnych trudno\u015bci gospodarczych lub spo\u0142ecznych.<\/p>\n

    Z punktu widzenia Polski okresy przej\u015bciowe mog\u0105 by\u0107 potrzebne przede wszystkim w dziedzinach wymagaj\u0105cych kosztownych inwestycji albo g\u0142\u0119bokiej restrukturyzacji. Dotyczy to przyk\u0142adowo ochrony \u015brodowiska, infrastruktury, rolnictwa czy cz\u0119\u015bci przedsi\u0119biorstw przemys\u0142owych. Natychmiastowe dostosowanie do wszystkich standard\u00f3w mog\u0142oby w tych przypadkach wymaga\u0107 nak\u0142ad\u00f3w przekraczaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci gospodarki.<\/p>\n

    Zbyt d\u0142ugie utrzymywanie okres\u00f3w przej\u015bciowych r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce jednak powodowa\u0107 problemy. Przed\u0142u\u017ca bowiem stan niepe\u0142nej integracji i mo\u017ce ogranicza\u0107 korzy\u015bci wynikaj\u0105ce z uczestnictwa we wsp\u00f3lnym rynku. Powstaje wi\u0119c konieczno\u015b\u0107 znalezienia takiego rozwi\u0105zania, kt\u00f3re pozwoli chroni\u0107 szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwe sektory, ale jednocze\u015bnie nie b\u0119dzie op\u00f3\u017ania\u0142o modernizacji.<\/p>\n

    Podobny charakter ma problem dost\u0119pu polskich pracownik\u00f3w do rynk\u00f3w pracy pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Swobodny przep\u0142yw os\u00f3b jest jedn\u0105 z podstawowych zasad wsp\u00f3lnego rynku, ale przed rozszerzeniem pojawia\u0142y si\u0119 obawy dotycz\u0105ce mo\u017cliwego nap\u0142ywu pracownik\u00f3w z nowych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich do kraj\u00f3w o wy\u017cszych p\u0142acach. Sta\u0142o si\u0119 to jednym z powod\u00f3w negocjowania rozwi\u0105za\u0144 przej\u015bciowych.<\/p>\n

    Z polskiego punktu widzenia ograniczenia w dost\u0119pie do rynk\u00f3w pracy mog\u0105 by\u0107 postrzegane jako przejaw niepe\u0142nego cz\u0142onkostwa w pierwszych latach integracji. Jednocze\u015bnie nale\u017cy dostrzec argumenty pa\u0144stw, kt\u00f3re obawia\u0142y si\u0119 gwa\u0142townych zmian na w\u0142asnych rynkach pracy. Problem ten pokazuje, \u017ce rozszerzenie Unii wymaga pogodzenia interes\u00f3w nowych i dotychczasowych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/p>\n

    Swobodny przep\u0142yw pracownik\u00f3w mo\u017ce przynosi\u0107 polskiej gospodarce zar\u00f3wno korzy\u015bci, jak i koszty. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 legalnego podejmowania zatrudnienia w innych pa\u0144stwach mo\u017ce prowadzi\u0107 do wzrostu dochod\u00f3w cz\u0119\u015bci gospodarstw domowych, zdobywania nowych kwalifikacji oraz zmniejszenia presji na krajowy rynek pracy. Z drugiej jednak strony masowy odp\u0142yw ludzi m\u0142odych i wykwalifikowanych mo\u017ce powodowa\u0107 niedobory specjalist\u00f3w w niekt\u00f3rych zawodach.<\/p>\n

    Kolejnym problemem jest swobodny przep\u0142yw kapita\u0142u i zwi\u0105zana z nim mo\u017cliwo\u015b\u0107 nabywania nieruchomo\u015bci. W Polsce obawy wywo\u0142uje szczeg\u00f3lnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 zakupu ziemi przez podmioty z pa\u0144stw dysponuj\u0105cych znacznie wy\u017cszym poziomem dochod\u00f3w. R\u00f3\u017cnice cen ziemi mog\u0105 bowiem powodowa\u0107, \u017ce dla zagranicznych inwestor\u00f3w jej zakup b\u0119dzie znacznie \u0142atwiejszy ni\u017c dla cz\u0119\u015bci obywateli polskich.<\/p>\n

    Zwolennicy liberalizacji mog\u0105 podkre\u015bla\u0107, \u017ce nap\u0142yw kapita\u0142u zwi\u0119ksza warto\u015b\u0107 inwestycji i przyczynia si\u0119 do rozwoju rynku nieruchomo\u015bci. Z drugiej strony podnoszone s\u0105 argumenty dotycz\u0105ce ochrony rynku ziemi rolnej oraz potrzeby stworzenia krajowym rolnikom odpowiedniego czasu na dostosowanie si\u0119 do warunk\u00f3w konkurencji. W\u0142a\u015bnie dlatego r\u00f3wnie\u017c w tym obszarze znaczenie maj\u0105 rozwi\u0105zania przej\u015bciowe.<\/p>\n

    Szczeg\u00f3lnym \u017ar\u00f3d\u0142em dylemat\u00f3w jest polskie rolnictwo. Jego znaczenie spo\u0142eczne jest wi\u0119ksze ni\u017c w wi\u0119kszo\u015bci dotychczasowych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, a struktura gospodarstw charakteryzuje si\u0119 znacznym rozdrobnieniem. Integracja ze wsp\u00f3lnym rynkiem rolnym mo\u017ce stworzy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z instrument\u00f3w wsp\u00f3lnej polityki rolnej, ale r\u00f3wnocze\u015bnie zwi\u0119kszy presj\u0119 na modernizacj\u0119 i popraw\u0119 efektywno\u015bci.<\/p>\n

    Dostosowanie rolnictwa nie jest wy\u0142\u0105cznie problemem ekonomicznym. Poci\u0105ga za sob\u0105 skutki spo\u0142eczne, poniewa\u017c restrukturyzacja mo\u017ce prowadzi\u0107 do zmniejszenia liczby os\u00f3b utrzymuj\u0105cych si\u0119 z pracy w rolnictwie. Powstaje w\u00f3wczas pytanie o mo\u017cliwo\u015b\u0107 tworzenia alternatywnych miejsc pracy na obszarach wiejskich oraz o tempo przemian strukturalnych.<\/p>\n

    Integracja europejska mo\u017ce przyspieszy\u0107 te procesy, lecz sama w sobie nie rozwi\u0105zuje problemu nadmiernego zatrudnienia w mniej efektywnych sektorach gospodarki. \u015arodki europejskie i wsp\u00f3lne programy mog\u0105 wspiera\u0107 modernizacj\u0119, ale o jej powodzeniu b\u0119dzie decydowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c jako\u015b\u0107 krajowej polityki gospodarczej.<\/p>\n

    Nast\u0119pnym dylematem jest kwestia transfer\u00f3w finansowych pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a bud\u017cetem Unii Europejskiej. Cz\u0142onkostwo oznacza zar\u00f3wno obowi\u0105zek uczestniczenia w finansowaniu wsp\u00f3lnego bud\u017cetu, jak i mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania ze \u015brodk\u00f3w przeznaczonych na polityk\u0119 regionaln\u0105, rolnictwo i rozw\u00f3j infrastruktury.<\/p>\n

    Samo uzyskanie prawa do korzystania z tych \u015brodk\u00f3w nie gwarantuje jeszcze ich efektywnego wykorzystania. Konieczne s\u0105 odpowiednie projekty, sprawne instytucje oraz zdolno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142finansowania inwestycji. Pa\u0144stwo nieprzygotowane administracyjnie mo\u017ce wykorzysta\u0107 jedynie cz\u0119\u015b\u0107 dost\u0119pnych mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n

    Z tego punktu widzenia szczeg\u00f3lnego znaczenia nabiera jako\u015b\u0107 administracji publicznej. Integracja europejska nie ogranicza si\u0119 do przyjmowania okre\u015blonych regulacji prawnych. Pa\u0144stwo musi by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zdolne do wykonywania prawa wsp\u00f3lnotowego, przygotowywania projekt\u00f3w, zarz\u0105dzania \u015brodkami oraz reprezentowania swoich interes\u00f3w w instytucjach europejskich.<\/p>\n

    Powodzenie cz\u0142onkostwa mo\u017ce wi\u0119c w znacznej mierze zale\u017ce\u0107 od zdolno\u015bci instytucjonalnej Polski. Nawet korzystne rozwi\u0105zania traktatowe i finansowe nie przynios\u0105 pe\u0142nych rezultat\u00f3w, je\u017celi administracja nie b\u0119dzie potrafi\u0142a z nich korzysta\u0107. Integracja wymaga zatem modernizacji nie tylko przedsi\u0119biorstw, ale r\u00f3wnie\u017c samego pa\u0144stwa.<\/p>\n

    Nale\u017cy tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kwesti\u0119 suwerenno\u015bci. Cz\u0142onkostwo w Unii Europejskiej wi\u0105\u017ce si\u0119 z uczestnictwem w systemie, w kt\u00f3rym cz\u0119\u015b\u0107 decyzji podejmowana jest wsp\u00f3lnie przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie. Niekt\u00f3re kompetencje wykonywane dotychczas wy\u0142\u0105cznie na poziomie krajowym s\u0105 realizowane w ramach wsp\u00f3lnych instytucji.<\/p>\n

    Mo\u017cna to interpretowa\u0107 jako ograniczenie mo\u017cliwo\u015bci jednostronnego dzia\u0142ania pa\u0144stwa, ale jednocze\u015bnie pa\u0144stwo uzyskuje wp\u0142yw na decyzje obowi\u0105zuj\u0105ce na ca\u0142ym obszarze Unii. Z punktu widzenia pa\u0144stwa \u015bredniej wielko\u015bci uczestnictwo w procesie wsp\u00f3lnego podejmowania decyzji mo\u017ce dawa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 oddzia\u0142ywania na sprawy, na kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105c samodzielnie mia\u0142oby znacznie mniejszy wp\u0142yw.<\/p>\n

    Rzeczywista skala tego wp\u0142ywu zale\u017cy jednak od zdolno\u015bci tworzenia koalicji z innymi pa\u0144stwami, jako\u015bci administracji oraz umiej\u0119tno\u015bci przedstawiania i obrony w\u0142asnego stanowiska. Formalne cz\u0142onkostwo w instytucjach nie gwarantuje automatycznie skuteczno\u015bci dzia\u0142ania.<\/p>\n

    W\u0142a\u015bnie tutaj pojawia si\u0119 kolejny dylemat dotycz\u0105cy pog\u0142\u0119biania integracji. Unia Europejska nie jest struktur\u0105 statyczn\u0105. R\u00f3wnolegle z procesem rozszerzenia mo\u017ce nast\u0119powa\u0107 pog\u0142\u0119bianie wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy cz\u0119\u015bci\u0105 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Pa\u0144stwa uczestnicz\u0105ce w wi\u0119kszej liczbie wsp\u00f3lnych polityk mog\u0105 tworzy\u0107 grup\u0119 silniej powi\u0105zan\u0105 gospodarczo i politycznie.<\/p>\n

    Powstaje wi\u0119c pytanie, czy Polska powinna d\u0105\u017cy\u0107 do jak najszybszego uczestnictwa we wszystkich takich formach wsp\u00f3\u0142pracy, czy te\u017c korzystniejsze b\u0119dzie stopniowe przyst\u0119powanie do kolejnych etap\u00f3w po osi\u0105gni\u0119ciu odpowiedniego stopnia przygotowania. Oba podej\u015bcia wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z odmiennym rodzajem ryzyka.<\/p>\n

    Szybka integracja ogranicza ryzyko znalezienia si\u0119 poza g\u0142\u00f3wnym nurtem proces\u00f3w decyzyjnych, lecz zwi\u0119ksza ryzyko przyj\u0119cia zobowi\u0105za\u0144, do kt\u00f3rych gospodarka nie jest jeszcze dostatecznie przygotowana. Wolniejsza integracja umo\u017cliwia d\u0142u\u017cszy okres dostosowania, ale mo\u017ce prowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stw szybciej rozwija nowe formy wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n

    Koncepcja Europy r\u00f3\u017cnych pr\u0119dko\u015bci jest w\u0142a\u015bnie wyrazem tego problemu. Nie wszystkie pa\u0144stwa musz\u0105 uczestniczy\u0107 w ka\u017cdym etapie integracji w tym samym momencie. R\u00f3\u017cnice mog\u0105 wynika\u0107 zar\u00f3wno z formalnie przyznanych odst\u0119pstw, jak i z niespe\u0142nienia warunk\u00f3w niezb\u0119dnych do uczestnictwa w okre\u015blonych mechanizmach.<\/p>\n

    Nie musi to automatycznie oznacza\u0107 trwa\u0142ego podzia\u0142u na cz\u0142onk\u00f3w pierwszej i drugiej kategorii. Mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c rozumiane jako czasowe zr\u00f3\u017cnicowanie wynikaj\u0105ce z odmiennych mo\u017cliwo\u015bci i wybor\u00f3w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw. Ocena takiego modelu zale\u017cy jednak od tego, czy kraje pozostaj\u0105ce poza okre\u015blonym obszarem wsp\u00f3\u0142pracy zachowuj\u0105 realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 p\u00f3\u017aniejszego do\u0142\u0105czenia.<\/p>\n

    Dla Polski szczeg\u00f3lne znaczenie ma wi\u0119c nie tylko samo uzyskanie cz\u0142onkostwa, lecz r\u00f3wnie\u017c zdolno\u015b\u0107 do stopniowego zmniejszania dystansu gospodarczego dziel\u0105cego j\u0105 od najbardziej rozwini\u0119tych pa\u0144stw Unii. Integracja mo\u017ce stworzy\u0107 warunki sprzyjaj\u0105ce temu procesowi, ale nie zapewnia automatycznej konwergencji.<\/p>\n

    Wzrost gospodarczy zale\u017cy nadal od poziomu inwestycji, kwalifikacji pracownik\u00f3w, sprawno\u015bci instytucji, infrastruktury, innowacyjno\u015bci oraz polityki gospodarczej. Fundusze europejskie i dost\u0119p do wsp\u00f3lnego rynku mog\u0105 wspiera\u0107 rozw\u00f3j, ale ich efektywno\u015b\u0107 jest uzale\u017cniona od sposobu wykorzystania.<\/p>\n

    Podobnie konkurencja na wsp\u00f3lnym rynku mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 w dw\u00f3ch kierunkach. Mo\u017ce wymusza\u0107 modernizacj\u0119 i zwi\u0119kszanie wydajno\u015bci, ale jednocze\u015bnie mo\u017ce prowadzi\u0107 do wypierania z rynku przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3re nie s\u0105 zdolne do szybkiego dostosowania. W kr\u00f3tkim okresie mo\u017ce wi\u0119c powodowa\u0107 koszty restrukturyzacyjne, nawet je\u015bli w d\u0142u\u017cszej perspektywie prowadzi do poprawy efektywno\u015bci ca\u0142ej gospodarki.<\/p>\n

    Z tego wzgl\u0119du szczeg\u00f3lnie istotne jest przygotowanie polityki spo\u0142ecznej i rynku pracy. Restrukturyzacja niekt\u00f3rych sektor\u00f3w mo\u017ce powodowa\u0107 wzrost bezrobocia w okre\u015blonych regionach. Integracja powinna wi\u0119c by\u0107 powi\u0105zana z dzia\u0142aniami s\u0142u\u017c\u0105cymi przekwalifikowaniu pracownik\u00f3w, rozwojowi przedsi\u0119biorczo\u015bci i tworzeniu nowych miejsc pracy.<\/p>\n

    Analiza dylemat\u00f3w integracji europejskiej prowadzi zatem do wniosku, \u017ce zasadniczy problem nie polega wy\u0142\u0105cznie na wyborze pomi\u0119dzy cz\u0142onkostwem a pozostaniem poza Uni\u0105. Po podj\u0119ciu strategicznej decyzji o przyst\u0105pieniu pojawia si\u0119 ca\u0142y szereg dalszych wybor\u00f3w dotycz\u0105cych tempa dostosowa\u0144, okres\u00f3w przej\u015bciowych, polityki gospodarczej oraz uczestnictwa w kolejnych etapach integracji.<\/p>\n

    Nie istnieje przy tym jeden miernik pozwalaj\u0105cy automatycznie okre\u015bli\u0107 w\u0142a\u015bciwe tempo. Konieczne jest r\u00f3wnoczesne uwzgl\u0119dnianie stabilno\u015bci makroekonomicznej, konkurencyjno\u015bci przedsi\u0119biorstw, sytuacji na rynku pracy, zdolno\u015bci administracyjnej oraz spo\u0142ecznych koszt\u00f3w transformacji.<\/p>\n

    Szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie wida\u0107 to na przyk\u0142adzie unii walutowej. Sama polityczna decyzja o d\u0105\u017ceniu do przyj\u0119cia euro nie rozstrzyga pytania o w\u0142a\u015bciwy moment. Ostateczne przej\u015bcie do wsp\u00f3lnej waluty wymaga osi\u0105gni\u0119cia odpowiedniego stopnia konwergencji oraz spe\u0142nienia formalnych warunk\u00f3w przewidzianych dla pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/p>\n

    Dlatego zasadniczym wyzwaniem pozostaje takie prowadzenie polityki dostosowawczej, aby kolejne etapy integracji wynika\u0142y z rzeczywistej zdolno\u015bci gospodarki do funkcjonowania w nowych warunkach. Jednocze\u015bnie przeci\u0105ganie dostosowa\u0144 nie powinno prowadzi\u0107 do utrwalania nieefektywnych struktur tylko dlatego, \u017ce ich reforma wi\u0105\u017ce si\u0119 z kosztami spo\u0142ecznymi.<\/p>\n

    Dylemat integracji jest wi\u0119c w istocie dylematem pomi\u0119dzy tempem a jako\u015bci\u0105 dostosowania. Zbyt szybkie tempo mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 koszty zmian, natomiast nadmierna ostro\u017cno\u015b\u0107 mo\u017ce op\u00f3\u017ani\u0107 korzy\u015bci wynikaj\u0105ce z uczestnictwa w rozwijaj\u0105cym si\u0119 systemie europejskim.<\/p>\n

    Ostateczna ocena powinna uwzgl\u0119dnia\u0107 zar\u00f3wno wymiar ekonomiczny, jak i polityczny oraz spo\u0142eczny. Cz\u0142onkostwo w Unii Europejskiej nie ko\u0144czy procesu integracyjnego, lecz otwiera jego kolejny etap. Po przyst\u0105pieniu nadal pozostaj\u0105 decyzje dotycz\u0105ce sposobu uczestnictwa w poszczeg\u00f3lnych politykach, tempa zbli\u017cania poziomu rozwoju gospodarczego oraz przygotowania do udzia\u0142u w unii walutowej.<\/p>\n

    Mo\u017cna zatem przypuszcza\u0107, \u017ce zasadniczym problemem Polski w pierwszych latach cz\u0142onkostwa nie b\u0119dzie ju\u017c samo pytanie o przyst\u0105pienie do Unii, lecz o spos\u00f3b wykorzystania cz\u0142onkostwa. Od jako\u015bci polityki gospodarczej, sprawno\u015bci pa\u0144stwa oraz zdolno\u015bci przedsi\u0119biorstw i obywateli do funkcjonowania na wsp\u00f3lnym rynku zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie, czy integracja stanie si\u0119 przede wszystkim impulsem modernizacyjnym, czy te\u017c okres dostosowania b\u0119dzie zwi\u0105zany z powa\u017cnymi napi\u0119ciami gospodarczymi i spo\u0142ecznymi.<\/p>\n

    W tym sensie integracja europejska nie jest jednorazowym wydarzeniem, lecz d\u0142ugotrwa\u0142ym procesem. Przyst\u0105pienie do Unii stanowi jedynie jeden z jego etap\u00f3w, po kt\u00f3rym nast\u0119puj\u0105 kolejne decyzje dotycz\u0105ce zakresu uczestnictwa we wsp\u00f3lnych politykach oraz stopnia powi\u0105zania gospodarki krajowej z pozosta\u0142ymi pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi. Dylematy dotycz\u0105ce tempa i zakresu integracji b\u0119d\u0105 wi\u0119c pozostawa\u0142y aktualne r\u00f3wnie\u017c po formalnym uzyskaniu cz\u0142onkostwa.<\/p>\n

    \n

    Historycznie ostateczne warunki akcesji rzeczywi\u015bcie przewidywa\u0142y szereg okres\u00f3w przej\u015bciowych, natomiast Polska od 1 maja 2004 r. uczestniczy\u0142a w UGW jako pa\u0144stwo obj\u0119te derogacj\u0105<\/strong>, a nie jako cz\u0142onek strefy euro.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W pierwszym etapie integracji \u2013 od momentu ewentualnego przyst\u0105pienia do roku 2006, tj. do czasu wyga\u015bni\u0119cia odr\u0119bnego bud\u017cetu okre\u015blonego w Agendzie 2000, b\u0119d\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 nie tylko ograniczenia bud\u017cetowe, ale tak\u017ce wynikaj\u0105ce z mo\u017cliwych okres\u00f3w przej\u015bciowych, np. w dost\u0119pie do rynku pracy, w finansowaniu rolnictwa i infrastruktury, w przep\u0142ywie towar\u00f3w, kapita\u0142u i zakupie ziemi. Drugi etap … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-134","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-licencjackie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=134"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":303,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134\/revisions\/303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}