{"id":127,"date":"2015-04-14T11:02:19","date_gmt":"2015-04-14T11:02:19","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/?p=127"},"modified":"2026-10-01T18:53:26","modified_gmt":"2026-10-01T16:53:26","slug":"projekt-ustawy-o-zmianie-konstytucji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/projekt-ustawy-o-zmianie-konstytucji\/","title":{"rendered":"Projekt ustawy o zmianie Konstytucji"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Projekt ustawy o zmianie Konstytucji mo\u017ce przed\u0142o\u017cy\u0107 co najmniej 1\/5 ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w (czyli 92), Senat lub Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (art. 235). Zmiana konstytucji nast\u0119puje w drodze ustawy uchwalonej w jednakowym brzmieniu przez Sejm i nast\u0119pnie w terminie nie d\u0142u\u017cszym ni\u017c 60 dni przez Senat. Pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie Konstytucji mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 nie wcze\u015bniej ni\u017c trzydziestego dnia od dnia przed\u0142o\u017cenia Sejmowi projektu ustawy. Ustaw\u0119 o zmianie konstytucji uchwala Sejm wi\u0119kszo\u015bci\u0105 co najmniej 2\/3 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w oraz Senat bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby senator\u00f3w.<\/p>\n

Uchwalenie przez Sejm ustawy zmieniaj\u0105cej przepisy rozdzia\u0142\u00f3w I, II lub XII Konstytucji (I. Rzeczpospolita, II. Wolno\u015bci, Prawa i Obowi\u0105zki Cz\u0142owieka i Obywatela, XII. Zmiana Konstytucji) mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 nie wcze\u015bniej ni\u017c sze\u015b\u0107dziesi\u0105tego dnia po pierwszym czytaniu projektu ustawy. Je\u017celi ustawa o zmianie Konstytucji dotyczy przepis\u00f3w rozdzia\u0142u I, II lub XII, podmioty uprawnione do przedk\u0142adania projektu ustawy o zmianie konstytucji mog\u0105 za\u017c\u0105da\u0107, w terminie 45 dni od dnia uchwalenia ustawy przez Senat, przeprowadzenia referendum zatwierdzaj\u0105cego. Zmiana Konstytucji zostaje przyj\u0119ta, je\u017celi za ta zmian\u0105 opowiedzia\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142osuj\u0105cych. Powy\u017csze regulacje czyni\u0105 ustaw\u0119 z 2 kwietnia 1997 roku konstytucj\u0105 sztywn\u0105, tj. przewiduj\u0105c\u0105 specjalny, utrudniony tryb jej zmiany. Ze wszystkich Polskich ustaw konstytucyjnych ta w\u0142a\u015bnie zawiera najwi\u0119cej zabezpiecze\u0144 i najtrudniejszy, wymagaj\u0105cy szerokiej koalicji politycznej tryb zmiany. Zapewnia to trwa\u0142o\u015b\u0107 i stabilno\u015b\u0107 okre\u015blonego w jej przepisach ustroju pa\u0144stwa.<\/p>\n

Najnowsza polska konstytucja, jak ka\u017cde z dzie\u0142 ludzkich nie jest doskona\u0142a. Powstaj\u0105c w rezultacie \u015bcierania si\u0119 przeciwstawnych racji i poszukiwania rozwi\u0105za\u0144 odpowiadaj\u0105cych wi\u0119kszo\u015bci zawiera niekiedy postanowienia nie ca\u0142kiem ze sob\u0105 zharmonizowane. Jednak\u017ce, jako ca\u0142o\u015b\u0107 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku jest aktem nowoczesnym, a w niekt\u00f3rych fragmentach nawet nowatorskim. Mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do wydatnego usprawnienia funkcjonowania naszego pa\u0144stwa i ochrony wolno\u015bci i praw obywateli. W praktyce jej stosowania wyjd\u0105 na jaw wszystkie jej wady i zalety. Na dzi\u015b wystarczy aby by\u0142a szanowana i przestrzegana oraz aby d\u0105\u017cenie do jej udoskonalenia nie przybiera\u0142o postaci ataku na sam\u0105 konstytucj\u0119 lub na ide\u0119 porz\u0105dku konstytucyjnego, kt\u00f3ry ona uosabia.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lny tryb zmiany Konstytucji znajduje uzasadnienie w pozycji tego aktu w systemie \u017ar\u00f3de\u0142 prawa. Konstytucja nie jest bowiem zwyk\u0142\u0105 ustaw\u0105 reguluj\u0105c\u0105 okre\u015blon\u0105 dziedzin\u0119 stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych, lecz aktem ustanawiaj\u0105cym podstawowe zasady ustroju pa\u0144stwa, okre\u015blaj\u0105cym struktur\u0119 i kompetencje naczelnych organ\u00f3w w\u0142adzy oraz wyznaczaj\u0105cym katalog najwa\u017cniejszych wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela. Z tego wzgl\u0119du jej zmiana nie mo\u017ce nast\u0119powa\u0107 wed\u0142ug identycznych regu\u0142 jak nowelizacja zwyk\u0142ej ustawy.<\/p>\n

Podwy\u017cszone wymagania dotycz\u0105ce wi\u0119kszo\u015bci g\u0142os\u00f3w maj\u0105 przede wszystkim powodowa\u0107, \u017ce zasadnicze elementy ustroju nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 zmieniane wy\u0142\u0105cznie wol\u0105 przej\u015bciowej wi\u0119kszo\u015bci parlamentarnej. W Sejmie wymagane jest uzyskanie wi\u0119kszo\u015bci co najmniej dw\u00f3ch trzecich g\u0142os\u00f3w przy obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w, natomiast w Senacie konieczna jest bezwzgl\u0119dna wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142os\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c przy obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby senator\u00f3w. W praktyce konstrukcja ta sprzyja poszukiwaniu szerszego porozumienia w przypadku zmian dotycz\u0105cych podstaw ustroju pa\u0144stwa.<\/p>\n

Istotne znaczenie posiada r\u00f3wnie\u017c ograniczenie kr\u0119gu podmiot\u00f3w mog\u0105cych wyst\u0105pi\u0107 z projektem zmiany Konstytucji. Inicjatywa w tym zakresie przys\u0142uguje co najmniej jednej pi\u0105tej ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w, Senatowi oraz Prezydentowi Rzeczypospolitej. Oznacza to, \u017ce kr\u0105g uprawnionych jest w\u0119\u017cszy ni\u017c w zwyk\u0142ym post\u0119powaniu ustawodawczym. Projektu zmiany Konstytucji nie mo\u017ce zatem samodzielnie przed\u0142o\u017cy\u0107 pojedynczy pose\u0142 ani niewielka grupa pos\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Nie przewidziano r\u00f3wnie\u017c obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany Konstytucji. W zwyk\u0142ym post\u0119powaniu ustawodawczym okre\u015blona konstytucyjnie liczba obywateli mo\u017ce przedstawi\u0107 projekt ustawy, natomiast art. 235 ustanawia odr\u0119bny i zamkni\u0119ty katalog podmiot\u00f3w uprawnionych do rozpocz\u0119cia procedury zmiany ustawy zasadniczej. Rozwi\u0105zanie to dodatkowo podkre\u015bla szczeg\u00f3lny charakter post\u0119powania konstytucyjnego.<\/p>\n

Znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c ustanowienie minimalnego terminu pomi\u0119dzy przed\u0142o\u017ceniem projektu a jego pierwszym czytaniem. Pierwsze czytanie nie mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 wcze\u015bniej ni\u017c trzydziestego dnia od dnia przed\u0142o\u017cenia projektu Sejmowi. Rozwi\u0105zanie to ma umo\u017cliwi\u0107 zapoznanie si\u0119 z propozycj\u0105 oraz przeprowadzenie debaty nad jej znaczeniem i konsekwencjami. Zmiana Konstytucji nie powinna bowiem by\u0107 dokonywana w po\u015bpiechu, zw\u0142aszcza gdy dotyczy podstawowych zasad funkcjonowania pa\u0144stwa.<\/p>\n

Jeszcze dalej id\u0105ce zabezpieczenie przewidziano w przypadku zmian dotycz\u0105cych rozdzia\u0142\u00f3w I, II oraz XII. Uchwalenie przez Sejm ustawy zmieniaj\u0105cej przepisy tych rozdzia\u0142\u00f3w mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 nie wcze\u015bniej ni\u017c sze\u015b\u0107dziesi\u0105tego dnia po pierwszym czytaniu projektu. Oznacza to celowe wyd\u0142u\u017cenie procesu decyzyjnego w odniesieniu do regulacji maj\u0105cych szczeg\u00f3lne znaczenie ustrojowe.<\/p>\n

Rozdzia\u0142 I okre\u015bla podstawowe zasady ustroju Rzeczypospolitej, rozdzia\u0142 II reguluje wolno\u015bci, prawa i obowi\u0105zki cz\u0142owieka i obywatela, natomiast rozdzia\u0142 XII zawiera sam\u0105 procedur\u0119 zmiany Konstytucji. Szczeg\u00f3lna ochrona tych cz\u0119\u015bci ustawy zasadniczej wynika wi\u0119c z ich znaczenia dla ca\u0142ego systemu konstytucyjnego. Zmiana zawartych w nich norm mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 nie tylko na pojedyncze instytucje, lecz r\u00f3wnie\u017c na spos\u00f3b funkcjonowania ca\u0142ego pa\u0144stwa.<\/p>\n

Dodatkowym zabezpieczeniem jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 poddania zmian dotycz\u0105cych rozdzia\u0142\u00f3w I, II lub XII referendum zatwierdzaj\u0105cemu. Nie jest ono jednak przeprowadzane automatycznie. \u017b\u0105danie referendum mo\u017ce zosta\u0107 zg\u0142oszone przez co najmniej jedn\u0105 pi\u0105t\u0105 ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w, Senat albo Prezydenta w terminie 45 dni od dnia uchwalenia ustawy przez Senat. Marsza\u0142ek Sejmu zarz\u0105dza w\u00f3wczas referendum, kt\u00f3re powinno odby\u0107 si\u0119 w ci\u0105gu 60 dni od z\u0142o\u017cenia wniosku.<\/p>\n

W tym szczeg\u00f3lnym referendum Konstytucja stanowi, \u017ce zmiana zostaje przyj\u0119ta, je\u017celi opowie si\u0119 za ni\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142osuj\u0105cych. Konstrukcja ta umo\u017cliwia bezpo\u015brednie wypowiedzenie si\u0119 obywateli w sprawie zmian dotycz\u0105cych najwa\u017cniejszych element\u00f3w ustawy zasadniczej. Referendum stanowi w\u00f3wczas dodatkowy etap procesu konstytucyjnego, nast\u0119puj\u0105cy ju\u017c po uchwaleniu ustawy przez obie izby parlamentu.<\/p>\n

Charakterystyczna jest tak\u017ce pozycja Senatu w procedurze zmiany Konstytucji. Przy zwyk\u0142ej ustawie Sejm posiada mo\u017cliwo\u015b\u0107 ostatecznego rozstrzygni\u0119cia stanowiska Senatu wed\u0142ug zasad okre\u015blonych w Konstytucji. Przy zmianie ustawy zasadniczej wymagane jest natomiast uchwalenie jej przez obie izby w jednakowym brzmieniu. Tym samym udzia\u0142 Senatu nie ogranicza si\u0119 jedynie do przedstawienia opinii o rozwi\u0105zaniu przyj\u0119tym przez Sejm.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c rola Prezydenta r\u00f3\u017cni si\u0119 od tej, jak\u0105 pe\u0142ni on w zwyk\u0142ym procesie ustawodawczym. Po zako\u0144czeniu post\u0119powania przewidzianego w art. 235 Marsza\u0142ek Sejmu przedstawia Prezydentowi ustaw\u0119 o zmianie Konstytucji do podpisu. Prezydent podpisuje j\u0105 w ci\u0105gu 21 dni i zarz\u0105dza jej og\u0142oszenie w Dzienniku Ustaw. Na oficjalnej stronie Sejmu opisuj\u0105cej procedur\u0119 zmiany Konstytucji wskazano ponadto, \u017ce w tym post\u0119powaniu Prezydent nie dysponuje prawem weta.<\/p>\n

Odr\u0119bno\u015b\u0107 tej procedury pokazuje, \u017ce ustrojodawca d\u0105\u017cy\u0142 do oddzielenia zmiany Konstytucji od bie\u017c\u0105cego procesu stanowienia prawa. Ustawa zasadnicza powinna z jednej strony podlega\u0107 zmianom wtedy, gdy wymagaj\u0105 tego trwa\u0142e przemiany spo\u0142eczne, polityczne lub instytucjonalne, z drugiej jednak strony nie powinna by\u0107 modyfikowana przy okazji ka\u017cdego bie\u017c\u0105cego sporu dotycz\u0105cego sposobu funkcjonowania pa\u0144stwa.<\/p>\n

Sztywno\u015b\u0107 Konstytucji nie oznacza zatem jej niezmienno\u015bci. Ustawa zasadnicza przewiduje procedur\u0119 w\u0142asnej nowelizacji, dzi\u0119ki czemu mo\u017cliwe jest dostosowywanie jej postanowie\u0144 do nowych warunk\u00f3w. Sztywno\u015b\u0107 oznacza jedynie, \u017ce dokonanie takiej zmiany jest trudniejsze ni\u017c uchwalenie lub nowelizacja ustawy zwyk\u0142ej.<\/p>\n

Rozwi\u0105zanie takie ma znaczenie dla zasady nadrz\u0119dno\u015bci Konstytucji. Gdyby Konstytucj\u0119 mo\u017cna by\u0142o zmieni\u0107 zwyk\u0142\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w i w takim samym trybie jak ka\u017cd\u0105 inn\u0105 ustaw\u0119, jej szczeg\u00f3lna pozycja w systemie \u017ar\u00f3de\u0142 prawa zosta\u0142aby w istotny spos\u00f3b os\u0142abiona. Ka\u017cda wi\u0119kszo\u015b\u0107 zdolna do uchwalenia ustawy zwyk\u0142ej mog\u0142aby bowiem r\u00f3wnocze\u015bnie dostosowywa\u0107 tre\u015b\u0107 Konstytucji do aktualnie przyjmowanych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n

W takim modelu kontrola konstytucyjno\u015bci ustaw mia\u0142aby ograniczone znaczenie, poniewa\u017c ustawodawca m\u00f3g\u0142by stosunkowo \u0142atwo zmieni\u0107 sam wzorzec kontroli. Utrudniony tryb nowelizacji powoduje natomiast, \u017ce ustawodawstwo zwyk\u0142e powinno by\u0107 dostosowywane do Konstytucji, a nie odwrotnie. W tym w\u0142a\u015bnie wyra\u017ca si\u0119 praktyczne znaczenie nadrz\u0119dno\u015bci ustawy zasadniczej.<\/p>\n

Sztywno\u015b\u0107 Konstytucji ma r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zek z ochron\u0105 praw i wolno\u015bci jednostki. Cz\u0119\u015b\u0107 gwarancji konstytucyjnych ma chroni\u0107 obywatela nie tylko przed dzia\u0142aniem organ\u00f3w wykonawczych, lecz r\u00f3wnie\u017c przed nadmiern\u0105 ingerencj\u0105 ustawodawcy. Gdyby wi\u0119kszo\u015b\u0107 parlamentarna mog\u0142a w zwyk\u0142ym trybie zmienia\u0107 konstytucyjny katalog praw, zabezpieczenia te by\u0142yby znacznie s\u0142absze.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lny tryb zmiany rozdzia\u0142u II wzmacnia wi\u0119c trwa\u0142o\u015b\u0107 konstytucyjnych gwarancji wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela. Nie oznacza to, \u017ce regulacje te s\u0105 ca\u0142kowicie niezmienne. Konstytucja dopuszcza ich nowelizacj\u0119, ale ustanawia dodatkowe wymogi czasowe oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeprowadzenia referendum zatwierdzaj\u0105cego.<\/p>\n

Podobne znaczenie posiada szczeg\u00f3lna ochrona rozdzia\u0142u XII. Gdyby przepisy okre\u015blaj\u0105ce spos\u00f3b zmiany Konstytucji mog\u0142y by\u0107 \u0142atwo modyfikowane, mo\u017cliwe by\u0142oby najpierw uproszczenie procedury zmiany, a nast\u0119pnie przeprowadzenie daleko id\u0105cych zmian ustrojowych wed\u0142ug nowych, mniej wymagaj\u0105cych zasad. Obj\u0119cie samego trybu zmiany podwy\u017cszon\u0105 ochron\u0105 utrudnia takie dzia\u0142anie.<\/p>\n

Na uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c ograniczenie mo\u017cliwo\u015bci zmiany Konstytucji w czasie stan\u00f3w nadzwyczajnych. Art. 228 ust. 6 stanowi, \u017ce w okresie obowi\u0105zywania stanu nadzwyczajnego Konstytucja nie mo\u017ce by\u0107 zmieniana. Rozwi\u0105zanie to ma szczeg\u00f3lne znaczenie, poniewa\u017c sytuacje nadzwyczajne wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 zazwyczaj z ograniczeniem normalnych mechanizm\u00f3w funkcjonowania pa\u0144stwa oraz mo\u017cliwo\u015bci\u0105 ograniczenia okre\u015blonych praw i wolno\u015bci.<\/p>\n

Zmiana podstaw ustroju w takich warunkach mog\u0142aby nast\u0119powa\u0107 pod wp\u0142ywem wyj\u0105tkowych okoliczno\u015bci, presji czasu albo zagro\u017ce\u0144 utrudniaj\u0105cych prowadzenie normalnej debaty publicznej. Zakaz ustanowiony w art. 228 ust. 6 oddziela wi\u0119c dzia\u0142ania konieczne do zwalczania konkretnego zagro\u017cenia od trwa\u0142ej przebudowy ustroju pa\u0144stwa.<\/p>\n

Procedura zmiany Konstytucji posiada r\u00f3wnie\u017c istotny wymiar polityczny, chocia\u017c jej regu\u0142y maj\u0105 charakter prawny. Wym\u00f3g wi\u0119kszo\u015bci dw\u00f3ch trzecich w Sejmie powoduje, \u017ce przy typowym uk\u0142adzie si\u0142 parlamentarnych przeprowadzenie zmiany mo\u017ce wymaga\u0107 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania wi\u0119cej ni\u017c jednego \u015brodowiska politycznego. Samo posiadanie wi\u0119kszo\u015bci wystarczaj\u0105cej do utworzenia rz\u0105du nie musi by\u0107 wystarczaj\u0105ce do zmiany ustawy zasadniczej.<\/p>\n

Mo\u017ce to sprzyja\u0107 poszukiwaniu rozwi\u0105za\u0144 mo\u017cliwych do zaakceptowania przez szersz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 reprezentacji parlamentarnej. Jednocze\u015bnie mo\u017ce prowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej nawet postulowana przez cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa zmiana okazuje si\u0119 trudna do przeprowadzenia ze wzgl\u0119du na brak wymaganej wi\u0119kszo\u015bci. Jest to konsekwencja \u015bwiadomego wyboru pomi\u0119dzy \u0142atwo\u015bci\u0105 dokonywania zmian a stabilno\u015bci\u0105 konstytucyjnego porz\u0105dku.<\/p>\n

Ka\u017cda konstytucja musi bowiem rozwi\u0105zywa\u0107 problem r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy trwa\u0142o\u015bci\u0105 a zdolno\u015bci\u0105 adaptacji. Zbyt \u0142atwa zmiana mo\u017ce powodowa\u0107 niestabilno\u015b\u0107 podstawowych zasad ustrojowych. Zbyt trudna mo\u017ce natomiast utrudnia\u0107 reakcj\u0119 na rzeczywiste i trwa\u0142e przemiany spo\u0142eczne oraz instytucjonalne.<\/p>\n

Polska Konstytucja przyjmuje rozwi\u0105zanie, w kt\u00f3rym mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany istnieje, ale wymaga przeprowadzenia szczeg\u00f3lnej procedury. Nie ustanowiono generalnego zakazu zmiany okre\u015blonych postanowie\u0144 na zawsze, lecz wprowadzono r\u00f3\u017cne poziomy zabezpiecze\u0144 proceduralnych. Szczeg\u00f3lnie widoczne jest to w odniesieniu do rozdzia\u0142\u00f3w I, II i XII.<\/p>\n

Z punktu widzenia prawid\u0142owego funkcjonowania systemu istotne jest r\u00f3wnie\u017c odr\u00f3\u017cnianie zmiany Konstytucji od jej interpretacji. Nie ka\u017cda nowa sytuacja spo\u0142eczna czy polityczna wymaga formalnej nowelizacji tekstu ustawy zasadniczej. Wiele problem\u00f3w mo\u017ce by\u0107 rozstrzyganych poprzez wyk\u0142adni\u0119 istniej\u0105cych norm oraz stanowienie ustaw rozwijaj\u0105cych konstytucyjne zasady.<\/p>\n

Granice wyk\u0142adni nie mog\u0105 jednak prowadzi\u0107 do faktycznej zmiany tre\u015bci Konstytucji bez zastosowania procedury z art. 235. Je\u017celi zamiarem jest rzeczywista modyfikacja normy konstytucyjnej, powinna ona nast\u0105pi\u0107 w przewidzianym do tego trybie. Ma to zasadnicze znaczenie dla zachowania formalnej nadrz\u0119dno\u015bci ustawy zasadniczej.<\/p>\n

Projekt ustawy o zmianie Konstytucji powinien wi\u0119c by\u0107 oceniany nie tylko pod wzgl\u0119dem poprawno\u015bci legislacyjnej, ale r\u00f3wnie\u017c pod k\u0105tem jego konsekwencji dla ca\u0142ego systemu ustrojowego. Zmiana jednego przepisu mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na funkcjonowanie innych organ\u00f3w lub na spos\u00f3b interpretowania pozosta\u0142ych postanowie\u0144. Konstytucja tworzy bowiem system wzajemnie powi\u0105zanych norm.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci wymagaj\u0105 zmiany dotycz\u0105ce relacji pomi\u0119dzy organami w\u0142adzy pa\u0144stwowej. Modyfikacja kompetencji jednego organu mo\u017ce prowadzi\u0107 do przesuni\u0119cia r\u00f3wnowagi w ca\u0142ym systemie. Dlatego projektodawca powinien analizowa\u0107 nie tylko bezpo\u015bredni skutek proponowanego przepisu, ale r\u00f3wnie\u017c jego konsekwencje dla innych element\u00f3w konstrukcji ustrojowej.<\/p>\n

Podobna zasada dotyczy zmian w zakresie praw i wolno\u015bci. Poszczeg\u00f3lne prawa pozostaj\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane, a ich realizacja zale\u017cy r\u00f3wnie\u017c od istnienia odpowiednich procedur i instytucji ochronnych. Zmiana jednego przepisu mo\u017ce wi\u0119c oddzia\u0142ywa\u0107 na zakres ochrony jednostki w znacznie szerszym zakresie ni\u017c wynika\u0142oby to z samego brzmienia nowelizowanego artyku\u0142u.<\/p>\n

W\u0142a\u015bciwie przygotowana zmiana Konstytucji wymaga zatem analizy systemowej. Projekt powinien by\u0107 poprzedzony ustaleniem, jaki problem ma zosta\u0107 rozwi\u0105zany i czy rzeczywi\u015bcie wymaga on ingerencji w ustaw\u0119 zasadnicz\u0105. Nie ka\u017cdy problem funkcjonowania pa\u0144stwa jest bowiem problemem konstytucyjnym.<\/p>\n

Niekiedy wystarczaj\u0105ce mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 uchwalenie lub poprawienie ustawy zwyk\u0142ej, zmiana praktyki dzia\u0142ania organ\u00f3w albo zastosowanie istniej\u0105cego przepisu zgodnie z jego znaczeniem. Zmiana Konstytucji jest uzasadniona przede wszystkim wtedy, gdy \u017ar\u00f3d\u0142em problemu jest sama konstrukcja konstytucyjna albo gdy po\u017c\u0105dane rozwi\u0105zanie nie mo\u017ce zosta\u0107 wprowadzone bez zmiany normy najwy\u017cszego rz\u0119du.<\/p>\n

Istotne znaczenie posiada r\u00f3wnie\u017c jako\u015b\u0107 j\u0119zyka projektu. Konstytucja powinna pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 poj\u0119ciami na tyle precyzyjnymi, aby mo\u017cliwe by\u0142o ustalenie podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w i kompetencji, ale jednocze\u015bnie na tyle og\u00f3lnymi, aby jej postanowienia mog\u0142y funkcjonowa\u0107 przez d\u0142ugi czas mimo zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n

Nadmierna szczeg\u00f3\u0142owo\u015b\u0107 ustawy zasadniczej mog\u0142aby prowadzi\u0107 do konieczno\u015bci cz\u0119stych nowelizacji. Zbyt du\u017ca og\u00f3lno\u015b\u0107 mog\u0142aby natomiast zwi\u0119ksza\u0107 zakres spor\u00f3w interpretacyjnych. Przy projektowaniu zmiany konieczne jest wi\u0119c zachowanie odpowiedniej proporcji pomi\u0119dzy trwa\u0142o\u015bci\u0105 regulacji a jej jednoznaczno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Nie bez znaczenia pozostaje r\u00f3wnie\u017c sp\u00f3jno\u015b\u0107 terminologiczna. Nowy przepis powinien pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 poj\u0119ciami zgodnymi z terminologi\u0105 stosowan\u0105 w innych cz\u0119\u015bciach Konstytucji. Wprowadzenie podobnych poj\u0119\u0107 o r\u00f3\u017cnym znaczeniu albo r\u00f3\u017cnych okre\u015ble\u0144 dla tej samej instytucji mog\u0142oby prowadzi\u0107 do trudno\u015bci interpretacyjnych.<\/p>\n

Zmiana Konstytucji powinna by\u0107 zatem traktowana jako dzia\u0142anie wymagaj\u0105ce szczeg\u00f3lnej rozwagi. Sam fakt istnienia przewidzianej prawem procedury nie oznacza, \u017ce ka\u017cda postulowana zmiana jest konieczna. Z drugiej strony sztywno\u015b\u0107 ustawy zasadniczej nie powinna by\u0107 rozumiana jako zakaz jej modyfikowania w sytuacji, gdy trwa\u0142e przemiany pa\u0144stwa lub spo\u0142ecze\u0144stwa rzeczywi\u015bcie uzasadniaj\u0105 now\u0105 regulacj\u0119 konstytucyjn\u0105.<\/p>\n

Procedura z art. 235 ma stworzy\u0107 warunki, w kt\u00f3rych decyzja taka b\u0119dzie podejmowana po odpowiednim namy\u015ble i przy uzyskaniu kwalifikowanej wi\u0119kszo\u015bci parlamentarnej, a w odniesieniu do najwa\u017cniejszych rozdzia\u0142\u00f3w mo\u017ce zosta\u0107 dodatkowo poddana ocenie obywateli w referendum. Jej podstawow\u0105 cech\u0105 jest wi\u0119c po\u0142\u0105czenie mo\u017cliwo\u015bci rozwoju ustroju z ochron\u0105 stabilno\u015bci podstawowych regu\u0142 funkcjonowania pa\u0144stwa.<\/p>\n

Mo\u017cna w konsekwencji uzna\u0107, \u017ce tryb zmiany Konstytucji jest jednym z element\u00f3w zabezpieczaj\u0105cych szczeg\u00f3ln\u0105 pozycj\u0119 ustawy zasadniczej. Nadrz\u0119dno\u015b\u0107 Konstytucji nie wynika wy\u0142\u0105cznie z deklaracji zawartej w jej przepisach, lecz tak\u017ce z tego, \u017ce nie mo\u017ce ona zosta\u0107 zmieniona w zwyk\u0142ym post\u0119powaniu ustawodawczym.<\/p>\n

Dopiero po\u0142\u0105czenie szczeg\u00f3lnej mocy prawnej z utrudnion\u0105 procedur\u0105 zmiany powoduje, \u017ce Konstytucja mo\u017ce pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 trwa\u0142ego punktu odniesienia dla ustawodawcy oraz pozosta\u0142ych organ\u00f3w pa\u0144stwa. Jej postanowienia maj\u0105 wyznacza\u0107 ramy bie\u017c\u0105cej polityki, a nie by\u0107 ka\u017cdorazowo dostosowywane do potrzeb aktualnej wi\u0119kszo\u015bci.<\/p>\n

Z tego wzgl\u0119du projekt ustawy o zmianie Konstytucji powinien by\u0107 traktowany odmiennie ni\u017c typowy projekt ustawy. Dotyczy bezpo\u015brednio podstaw systemu prawnego i mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na spos\u00f3b funkcjonowania pa\u0144stwa przez wiele lat. Wymaga wi\u0119c zar\u00f3wno zachowania szczeg\u00f3lnej procedury okre\u015blonej w art. 235, jak i pog\u0142\u0119bionej oceny skutk\u00f3w projektowanej regulacji dla ca\u0142ego porz\u0105dku konstytucyjnego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Projekt ustawy o zmianie Konstytucji mo\u017ce przed\u0142o\u017cy\u0107 co najmniej 1\/5 ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w (czyli 92), Senat lub Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (art. 235). Zmiana konstytucji nast\u0119puje w drodze ustawy uchwalonej w jednakowym brzmieniu przez Sejm i nast\u0119pnie w terminie nie d\u0142u\u017cszym ni\u017c 60 dni przez Senat. Pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie Konstytucji mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[65],"class_list":["post-127","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie-2","tag-projekt-ustawy-o-zmianie-konstytucji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=127"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":301,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127\/revisions\/301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}