{"id":114,"date":"2015-04-11T17:04:34","date_gmt":"2015-04-11T17:04:34","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/?p=114"},"modified":"2021-11-28T10:48:30","modified_gmt":"2021-11-28T09:48:30","slug":"konstytucja-z-dnia-23-kwietnia-1935-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/konstytucja-z-dnia-23-kwietnia-1935-roku\/","title":{"rendered":"Konstytucja z dnia 23 kwietnia 1935 roku"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

Na podstawie wci\u0105\u017c obowi\u0105zuj\u0105cego art. 125 Konstytucji marcowej zmiana ustawy zasadniczej mog\u0142a doj\u015b\u0107 do skutku (dla Sejmu drugiej kadencji) na drodze w\u0142asnej uchwa\u0142y Sejmu (bez udzia\u0142u Senatu), w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w, wi\u0119kszo\u015bci\u0105 3\/5 g\u0142os\u00f3w. Prace nad rewizj\u0105 konstytucji[1]<\/a> rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w Sejmie wybranym w 1928 roku, gdzie BBWR partia skoncentrowana wok\u00f3\u0142 osoby Pi\u0142sudskiego mia\u0142a 122 z 444 mandat\u00f3w. Jednym z g\u0142\u00f3wnych postulat\u00f3w tego obozu politycznego by\u0142a zmiana konstytucji do systemu, w kt\u00f3rym na pierwszy plan wysuni\u0119ta jest osoba i kompetencje Prezydenta, jak r\u00f3wnie\u017c znaczne pomniejszenie uprawnie\u0144 parlamentu i rz\u0105du. W kwestii podstawowych zasad ustrojowych projekt zak\u0142ada\u0142 odrzucenie zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adzy i zwierzchnictwa Narodu. By\u0142yby to doskona\u0142e rozwi\u0105zania wed\u0142ug idei konserwatywno – monarchistycznej. Proponowano nowe sformu\u0142owanie: \u201e\u0179r\u00f3d\u0142em w\u0142adzy w Rzeczypospolitej Polskiej jest Nar\u00f3d; Prawem naczelnym jest Dobro Pa\u0144stwa\u201d.<\/p>\n

Drugim, by\u0142 odmienny projekt lewicy sejmowej (PPS -63 mandaty, PSL \u201eWyzwolenie\u201d – 40 mandat\u00f3w, Stronnictwo Ch\u0142opskie – 26 mandat\u00f3w). Zak\u0142ada\u0142 ustanowienie jednoizbowego parlamentu, z ewentualnym surogatem drugiej izby w postaci Izby Pracy lub Komisji Kodyfikacyjnej, jako organu opiniodawczego w sprawach ustawodawstwa. Proponowa\u0142 wyb\u00f3r prezydenta przez specjalne kolegium elektor\u00f3w, prawo inicjatywy ustawodawczej obywateli, oraz oddzielenia Ko\u015bcio\u0142a od Pa\u0144stwa.<\/p>\n

Projekty nie wysz\u0142y jednak poza stadium dyskusji w komisjach. W styczniu 1930 roku Komisja Konstytucyjna zacz\u0119\u0142a prace nad projektami. W trakcie obrad zg\u0142oszono trzeci projekt ugrupowa\u0144 centrowych (PSL \u201ePiast\u201d – 21 mandat\u00f3w, Narodowa Partia Robotnicza NPR – 14 mandat\u00f3w, Chrze\u015bcija\u0144ska Demokracja – 19 mandat\u00f3w). Zak\u0142ada\u0142 on wzmocnienie kompetencji w\u0142adzy wykonawczej, jednak nie tak daleki jak w projekcie prawicy (Sanacji). Prace Komisji Konstytucyjnej trwa\u0142y ponad 2 miesi\u0105ce i nie przynios\u0142a konsensu. Prezydent Ignacy Mo\u015bcicki 29 sierpnia 1930 roku rozwi\u0105za\u0142 parlament, z powodu nieumiej\u0119tno\u015bci naprawy Rzeczypospolitej. W listopadzie odby\u0142y si\u0119 wybory do Sejmu i Senatu III kadencji. Ze wzgl\u0119du na presj\u0119 sanacji wywieran\u0105 na wyborc\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c towarzysz\u0105ce temu aresztowania przyw\u00f3dc\u00f3w partii centrowych i lewicowych, BBWR dosta\u0142 55,6% mandat\u00f3w. Sk\u0142ad Sejmu wygl\u0105da\u0142 tak: z 444 mandat\u00f3w BBWR mia\u0142 a\u017c 247, Stronnictwo Narodowe – 62, PPS – 24, Stronnictwo Ch\u0142opskie – 18, PSL \u201eWyzwolenie\u201d – 15, PSL \u201ePiast\u201d – 15, Chrze\u015bcija\u0144ska Demokracja – 15, Narodowa Partia Robotnicza NPR – 10. Punktem wyj\u015bcia do prac legislacyjnych sta\u0142y si\u0119 tezy konstytucyjne, zg\u0142oszone przez pos\u0142a BBWR, sprawozdawc\u0119 komisji Stanis\u0142awa Cara 17 marca 1931 roku.<\/p>\n

Tezy te r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 ca\u0142kowicie od za\u0142o\u017ce\u0144 Konstytucji marcowej, a nawi\u0105zywa\u0142y do propozycji klubu BBWR z 1928 roku. W dniu 26 stycznia 1934 roku, zosta\u0142o z\u0142o\u017cone na posiedzeniu Sejmu sprawozdanie z prac Komisji Konstytucyjnej z tezami nowej konstytucji. Pos\u0142owie opozycji odrzucali propozycj\u0119 jakichkolwiek dyskusji merytorycznych ze wzgl\u0119du na nadu\u017cycia wyborcze obozu sanacji i demonstracyjnie opu\u015bcili sal\u0119 obrad. W\u00f3wczas wi\u0119kszo\u015b\u0107 rz\u0105dowa uchwali\u0142a tezy konstytucyjne jako projekt nowej konstytucji, od razu w drugim i trzecim czytaniu. Wniosek zosta\u0142 przeg\u0142osowany przy tylko jednym g\u0142osie przeciwnym pos\u0142a opozycji S. Stro\u0144skiego, kt\u00f3ry pozosta\u0142 na sali. Uchwa\u0142a Sejmu narusza\u0142a procedur\u0119 zmiany konstytucji i z tego powodu ugrupowania opozycyjne odmawia\u0142y jej uznania. Wed\u0142ug obowi\u0105zuj\u0105cego prawa wniosek powinien by\u0142 zosta\u0107 podpisany przez 1\/4 ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w i zapowiedziany na co najmniej 15 dni przed posiedzeniem Sejmu. Dalsze post\u0119powanie legislacyjne zosta\u0142o za rad\u0105 J. Pi\u0142sudskiego odroczone o rok. W dniu 16 stycznia 1935 roku projekt zosta\u0142 przyj\u0119ty przez Senat. Prezydent Ignacy Mo\u015bcicki podpisa\u0142 ustaw\u0119 23 kwietnia 1935 roku. Og\u0142oszono j\u0105 dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej i nazwano w skr\u00f3cie konstytucj\u0105 kwietniow\u0105.<\/p>\n

Konstytucja kwietniowa by\u0142a z wszystkich wcze\u015bniejszych (z wyj\u0105tkiem Konstytucji 3 Maja) i p\u00f3\u017aniejszych ustaw zasadniczych najbli\u017csz\u0105 idei konserwatywno – monarchistycznej. Nie ograniczy\u0142a si\u0119 jedynie do wzmocnienia roli w\u0142adzy wykonawczej. Zreformowa\u0142a ustr\u00f3j i wprowadzi\u0142a now\u0105 koncepcj\u0119 pa\u0144stwa. Taki model okre\u015blano jako cezarystyczny lub autorytarny, aby podkre\u015bli\u0107 jego odmienno\u015b\u0107 od ustroju pa\u0144stwa totalnego (totalitarnego). Wed\u0142ug ideologii zachowawczej taki w\u0142a\u015bnie model pa\u0144stwa w naszym stuleciu jest najwierniejszym i najbli\u017cszym spadkobiercom dawnych, wspania\u0142ych monarchii. Autorytaryzm, antydemokratyczny system rz\u0105d\u00f3w potocznie nazywany jest \u201erz\u0105dami mocnej r\u0119ki\u201d. W tym ustroju rz\u0105d nie musi by\u0107 oparty na wi\u0119kszo\u015bci parlamentarnej i nie podlega kontroli spo\u0142ecznej. Autorytatywne rz\u0105dy \u015bwiadcz\u0105 z regu\u0142y o niedorozwoju demokracji w pa\u0144stwie. Kieruj\u0105 si\u0119 pragmatyzmem i w odr\u00f3\u017cnieniu od totalitaryzmu rzadko opieraj\u0105 si\u0119 na uniwersalnej ideologii, tajnej policji, terrorze i monopolu gospodarczym.<\/p>\n

\n

[1]<\/a> Charakterystyka projekt\u00f3w konstytucji na podstawie \u201ePrawo Konstytucyjne\u201d pod red. Wies\u0142awa Skrzyd\u0142y, Lublin 1995, LTN, s.56<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na podstawie wci\u0105\u017c obowi\u0105zuj\u0105cego art. 125 Konstytucji marcowej zmiana ustawy zasadniczej mog\u0142a doj\u015b\u0107 do skutku (dla Sejmu drugiej kadencji) na drodze w\u0142asnej uchwa\u0142y Sejmu (bez udzia\u0142u Senatu), w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w, wi\u0119kszo\u015bci\u0105 3\/5 g\u0142os\u00f3w. Prace nad rewizj\u0105 konstytucji[1] rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w Sejmie wybranym w 1928 roku, gdzie BBWR partia skoncentrowana wok\u00f3\u0142 … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[25],"class_list":["post-114","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-dyplomowe","tag-konstytucja-z-dnia-23-kwietnia-1935-roku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":245,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114\/revisions\/245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}