{"id":97,"date":"2014-07-11T10:27:42","date_gmt":"2014-07-11T08:27:42","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/?p=97"},"modified":"2014-07-11T10:27:42","modified_gmt":"2014-07-11T08:27:42","slug":"agresja-jako-poped-nabyty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/agresja-jako-poped-nabyty\/","title":{"rendered":"Agresja jako pop\u0119d nabyty"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;97&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;1&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Rate this post&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;5\\\/5 - (1 vote)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Agresja jako pop\u0119d nabyty&quot;,&quot;width&quot;:&quot;142.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} - ({count} {votes})&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 142.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            5\/5 - (1 vote)    <\/div>\n    <\/div>\n<p>Zasad\u0119 frustracji &#8211; agresji sformu\u0142owali po raz pierwszy w 1939 r. Dollard i\u00a0jego wsp\u00f3\u0142pracownicy. Agresja, ich zdaniem, jest pop\u0119dem b\u0119d\u0105cym reakcj\u0105 na frustracj\u0119. Wed\u0142ug Dollarda zachowanie cz\u0142owieka zmierza zawsze do osi\u0105gni\u0119cia jakiego\u015b celu. W d\u0105\u017ceniu tym mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 pewne trudno\u015bci, uniemo\u017cliwiaj\u0105ce jego osi\u0105gni\u0119cie. Mamy, wi\u0119c sytuacj\u0119 frustracji, powstaj\u0105c\u0105 w\u00a0wyniku kolizji dw\u00f3ch czynnik\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>d\u0105\u017cenia cz\u0142owieka do wykonania czynno\u015bci,<\/li>\n<li>istnienia przeszkody uniemo\u017cliwiaj\u0105cej wykonanie czynno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W efekcie zderzenia tych czynnik\u00f3w powstaje frustracja prowadz\u0105ca do napi\u0119\u00adcia emocjonalnego, a to z kolei prowadzi do agresji. Zdaniem Dollarda<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> pojawienie si\u0119 agresji i jej sita zale\u017c\u0105 od kilku czynnik\u00f3w:<\/p>\n<ol>\n<li>Pojawienie si\u0119 i si\u0142a agresji zale\u017cy od stopnia frustracji.<\/li>\n<li>Akty agresji mog\u0105 ulec zahamowaniu pod wp\u0142ywem kary.<\/li>\n<li>Akty agresji mog\u0105 ulec przeniesieniu.<\/li>\n<li>Akty otwartej agresji szybciej i skuteczniej ni\u017c agresji ukrytej zmniejszaj\u0105 napi\u0119cie frustracyjne.<\/li>\n<li>Zachowania agresywne mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cny kierunek, i nie wszystkie sytuacje frustracji prowadz\u0105 do agresji.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Tre\u015b\u0107 emocji wywo\u0142ywanej przez frustracj\u0119 zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od rodzaju frustracji. Inne reakcje wywo\u0142uje frustracja, w wyniku, kt\u00f3rej organizm mo\u017ce zosta\u0107 uszkodzony, a inne, gdy przerywa ona rozpocz\u0119t\u0105 czynno\u015b\u0107. W\u00a0pierwszym przy\u00adpadku zostaje wzbudzony strach lub l\u0119k, a w drugim z\u0142o\u015b\u0107 lub gniew.<\/p>\n<p>Fizjologowie uwa\u017caj\u0105, \u017ce zachowania agresywne, jako odpowied\u017a na frustracj\u0119 maj\u0105 pod\u0142o\u017ce fizjologiczne. Selye<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> okre\u015bla je poj\u0119ciem <em>stres.<\/em> Wed\u0142ug niego stres jest zjawiskiem aktywizuj\u0105cym jednostk\u0119. Jednak cz\u0119sto wywo\u0142uje on procesy fizjologiczne szkodliwe dla organizmu. W takich sytuacjach jednostka uruchamia reakcje obronne, do kt\u00f3rych Selye zalicza:<\/p>\n<ul>\n<li>Reakcj\u0119 <em>syntoksycznq,<\/em> kiedy nie podejmuje si\u0119 pr\u00f3by zaatakowania przeciwnika \u2014 toleruje si\u0119 go.<\/li>\n<li>Reakcj\u0119 <em>katatoksyczn\u0105,<\/em> podj\u0119cie walki z przeciwnikiem.<\/li>\n<li>Reakcj\u0119 ucieczki \u2014 pr\u00f3ba ucieczki przed przeciwnikiem.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ucieczka nic zawsze jest mo\u017cliwa, szczeg\u00f3lnie, gdy nie ma, dok\u0105d uciec. W\u00f3wczas jedyn\u0105 form\u0105 obrony staje si\u0119 atak, czyli agresja.<\/p>\n<p>Istnieje kilka, nieznacznie r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie, koncepcji agresji jako nabytego pop\u0119du. Jedne z nich podkre\u015blaj\u0105 rol\u0119 gniewu, inne rol\u0119 oczekiwa\u0144 dotycz\u0105cych wzmocnienia zachowania agresywnego. Dollard i Miller sugeruj\u0105, \u017ce gniew jest pop\u0119dem wyuczonym, bicie i drapanie s\u0105 wrodzonymi reakcjami na pewne sytuacje stresowe. Zaistnia\u0142a w rezultacie takiego zachowania redukcja gniewu wzmacnia to zachowanie agresywne. Buss<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> uwa\u017ca, \u017ce jedynym aspektem agresywnego zachowania, kt\u00f3ry mo\u017cna rozpatrywa\u0107 w katego\u00adriach pop\u0119dowych, jest emocjonalna reakcja gniewu. Je\u015bli agresja nie ma charakteru <em>gniewnej agresji,<\/em> nie widzi on mo\u017cliwo\u015bci interpretowania jej jako pop\u0119du. Przez <em>gniewn\u0105 agresj\u0119<\/em> Buss rozumie agresj\u0119 na tle frustracji, wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 si\u0119 z doznanymi niepowodzeniami w\u00a0dzia\u0142aniu.<\/p>\n<p>Gdy wyst\u0105pi frustracja, to pierwszym odruchem jest agresja skierowana na \u017ar\u00f3d\u0142o frustracji. Lecz gdy \u017ar\u00f3d\u0142o frustracji jest silne i reakcja agresji mo\u017ce si\u0119 spotka\u0107 z kar\u0105, to w\u00f3wczas agresja przemieszcza si\u0119 na inny obiekt, np. pra\u00adcownik obra\u017cony przez szefa przychodzi do domu i krzyczy na swoje dzieci, dziecko zbite przez rodzic\u00f3w bije swojego misia. Im mniej podobny jest obiekt zast\u0119pczy do pierwotnego \u017ar\u00f3d\u0142a frustracji, tym s\u0142absza jest przemieszczona agresja.<\/p>\n<p>W przypadkach du\u017cego zagro\u017cenia spo\u0142ecznego szuka si\u0119 koz\u0142\u00f3w ofiarnych, czyli os\u00f3b lub grup spo\u0142ecznych, kt\u00f3re s\u0105 s\u0142absze, maj\u0105 obni\u017con\u0105 zdolno\u015b\u0107 do samoobrony. Historia daje wiele takich przyk\u0142ad\u00f3w, np. w\u00a0Niemczech hitlerow\u00adskich \u017bydzi byli obwiniani za wszystkie nieszcz\u0119\u015bcia, jakie zaistnia\u0142y w tym kraju<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>. Czynniki, kt\u00f3re mog\u0105 wyzwoli\u0107 agresj\u0119, Zimbardo nazywa czynnikami wyzwalaj\u0105cymi.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug Berkowitza, prawdopodobie\u0144stwo pojawienia si\u0119 agresji zale\u017cy od wewn\u0119trznej gotowo\u015bci do agresji oraz sygna\u0142\u00f3w zewn\u0119trznych, np. osoba o du\u017cym poziomie agresywno\u015bci mo\u017ce na s\u0142ab\u0105 prowokacj\u0119 zareagowa\u0107 bardzo du\u017c\u0105 agresj\u0105.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Dollard J. <em>Frustracja i agresja<\/em>, Yale University Press, New Haven 1939<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Selye H. <em>Stres okie\u0142znany<\/em>, PIW, Warszawa 1977, s. 102<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Buss A. H., <em>Psychologia agresji<\/em>, Wiley, New York 1961<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Zimbardo P. G., Ruch F. L., <em>Psychologia i \u017cycie<\/em>, PWN, Warszawa 1996, s. 432<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zasad\u0119 frustracji &#8211; agresji sformu\u0142owali po raz pierwszy w 1939 r. Dollard i\u00a0jego wsp\u00f3\u0142pracownicy. Agresja, ich zdaniem, jest pop\u0119dem b\u0119d\u0105cym reakcj\u0105 na frustracj\u0119. Wed\u0142ug Dollarda zachowanie cz\u0142owieka zmierza zawsze do osi\u0105gni\u0119cia jakiego\u015b celu. W d\u0105\u017ceniu tym mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 pewne trudno\u015bci, uniemo\u017cliwiaj\u0105ce jego osi\u0105gni\u0119cie. Mamy, wi\u0119c sytuacj\u0119 frustracji, powstaj\u0105c\u0105 w\u00a0wyniku kolizji dw\u00f3ch czynnik\u00f3w: d\u0105\u017cenia cz\u0142owieka do &#8230; <a title=\"Agresja jako pop\u0119d nabyty\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/agresja-jako-poped-nabyty\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o Agresja jako pop\u0119d nabyty\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[9],"class_list":["post-97","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie","tag-agresja-jako-poped-nabyty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=97"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=97"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=97"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=97"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}