{"id":269,"date":"2021-07-15T10:40:19","date_gmt":"2021-07-15T08:40:19","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/?p=269"},"modified":"2021-07-15T10:40:19","modified_gmt":"2021-07-15T08:40:19","slug":"matczak-rozwoj-spoleczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/matczak-rozwoj-spoleczny\/","title":{"rendered":"Matczak Rozw\u00f3j spo\u0142eczny"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (3 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Jak zwykle na wst\u0119pie ma\u0142y cytat: \u201eUmys\u0142 jest sobie \u015bwiatem i sam zdo\u0142a<\/em><\/p>\n

Z Piek\u0142a uczyni\u0107 Niebo, z Nieba \u2013 Piek\u0142o.\u201d<\/em><\/p>\n

Milton John \u201eRaj utracony\u201d<\/em><\/p>\n

Sytuacje spo\u0142eczne \u2013 takie w kt\u00f3rych po\u015brednio lub bezpo\u015brednio wyst\u0119puj\u0105 inni ludzie<\/h2>\n

Specyficzna cecha sytuacji spo\u0142ecznych \u2013 ich elementy \u2013 uczestnicz\u0105ce w nich osoby z regu\u0142y wzajemnie na siebie wp\u0142ywaj\u0105.<\/p>\n

Prawid\u0142owa regulacja stosunk\u00f3w z otoczeniem spo\u0142ecznym oznacza wi\u0119c utrzymywanie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy przystosowaniem si\u0119 do jego wymaga\u0144 a oddzia\u0142ywaniem na nie.<\/p>\n

W pierwszych tygodniach \u017cycia<\/em> dziecko nie w pe\u0142ni dostrzega specyficzny charakter bod\u017ac\u00f3w spo\u0142ecznych . Nie wi\u0105\u017ce ich obecno\u015bci z w\u0142asnym zachowaniem nie na\u015bladuje widzianych zachowa\u0144, nie nawi\u0105zuje kontakt\u00f3w. Post\u0119p w tym temacie nast\u0119puje bardzo szybko. Np. dziecko trzymiesi\u0119czne wyra\u017anie anga\u017cuje si\u0119 w interakcje spo\u0142eczne zw\u0142aszcza z matka , w drugim p\u00f3\u0142roczu 1 r.\u017c wykonuje czynno\u015bci na\u015bladowcze, pod koniec niemowl\u0119ctwa traktuje mimik\u0119 bliskich jako \u017ar\u00f3d\u0142o inf. zwrotnych na temat w\u0142asnego zachowania. Poczynaj\u0105c od wieku poniemowl\u0119cego zaczyna robi\u0107 post\u0119py w zakresie opanowywania funkcji spo\u0142. Przedmiot\u00f3w tzn. u\u017cywa ich zgodnie z ich zastosowaniem.<\/p>\n

    \n
  • w toku rozwoju zakres sytuacji spo\u0142. W jakich uczestniczy cz\u0142owiek si\u0119 rozszerza.<\/li>\n
  • Pocz\u0105tek rozwoju spo\u0142ecznego – moment gdy maluch rozr\u00f3\u017cnia przedmioty od ludzi, wzgl\u0119dem ich inaczej si\u0119 zachowuje…ten proces r\u00f3\u017cnicowania nast\u0119puje stopniowo. Dzi\u0119ki bogaceniu si\u0119 percepcji spo\u0142ecznej proces r\u00f3\u017cnicowania zach. spo\u0142. zachodzi…<\/li>\n
  • Proces socjalizacji \u2013 przystosowanie si\u0119 do wymog\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/li>\n<\/ul>\n

    Rozw\u00f3j percepcji spo\u0142ecznej jako podstawa r\u00f3\u017cnicowania si\u0119 zachowa\u0144 spo\u0142ecznych.<\/p>\n

    Dziecko zaczyna odr\u00f3\u017cnia\u0107 bod\u017ace spo\u0142eczne od niespo\u0142ecznych w okresie wieku niemowl\u0119cego.<\/p>\n

    Kilkutygodniowe niemowl\u0119ta zachowuj\u0105 si\u0119 inaczej w kontaktach z przedmiotami ni\u017c z lud\u017ami \u2013 w obecno\u015bci tych drugich znaczeni cz\u0119\u015bciej si\u0119 u\u015bmiechaj\u0105 \u2013 nie jest jasne czy u\u015bmiechaj\u0105 si\u0119 do ludzi czy tylko…w ich obecno\u015bci \u2013odruchowo!<\/p>\n

      \n
    • u\u015bmiech spo\u0142eczny pojawia si\u0119 ok. 3m. Towarzysza mu ruchy ko\u0144czyn , gaworzenie \u0142\u0105cznie okre\u015bla si\u0119 to jako reakcje : o\u017cywienia albo witania<\/li>\n
    • w tym samym czasie niemowl\u0119 reaguje p\u0142aczem na oddalanie si\u0119 matki, uspokaja na jego widok, g\u0142os.<\/li>\n
    • Pocz\u0105tkowo s\u0105dzono, \u017ce dzieje si\u0119 tak dlatego \u017ce obecno\u015b\u0107 matki kojarzy mu si\u0119 z zaspokajaniem potrzeb \u2013 matka staje si\u0119 warunkowym bod\u017acem emocjonalnym. Z czasem zacz\u0119to bra\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce inni ludzie s\u0105 dla niemowl\u0119cia cennym \u017ar\u00f3d\u0142em bod\u017ac\u00f3w poznawczych<\/li>\n
    • Wa\u017cna rola w kszta\u0142towaniu si\u0119 wczesnych wi\u0119zi spo\u0142ecznych odgrywa kontakt dotykowy z zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 nim osob\u0105 doros\u0142\u0105 ( badanie Harlow \u2013 druciana i mi\u0119kka matka)<\/li>\n
    • Fakt zaspokajanie przez doros\u0142ych fizjologicznych potrzeb niemowl\u0119cia z pewno\u015bcia jest nieoboj\u0119tny dla rozwoju spo\u0142. Wa\u017cnym s\u0105 jednak bardziej jego czynnikiem s\u0105 dotykowe, wzrokowo, s\u0142uchowe, dotykowe kontakt dziecka z otoczeniem.<\/li>\n<\/ul>\n

      Kilkudniowe noworodki : oznaki rozpoznawania g\u0142osu i twarzy matki \u2013 by\u0107 mo\u017ce wrodzona zdolno\u015b\u0107 do komunikowania si\u0119 z otoczeniem spo\u0142ecznym<\/p>\n

      Jedno z pierwszych r\u00f3\u017cnicowa\u0144<\/strong> jakich dziecko jest w stanie dokona\u0107 przejawia si\u0119 w\u00a0 odmienno\u015bci reagowania na osoby znane i obce.<\/p>\n

      Niemowl\u0119 w 2 po\u0142owie\u00a0 1 r.\u017c nie odnosi ju\u017c do nich jak przedtem- jednakowo : nieznane twarze wywo\u0142uj\u0105 rezerw\u0119 , l\u0119k<\/p>\n

      W ci\u0105gu kilkunastu nast\u0119pnych lat \u017cycia stale wzrasta stopie\u0144 tak zapocz\u0105tkowanego r\u00f3\u017cnicowania i bogac\u0105 si\u0119 jego formy. Dziecko w\u00a0 pierwszych latach \u017cycia cho\u0107 niew\u0105tlliwie odr\u00f3\u017cnia osoby znane i obce w podobny spos\u00f3b do nich si\u0119 zwraca (\u201e na ty\u201d)ma wzgl\u0119dnie podobne oczekiwania\u00a0 ( np. mo\u017ce bezceremonialnie domaga\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnych rzeczy od obcych)<\/p>\n

      W drugiej po\u0142owie wieku przedszkolnego widzi ju\u017c niew\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 takiego zachowania , zaczyna odnosi\u0107 si\u0119 do obcych z dystansem stopniowo….<\/p>\n

      Uczy si\u0119 zawierania znajomo\u015bci, opanowuje pewne zwroty grzeczno\u015bciowe, formy zwracania si\u0119 do ludzi w zale\u017cno\u015bci od stopnia znajomo\u015bci. Nie wszyscy nabywaj\u0105 t\u0105 zdolno\u015b\u0107…rzecz jasna mowa o doros\u0142ych.<\/p>\n

      WIEK<\/h3>\n

      -pocz\u0105tkowo kategoria taka w interakcji spo\u0142. w og\u00f3le nie istnieje , nie r\u00f3\u017cnicuje ono wieku doros\u0142ych\u00a0 a inne dzieci budz\u0105 w nim raczej zainteresowanie poznawcze ani\u017celi r.spo\u0142eczne np. wywo\u0142uj\u0105 odruch orientacyjno- badawczy s\u0105 ponadto poddawane czynno\u015bciom manipulacyjnym takim jak przedmioty.<\/p>\n

        \n
      • niska komptencja r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w- >kontakty z nimi s\u0105 mniej efektywne w percepcji dziecka zaczyna pojawia\u0107 si\u0119 zr\u00f3\u017cnicowanie mi\u0119dzy doros\u0142ymi i dziecmi.<\/li>\n
      • Ma\u0142e dzieci bardziej preferuj\u0105 kontakty z doros\u0142ymi. W miare rozwoju r\u00f3wie\u015bnicy staj\u0105 si\u0119 dla siebie coraz bardziej atrakcyjnymi partnerami.<\/li>\n
      • Coraz wi\u0119kszego znaczenia nabieraj\u0105 indywidualne cechy partner\u00f3w. Jednocze\u015bnie ju\u017c od okresu przedszkolnego dziecko zaczyna dostrzega\u0107 i klasyfikowa\u0107 wiek ludzi precyzyjniej<\/li>\n<\/ul>\n

        P\u0141E\u0106<\/h3>\n
          \n
        • cecha cz\u0142owieka, kt\u00f3ra zaczyna r\u00f3\u017cnicowa\u0107 zachowania spo\u0142eczne.<\/li>\n
        • Pocz\u0105tkowo: wygl\u0105d zewn\u0119trzny ( ubi\u00f3r, fryzura)<\/li>\n
        • P\u00f3zniej ze wzgl\u0119du na rodzaj wykonywanej czynno\u015bci ( dziewczynki bawi\u0105 si\u0119 lalkami a ch\u0142opcy…)<\/li>\n
        • W wieku przedszkolnym r\u00f3\u017cnicowanie oczekiwa\u0144 spo\u0142. adresowanych do os\u00f3b odmiennej p\u0142ci oraz ich mo\u017cliwo\u015bci i osi\u0105gni\u0119\u0107 w r\u00f3\u017cnych zakresach dzia\u0142ania.<\/li>\n
        • W ci\u0105gu pierwszych kilku lat \u017cycia p\u0142e\u0107 nie wp\u0142ywa na cz\u0119sto\u015b\u0107 ani na formy kontakt\u00f3w mi\u0119dzy dziecmi . Od wieku przedszkolnego zaczyna si\u0119 preferowanie kontakt\u00f3w z r\u00f3wie\u015bniakami tej samej p\u0142ci ( przekszta\u0142ca si\u0119 we wzajemny antagonizm w m\u0142odszym wieku szkolnym)<\/li>\n
        • Pocz\u0105tek dorastania: pojawiaj\u0105 si\u0119 pewne specyficzne formy i cechy interakcji wyst\u0119puj\u0105cej w zale\u017cno\u015bci od tego czy interakcje przebiegaj\u0105 miedzy osobami tej samej lub innej p\u0142ci.<\/li>\n<\/ul>\n

          INDYWIDULANE W\u0141A\u015aCIWO\u015aCI DOSTRZEGANE W LUDZIACH<\/h4>\n
            \n
          • zakres tego co dziecko mo\u017ce dostrzec poszerza si\u0119 wraz z wiekiem percepcja spo\u0142eczna doskonali si\u0119 w miar\u0119 og\u00f3lnego rozwoju umys\u0142owego.<\/li>\n
          • G\u0142\u00f3wne aspekty tego doskonalenia stanowi\u0105 zwi\u0119kszenie si\u0119 g\u0142\u0119boko\u015bci opisu innych os\u00f3b, jakiego dziecko jest w stanie dokona\u0107, wzrastanie INTEGRACJI tego opisu oraz jego post\u0119puj\u0105ca OBIEKTYWIZACJA.<\/li>\n
          • Pocz\u0105tkowo spostrze\u017cenia ludzi maj\u0105 charakter ca\u0142kowicie powierzchniowy. Uwag\u0119 dziecka zwraca aktualne zachowanie si\u0119 innych os\u00f3b \u2013 wykonywane przez nie czynno\u015bci, posiadane przedmioty, wygl\u0105d zewn\u0119trzny i ujawniaj\u0105ce si\u0119 w nim emocje.<\/li>\n
          • Z czasem dziecko jest w stanie wykracza\u0107 poza obserwowalne aspekty zachowania innej osoby wnioskuj\u0105c na ich podstawie o tym czego nie widzi bezpo\u015brednio, do obrazu ludzi w\u0142\u0105czane s\u0105 przyczyny ich zachowa\u0144. Opiera to si\u0119 na procesach my\u015blenia.<\/li>\n
          • Najpierw dziecko dostrzega jedynie zewn\u0119trzne przyczyny, p\u00f3\u017aniej zauwa\u017ca przyczyny dzia\u0142a\u0144 tkwi\u0105ce we w\u0142a\u015bciwo\u015bciach ludzi, najpierw sytuacyjnych (w aktualnych stanach wewn\u0119trznych) potem dyspozycyjnych (we wzgl\u0119dnie sta\u0142ych cechach psychicznych) potrafi zatem wyja\u015bni\u0107 zachowanie osoby jej potrzebami celami, umiej\u0119tno\u015bciami.<\/li>\n
          • Dostrze\u017cenie wewn\u0119trznych przyczyn zachowania innego cz\u0142owieka wymaga postawienia si\u0119 w jego sytuacji czyli u\u015bwiadomienia sobie inno\u015bci w\u0142asnych i cudzych stan\u00f3w. Nazywa to si\u0119: umiej\u0119tno\u015b\u0107 decentracji interpersonalnej<\/strong>. Jest ona przejawem w sferze kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych og\u00f3lnej zdolno\u015bci poznawczej polegaj\u0105cej na jednoczesnym uwzgl\u0119dnianiu wielu r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w tego samego obiektu (wi\u0105\u017ce to si\u0119 z odwracalno\u015bci\u0105 my\u015blenia) przed jej osi\u0105gni\u0119ciem poznanie charakteryzuje si\u0119 subiektywizmem (egocentryzm poznawczy). Dziecko nie zdaje sobie sprawy z wewn\u0119trznych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy sob\u0105 a innymi. Wyra\u017any post\u0119p w zakresie dostrzegania wewn\u0119trznych przyczyn dzia\u0142ania ludzi zauwa\u017ca si\u0119 zw\u0142aszcza w wieku 8-10 lat a wi\u0119c w okresie gdy kszta\u0142tuje si\u0119 odwracalno\u015b\u0107 my\u015blenia. Z dostrzeganiem sta\u0142ych cech innych ludzi idzie w parze ukszta\u0142towanie si\u0119 trwa\u0142ych wzorc\u00f3w interakcji z innymi i powstanie trwa\u0142ych preferencji odno\u015bnie partner\u00f3w interakcji<\/li>\n
          • W wieku przedszkolnym pewne dzieci cz\u0119\u015bciej bawi\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 ni\u017c z innymi ale dopiero w wieku szkolnym dziecko potrafi dokona\u0107 psychologicznej charakterystyki ludzi \u2013 przyja\u017anie czy antypatie zaczynaj\u0105 opiera\u0107 si\u0119 na \u015bwiadomych wyborach. Preferencje te pocz\u0105tkowo maj\u0105 charakter globalny potem w zale\u017cno\u015bci od indywidualnych cech partner\u00f3w dziecko wchodzi w r\u00f3\u017cne interakcje (z jednym koleg\u0105 szczeg\u00f3lnie lubi gra\u0107 w pi\u0142k\u0119)<\/li>\n
          • Dzi\u0119ki powtarzalno\u015bci dostrzeganych zachowa\u0144 ludzkich zaczyna u\u015bwiadamia\u0107 sobie sta\u0142o\u015b\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a odbieranych bod\u017ac\u00f3w spo\u0142ecznych. Obrazy r\u00f3\u017cnych ludzi wzbogacaj\u0105 si\u0119 ilo\u015bciowo i jako\u015bciowo w coraz nowsze i \u201eg\u0142\u0119bsze\u201d cechy. Pocz\u0105tkowo jednak maja charakter zbior\u00f3w kt\u00f3rych elementy nie s\u0105 zorganizowane \u2013 niecko nie dostrzega zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi cechami. Widzi je obok siebie. Nie jest w stanie zintegrowa\u0107 sprzecznych cech charakteryzuj\u0105cych zachowanie. Pocz\u0105tkowo nie potrafi ich jednocze\u015bnie dostrzec, potem widzi ich wsp\u00f3\u0142istnienie nie poddaje go jednak \u017cadnym interpretacjom (czasem weso\u0142y czasem smutny). W miar\u0119 jak wzrasta jego wiedza mo\u017ce ju\u017c okre\u015bli\u0107 przyczyny zachowania, zrozumie\u0107 pozorno\u015b\u0107 sprzeczno\u015bci pewnych cech i zintegrowa\u0107 je w sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/li>\n
          • W wyniku integrowania informacji o innych ludziach kszta\u0142tuje si\u0119 og\u00f3lniejsza wiedza spo\u0142eczna. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ni\u0105 informacje na temat \u201ecz\u0142owieka w og\u00f3le\u201d, wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci cech psychicznych ich zwi\u0105zku z p\u0142ci\u0105, wiekiem, rol\u0105 spo\u0142eczn\u0105, \u015brodowiskiem,<\/li>\n
          • Wiedza jacy ludzie s\u0105 (nie zawsze jest trafna cz\u0119sto opiera si\u0119 na nieprawid\u0142owych lub zbyt kategorycznych uog\u00f3lnieniach. Uog\u00f3lnienia te efekt samodzielnego integrowania do\u015bwiadcze\u0144 i stereotypy dostarczone w gotowej formie przez otoczenie)<\/li>\n<\/ul>\n

            \u00a0<\/strong>Trzy Aspekty Rozwoju Percepcji Spo\u0142ecznej<\/strong><\/p>\n

              \n
            1. pog\u0142\u0119bianie<\/li>\n
            2. integrowanie opisu innych ludzi<\/li>\n
            3. obiektywizacja<\/li>\n<\/ol>\n

              przedmiotem percepcji jest nie inna osoba jako taka ale jej kontakty ze spostrzegaj\u0105cym jego stosunek emocjonalny do niej. Dziecko starcze zaczyna zwraca\u0107 uwag\u0119 tak\u017ce na te cechy innych, kt\u00f3re nie maj\u0105 bezpo\u015bredniego znaczenia dla jego interakcji z nimi, ujawniaj\u0105 si\u0119 poza sfer\u0105 wzajemnych kontakt\u00f3w np. dotycz\u0105 ich wiedzy, umiej\u0119tno\u015bci, stosunku do pracy. Wi\u0105\u017ce to si\u0119 ze zdolno\u015bci\u0105 przyjmowania innych ni\u017c w\u0142asny punkt widzenia.<\/p>\n

              Wzrastaj\u0105cy obiektywizm percepcji ujawnia si\u0119 np. w zmieszaniu si\u0119 liczby s\u0105d\u00f3w warto\u015bciuj\u0105cych podawanych przy charakteryzowaniu ludzi a zwi\u0119kszaniu si\u0119 liczby s\u0105d\u00f3w opisowych. W wieku 7-8 lat (dominuje ocena nad obiektywnym opisem) chocia\u017c w wieku dorastania cz\u0119sto nawr\u00f3t do oceniaj\u0105cego opisywania ludzi (efekt wzmo\u017conego krytycyzmu)<\/p>\n

              Wa\u017cne jest stymulowanie rozwoju percepcji spo\u0142ecznej<\/p>\n

                \n
              • korzystnie wp\u0142ywa okazywanie dziecku aprobaty i uczucia, nie ograniczanie jego samodzielno\u015bci i inicjatywy, powstrzymywanie si\u0119 od ostrych kar.<\/li>\n
              • Nie wolno powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na og\u00f3lnikowe zasady lub w\u0142asny autorytet i w\u0142adz\u0119<\/li>\n<\/ul>\n

                Argumenty wskazuj\u0105ce na konsekwencje +<\/p>\n

                Spos\u00f3b badania zdolno\u015bci do decentracji interpersonalnej to TEST PODEJMOWANIA R\u00d3L (rysunki ilustruj\u0105ce scen\u0119 dziecko ma poda\u0107 historyjk\u0119 prosi si\u0119 o stworzenie dalszych wersji szczeg\u00f3\u0142owych. O zdolno\u015bci do decentracji \u015bwiadczy umiej\u0119tno\u015b\u0107 ukazania kilku r\u00f3\u017cnych ale sp\u00f3jnych, nie sprzecznych ze sob\u0105 wersji tego samego zdarzenia<\/p>\n

                ROZW\u00d3J KONTAKT\u00d3W SPO\u0141ECZNYCH<\/strong><\/h3>\n

                Zwi\u0105zany jest z doskonaleniem percepcji spo\u0142ecznej (r\u00f3\u017cnicowanie si\u0119 tre\u015bci i formy kontakt\u00f3w w efekcie dostosowania zachowania do coraz bogatszych ilo\u015bciowo i jako\u015bciowo spostrze\u017ce\u0144 i budowanej na ich podstawie wiedzy). Wzrastanie aktywno\u015bci spo\u0142ecznej \u2013 czyli stopnia czynnego uczestnictwa w sytuacjach\u00a0 spo\u0142ecznych. Dziecko staje si\u0119 w coraz wi\u0119kszym stopniu sprawc\u0105 zmian jakie zachodz\u0105 w wyniku interakcji spo\u0142ecznej.<\/p>\n

                Najwcze\u015bniejsze kontakty: obserwowanie zachowanie i wyra\u017canie emocji, potem dziecko stara si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na siebie innych. Osi\u0105ga to za pomoc\u0105: wokalizacji, zbli\u017cania si\u0119 (wyci\u0105ganie r\u0105czek, poci\u0105gania za ubrania, podchodzenie), podawania trzymanych w r\u0119ku przedmiot\u00f3w, wykonywanych na pokaz r\u00f3\u017cnych czynno\u015bci lokomocyjnych, manipulacyjnych, zabawowych. Reaguje tak najpierw wobec doros\u0142ych potem w stosunku do innych dzieci. Pierwsze kontakty sprowadzaj\u0105 si\u0119 do:<\/p>\n

                  \n
                1. Obierania i przekazywania inf.<\/li>\n
                2. Dostosowania w\u0142asnych czynno\u015bci do czynno\u015bci wykonywanych przez innych. Pocz\u0105tki takiego dostosowania: zestrojenie ruch\u00f3w niemowl\u0119cia z ruchami doros\u0142ego np. przy karmieniu. Najbardziej jednak charakterystyczn\u0105 form\u0105 jest tu na\u015bladowanie obserwowanych czynno\u015bci. Na pocz\u0105tku os\u00f3b doros\u0142ych potem r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w.<\/li>\n<\/ol>\n
                    \n
                  • dzia\u0142anie przy braku wsp\u00f3lnego celu (bawi\u0105 si\u0119 obok siebie ni\u017c ze sob\u0105= zabawy r\u00f3wnolegle).<\/li>\n
                  • Nowa jako\u015bciowo forma kontakt\u00f3w rozwija si\u0119 gdy dzieci zaczynaj\u0105 dostrzega\u0107 mo\u017cliwo\u015bci i efekty koordynowania swoich czynno\u015bci wykonywanych przedtem oddzielnie. Pojawia si\u0119 w\u00f3wczas zdolno\u015b\u0107 do\u2026<\/li>\n<\/ul>\n
                      \n
                    1. Wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania wsp\u00f3lna realizacja jednego celu na wy\u017cszym etapie rozwoju wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania zaczyna si\u0119 ono wi\u0105za\u0107 z jako\u015bciowym zr\u00f3\u017cnicowaniem czynno\u015bci poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b, nast\u0119puj\u0105cym w efekcie podzia\u0142u zada\u0144. Zdolno\u015b\u0107 do takiego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania ujawnia si\u0119 najwyra\u017aniej w drugiej po\u0142owie wieku przedszkolnego\u00a0 w tzw. zabawach tematycznych (uczestnicy zabaw dziel\u0105 si\u0119 rolami). Pod koniec wieku przedszkolnego zabawy dzieci cz\u0119sto odznaczaj\u0105 si\u0119 daleko posuni\u0119t\u0105 re\u017cyseri\u0105. Uczestnicy nie tylko ustalaj\u0105 z g\u00f3ry temat zabawy i podzia\u0142 r\u00f3l ale r\u00f3wnie\u017c umawiaj\u0105 si\u0119 jakie konkretne czynno\u015bci i kiedy ka\u017cdy wykona. W okresie dorastania wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie z innymi zaczyna nabiera\u0107 charakteru wsp\u00f3\u0142pracy trwa\u0142ej np. dzia\u0142alno\u015b\u0107 w organizacjach.<\/li>\n<\/ol>\n
                        \n
                      • zdolne s\u0105 z czasem do organizowania dzia\u0142ania innych os\u00f3b i kierowanie nim<\/li>\n
                      • dzia\u0142anie na rzecz ludzi (inna obok kierowania dzia\u0142aniem ludzi forma aktywno\u015bci spo\u0142ecznej). Tzw. ZACHOWANIA PROSPO\u0141ECZNE.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

                        Pocz\u0105tki zachowa\u0144 pro spo\u0142ecznych: pomaganie m\u0142odszym czy s\u0142abszym dzieciom, dzielenie si\u0119 z innymi (przedszkolaki) kt\u00f3re cz\u0119sto na\u015bladuj\u0105 opieku\u0144cze reakcje rodzic\u00f3w dla zdobycia aprobaty doros\u0142ych. W miar\u0119 przyswajania sobie norm moralnych jego zachowania pro spo\u0142eczne zaczynaj\u0105 te\u017c wynika\u0107 z d\u0105\u017cenia do zgodno\u015bci z tymi normami i zrodzonego st\u0105d poczucia powinno\u015bci moralnej. Czynno\u015bci pro spo\u0142eczne trac\u0105 sw\u00f3j dora\u017any charakter mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 dzia\u0142ania bardziej d\u0142ugofalowe ukierunkowane na trwa\u0142\u0105 zmian\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bci innej osoby czy sytuacji w jakiej si\u0119 ona znajduje.<\/p>\n

                        Nowe formy kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych:<\/strong><\/p>\n

                          \n
                        • odbieranie i przekazywanie inf.<\/li>\n
                        • dostosowywanie w\u0142asnych czynno\u015bci do czynno\u015bci innych os\u00f3b<\/li>\n
                        • wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie<\/li>\n
                        • organizowanie dzia\u0142ania innych i kierowanie nim<\/li>\n
                        • dzia\u0142ania na rzecz innych<\/li>\n<\/ul>\n

                          UNIEZALE\u017bNIANIE SI\u0118 ZACHOWA\u0143 SPO\u0141ECZNYCH OD ZEWN\u0118TRZNYCH CZYNNIK\u00d3W MOTYWUJ\u0104CYCH I PRZECHODZENIE ICH POD KONTROL\u0118 WEWN\u0118TRZN\u0104, os\u0142abia to role doros\u0142ego jako inicjatora kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych. Pojawia si\u0119 inicjatywa samego dziecka. W m\u0142odszym wieku szkolnym pocz\u0105tkowa zale\u017cno\u015b\u0107 kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych dziecka od doros\u0142ych przejawia si\u0119 miedzy innymi w przejmowaniu ich kryteri\u00f3w przy ocenie r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. Dziecko ma w\u00f3wczas pozytywny stosunek do tych koleg\u00f3w kt\u00f3rych pozytywnie oceniaj\u0105 doro\u015bli i odwrotnie\u2026 Uwewn\u0119trznieniu si\u0119 motywacji zachowa\u0144 spo\u0142ecznych towarzyszy wzrost ich trwa\u0142o\u015bci i sta\u0142o\u015bci (wczesne kontakty dziecka z r\u00f3wie\u015bnikami ze wzgl\u0119du na przypadkowo\u015b\u0107 trwaj\u0105 kr\u00f3tko, w wieku przedszkolnym czas wsp\u00f3lnych zabaw wyd\u0142u\u017ca si\u0119 dzieci w wieku szkolnym mog\u0105 zajmowa\u0107 si\u0119 wsp\u00f3lnym dzia\u0142aniem nawet kilka godzin).<\/p>\n

                            \n
                          • w wieku przedszkolnym \u2013 zauwa\u017ca si\u0119 pewne preferencje przy wyborze towarzyszy zabaw, pocz\u0105tek trwalszych zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy r\u00f3wie\u015bniczych przypada na wiek szkolny wtedy to r\u00f3wnie\u017c d\u0105\u017cno\u015b\u0107 do zdobycia okre\u015blonej pozycji w grupie r\u00f3wie\u015bniczej. Ze wzgl\u0119du na znaczenie jakie ma pozycja dziecka w grupie wa\u017cna jest dla wychowawcy umiej\u0119tno\u015b\u0107 jej poznania. Stosuje si\u0119 w tym celu r\u00f3\u017cne techniki socjometryczne (zbieranie od ka\u017cdego cz\u0142onka jakiej\u015b grupy inf. o pozosta\u0142ych). W klasycznej wersji socjometrii prosi si\u0119 badanych by wskazali te osoby z kt\u00f3rymi najbardziej chcieliby pozostawa\u0107 w okre\u015blonego typu relacji.<\/li>\n
                          • W wieku szkolnym ingerencja doros\u0142ego powinna sta\u0107 si\u0119 bardziej dyskretna. Dwa etapy rozwojowe:<\/li>\n<\/ul>\n
                              \n
                            1. dostosowywanie si\u0119 do otrzymanych zakaz\u00f3w i nakaz\u00f3w<\/li>\n
                            2. przestrzeganie norm spo\u0142ecznych<\/li>\n<\/ol>\n

                              pocz\u0105tki dostosowania si\u0119 do wymaga\u0144 spo\u0142ecznych pod koniec pierwszego r.\u017c. (niemowl\u0119 wykonuje proste polecenia doros\u0142ego np. \u201ezr\u00f3b papa\u201d)<\/p>\n

                              Uwaga: w\u0142a\u015bciwe zareagowanie dziecka na takie polecenie mo\u017ce by\u0107 nie tyle efektem dostosowania si\u0119 do wymaga\u0144 ile przejawem rozpoznawania zawartej w tym poleceniu inf. , \u201eforma my\u015blenia po przez dzia\u0142anie\u201d. Zmiany rozwojowe umiej\u0119tno\u015bci dostosowania si\u0119 do wymaga\u0144 id\u0105 w kilku kierunkach:<\/p>\n

                                \n
                              1. Zwi\u0119ksza si\u0119 odroczenie czasowe z jakim dziecko jest w stanie wykonywa\u0107 polecenie. Pocz\u0105tkowo mo\u017ce to zrobi\u0107 tylko bezpo\u015brednio po otrzymaniu nakazu czy zakazu potem staje si\u0119 zdolne do przechowywania go w pami\u0119ci. W drugiej po\u0142owie wieku przedszkolnego przestaje by\u0107 konieczne ka\u017cdorazowe instruowanie dziecka.<\/li>\n
                              2. Respektowanie nie tylko polece\u0144 udzielanych im indywidualnie lecz tak\u017ce do grupy w jakiej si\u0119 znajduj\u0119 (w wieku po niemowl\u0119cym i pocz\u0105tkowych etapach wieku przedszkolnego dzieci nie odnosz\u0105 do siebie tego co doro\u015bli polecaj\u0105 wszystkim).<\/li>\n
                              3. Wzrasta zdolno\u015b\u0107 generalizowania otrzymanych polece\u0144, przenoszenia je na inne podobne sytuacje czy czynno\u015bci. W miar\u0119 jak nakazy czy zakazy nabieraj\u0105 dla dziecka cech sta\u0142o\u015b\u0107 powszechno\u015bci i og\u00f3lno\u015bci przyswaja sobie ono pewne regu\u0142y post\u0119powania.<\/li>\n<\/ol>\n

                                Stosunek dziecko do norm moralnych ulega w toku rozwoju zasadniczym zmianom. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tu 4 stadia:<\/strong><\/p>\n

                                  \n
                                1. anomii moralnej <\/strong>w tym okresie dziecko nie zna jeszcze norm moralnych (wiek niemowl\u0119cy i po niemowl\u0119cy).<\/li>\n
                                2. heteronomi moralnej<\/strong> (dziecko traktuje normy jako narzucone z zewn\u0105trz a konieczno\u015b\u0107 ich przestrzegania uznaje z uwagi na zewn\u0119trzne wzmocnienia, wiek przedszkolny i cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odszego wieku szkolnego (do ok. 9 lat))<\/li>\n<\/ol>\n

                                  w okresie tym wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 faz\u0119 egocentryzmu (trwaj\u0105ca do 5r.\u017c.) i faz\u0119 konformizmu (5-9 lat). W pierwszej uzasadnienie moralnego post\u0119powania stanowi dla dziecka ch\u0119\u0107 unikania kar lub otrzymywania nagr\u00f3d. W drugim \u2013 d\u0105\u017cenie do uzyskania aprobaty j\u0105 doro\u015bli darz\u0105 dobra czy grzeczne dzieci. Bierze si\u0119 pod uwag\u0119 zgodno\u015b\u0107 lub niezgodno\u015b\u0107 z nakazami autorytetu, nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 okoliczno\u015bci i intencji os\u00f3b. Tym bardziej naganne moralnie jest zachowanie im wi\u0119ksz\u0105 powoduje szkod\u0119 materialn\u0105 nawet je\u015bli u jego podstaw le\u017ca\u0142y dobre intencji lub mia\u0142o ono charakter przypadkowy. Zjawisko to nosi nazw\u0119 REALIZMU MORALNEGO<\/strong> za \u017ar\u00f3d\u0142o norm dziecko uwa\u017ca pocz\u0105tkowo doros\u0142ych ( doro\u015bli je wymy\u015blili). Z tego te\u017c powodu uwa\u017ca si\u0119 gorsze zachowanie wzgl\u0119dem doros\u0142ych ni\u017c wobec r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. Pod koniec wieku przedszkolnego obok autorytetu doros\u0142ych zaczyna dla dziecka liczy\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zdanie r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w (dostosowywanie zachowania do zasad post\u0119powania uznawane przez grup\u0119 r\u00f3wie\u015bnicz\u0105). Ta nowa motywacja zachowa\u0144 moralnych nasila si\u0119 w m\u0142odszym wieku szkolnym wraz z wchodzeniem dziecka w stadium trzecie<\/p>\n

                                    \n
                                  1. socjonomi moralnej<\/strong> (9-13 lat) dla tego stadium jest charakterystyczny KONWECJONALIZM MORALNY<\/strong> oznaczaj\u0105cy d\u0105\u017cenie do zgodno\u015bci z og\u00f3lnie uznawanymi normami post\u0119powania jako zasadami przyjmowanymi przez ciesz\u0105cy si\u0119 autorytet osoby czy grupy. Istotna zmiana jaka zachodzi w stosunku dziecka do norm polega na uniezale\u017cnianiu si\u0119 ich warto\u015bci od zewn\u0119trznych nagr\u00f3d i kar. Proces ten okre\u015bla si\u0119 jako INTERNALIZACJ\u0118 NORM kt\u00f3re zaczynaj\u0105 by\u0107 traktowane nie jako narzucone i obce lecz jako w\u0142asne dzieje si\u0119 tak w stadium 4 AUTONOMII MORALNEJ<\/strong><\/li>\n
                                  2. AUTONOMII MORALNEJ<\/strong> (ok. okres dorastania 13 r.\u017c.)<\/li>\n<\/ol>\n

                                    PRYNCYPIALIZM MORALNY (13-15 lat, normy powinny by\u0107 bezwzgl\u0119dnie przestrzegane niezale\u017cnie od okoliczno\u015bci)<\/p>\n

                                    Pryncypializm ust\u0119puje relatywizmowi moralnemu oznaczaj\u0105cemu zrozumienie \u017ce przy ocenie z\u0142o\u017conych sytuacji spo\u0142ecznych trzeba uwzgl\u0119dnia\u0107 r\u00f3\u017cne punkty widzenia i r\u00f3\u017cne racj\u0119, w miejsce sztywnego odwo\u0142ania si\u0119 do norm mo\u017ce wi\u0119c pojawi\u0107 si\u0119 refleksja moralna.<\/p>\n

                                    Pe\u0142na autonomia moralna oznacza ca\u0142kowite uwewn\u0119trznienie norm i warto\u015bci, wewn\u0119trzne przekonanie o ich s\u0142uszno\u015bci. Co wi\u0119cej jednostka mo\u017ce sama stawa\u0107 si\u0119 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 norm.<\/p>\n

                                    Najwcze\u015bniejsza rozwojowo: motywacja emocjonalna<\/em><\/strong> oznacza \u017ce zadanie jest wykonywane dla uzyskania akceptacji ze strony os\u00f3b znacz\u0105cych ( zw\u0142aszcza doros\u0142ych) motywacja normatywna <\/em><\/strong>jest wy\u017cszym rozwojowo rodzajem motywacji. Dziecko uwa\u017ca \u017ce zadanie \u201etrzeba\u201d wykona\u0107 i wywi\u0105zanie si\u0119 z tego obowi\u0105zku samo przez si\u0119 sprawia mu przyjemno\u015b\u0107. Najwy\u017csza motywacja racjonalna<\/em><\/strong> zwi\u0105zana z moralno\u015bci\u0105 autonomiczn\u0105, wynika ze zrozumienia i zaakceptowania sensu wykonywania zadania.<\/p>\n

                                    W skr\u00f3cie kolejno: dziecko pos\u0142uszne, obowi\u0105zkowe i odpowiedzialne. <\/em><\/p>\n

                                    Wskazano wi\u0119c na dwie kolejno po sobie pojawiaj\u0105ce si\u0119 formy dostosowania si\u0119 dziecka do wymaga\u0144 spo\u0142ecznych: wykonywanie polece\u0144 i przestrzeganie norm. Nabywane wzorce post\u0119powania pocz\u0105tkowo pojedyncze ulegaj\u0105 stopniowej integracji. Jednym z jej przejaw\u00f3w jest te\u017c to co mo\u017cna nazwa\u0107 wchodzenie dziecka w role spo\u0142eczne. Rol\u0119 stanowi zesp\u00f3\u0142 spo\u0142ecznie ustalonych regu\u0142 i wzorc\u00f3w jak powinna zachowa\u0107 si\u0119 osoba zajmuj\u0105ca okre\u015blon\u0105 pozycj\u0119 czy pe\u0142ni\u0105ca okre\u015blon\u0105 funkcj\u0119.<\/p>\n

                                    Wa\u017cna umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u201euczenia si\u0119 r\u00f3l\u201d (<\/u><\/strong>poznawanie i uczenie si\u0119 stereotyp\u00f3w r\u00f3l zwi\u0105zanych p\u0142ci\u0105. Istotnym czynnikiem stymuluj\u0105cym socjalizacj\u0119 s\u0105 ZEWN\u0118TRZNE WZMOCNIENIA dostarczaj\u0105 one dziecku informacji o wymaganiach spo\u0142ecznych i motywuj\u0105 do ich spe\u0142nienia. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 ogrywaj\u0105 wzorce zachowa\u0144 z jakimi dziecko si\u0119 styka obserwuj\u0105c otoczenie pocz\u0105tkowo s\u0105 to g\u0142\u00f3wnie rodzice wychowawcy koledzy przyjaciele postacie literackie.<\/p>\n

                                    Pe\u0142na dojrza\u0142o\u015b\u0107 oznacza nie tylko spe\u0142nianie wymaga\u0144 spo\u0142ecznych ale tak\u017ce ich akceptacj\u0119 i zrozumienie. Wa\u017cnym czynnikiem socjalizacji jest tak\u017ce ODDZIA\u0141YWANIE NA MORALN\u0104 \u015aWIADOMO\u015a\u0106 DZIECKA.<\/p>\n

                                    Podsumowanie<\/u><\/p>\n

                                      \n
                                    1. Obrazy umys\u0142owe innych ludzi staj\u0105 si\u0119 coraz bogatsze w miar\u0119 rozwoju percepcji spo\u0142ecznej.<\/li>\n
                                    2. Zdolno\u015b\u0107 do decentracji interpersonalnej ma podstawowe znaczenie dla zmian, stanowi ona bowiem przeciwie\u0144stwo egocentryzmu i oznacza umiej\u0119tno\u015b\u0107 przyjmowania punktu widzenia drugiej osoby.<\/li>\n
                                    3. Motywy przestrzegania norm zmieniaj\u0105 si\u0119 dzi\u0119ki coraz lepszemu rozumieniu ich pochodzenia i funkcji, dostrzeganymi przez dziecko racjami moralnego post\u0119powania s\u0105 kolejno: d\u0105\u017cenie do unikania\u00a0 kar i uzyskiwania nagr\u00f3d lub aprobaty ze strony doros\u0142ych (heteronomia moralna<\/em>), identyfikacja z grup\u0105 w kt\u00f3rej obowi\u0105zuj\u0105 dane normy (socjonomia moralna<\/em>), wreszcie przekonanie o s\u0142uszno\u015bci norm jako dyrektyw niezb\u0119dnych do regulacji wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego i ochrony og\u00f3lnie akceptowanych warto\u015bci (autonomia moralna).<\/em><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                      Jak zwykle na wst\u0119pie ma\u0142y cytat: \u201eUmys\u0142 jest sobie \u015bwiatem i sam zdo\u0142a Z Piek\u0142a uczyni\u0107 Niebo, z Nieba \u2013 Piek\u0142o.\u201d Milton John \u201eRaj utracony\u201d Sytuacje spo\u0142eczne \u2013 takie w kt\u00f3rych po\u015brednio lub bezpo\u015brednio wyst\u0119puj\u0105 inni ludzie Specyficzna cecha sytuacji spo\u0142ecznych \u2013 ich elementy \u2013 uczestnicz\u0105ce w nich osoby z regu\u0142y wzajemnie na siebie wp\u0142ywaj\u0105. … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[62],"class_list":["post-269","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wyklady-i-cwiczenia","tag-matczak-rozwoj-spoleczny"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=269"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}