{"id":219,"date":"2020-08-06T20:50:53","date_gmt":"2020-08-06T18:50:53","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/?p=219"},"modified":"2020-08-06T20:50:53","modified_gmt":"2020-08-06T18:50:53","slug":"doswiadczenie-a-rozwoj-moralny-jednostki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/doswiadczenie-a-rozwoj-moralny-jednostki\/","title":{"rendered":"Do\u015bwiadczenie a rozw\u00f3j moralny jednostki"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;219&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;2&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Rate this post&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;5\\\/5 - (2 votes)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Do\u015bwiadczenie a rozw\u00f3j moralny jednostki&quot;,&quot;width&quot;:&quot;142.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} - ({count} {votes})&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 142.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            5\/5 - (2 votes)    <\/div>\n    <\/div>\n<p>Psychologiczne teorie rozwoju moralnego cz\u0142owieka podzieli\u0107 mo\u017cna na trzy nurty, z kt\u00f3rych ka\u017cdy nawi\u0105zuje do jednej z podstawowych metafor rozwoju:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Teoria rozwoju jako dojrzewania <\/strong>(metafora organicznego wzrostu):<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>jednostka por\u00f3wnywana jest do ro\u015bliny<\/li>\n<li>rozw\u00f3j to stopniowe ujawnianie si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci tkwi\u0105cych w jednostce, gdzie \u015brodowisko mo\u017ce sprzyja\u0107 ujawnianiu si\u0119 mozliwo\u015bci, ale nie mo\u017ce wnie\u015b\u0107 do rozwoju nowej jako\u015bci<\/li>\n<li>stadia maj\u0105 charakter &#8222;embriologiczny&#8221;, tzn. \u017ce wiek prowadzi do nowego stadium bez wzgl\u0119du na reorganizacj\u0119 stadi\u00f3w poprzednich, zatem do\u015bwiadczenie nie wp\u0142ywa na przechodzenie do wy\u017cszego stadium, a jedynie na w\u0142a\u015bciw\u0105 integracj\u0119 w obr\u0119bie aktualnego stadium.<\/li>\n<li>Przedstawiciele: Freud.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>Teoria uczenia si\u0119 <\/strong>(metafora maszyny):<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>rozw\u00f3j jest wynikiem uczenia i nauczania<\/li>\n<li>rozw\u00f3j to stopniowe wchodzenie w \u015bwiat warto\u015bci zasad i norm b\u0119d\u0105cych wytworem danej kultury oraz wzrost podporz\u0105dkowania si\u0119 tym normom<\/li>\n<li>\u015brodowisko odgrywa zasadnicz\u0105 rol\u0119 w rozwoju, wiedza i warto\u015bci znajduj\u0105ce si\u0119 w kulturze s\u0105 internalizowane przez dzieci w toku imitacji modeli zachowa\u0144 lub przez kszta\u0142cenie z zastosowanie nagr\u00f3d i kar<\/li>\n<li>moralno\u015b\u0107 jednostki to efekt uczenia si\u0119 spo\u0142ecznie aprobowanych r\u00f3l i zwi\u0105zanych z nimi norm, u pod\u0142o\u017ca kt\u00f3rych le\u017c\u0105 okre\u015blone warto\u015bci moralne.<\/li>\n<li>Przedstawiciele: Bandura.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>Teoria poznawczo- rozwojowa <\/strong>(dialektyczna metafora rozwoju, czyli model stopniowego opracowania tematu w dyskursie i konwersacji):<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>dziecko jako filozof aktywnie poznaj\u0105cy \u015bwiat<\/li>\n<li>istot\u0105 rozwoju jest reorganizacja strukutr psychicznych, b\u0119d\u0105ca wynikiem wzajemnych interakcji organizmu i \u015brodowiska<\/li>\n<li>rozw\u00f3j poznawczy jest warunkiem koniecznym, ale nie wystarczaj\u0105cym rozwoju moralnego<\/li>\n<li>do\u015bwiadczenie ma znaczenie dla reorganizacji struktur i przechodzenia do wy\u017cszych stadi\u00f3w, oraz dla tempa zmian rozwojowych.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Przedstawiciele:<\/p>\n<p>1.Piaget:<\/p>\n<ul>\n<li>anomia moralna &#8211; od narodzin do pocz\u0105tku kszta\u0142towania si\u0119 norm i warto\u015bci. \u015awiadomo\u015b\u0107 norm jest pocz\u0105tkowo traktowana jako narzucona z zewn\u0105trz.<\/li>\n<li>heteronomia &#8211; gwarantem przestrzegania norm jest przymus doros\u0142ych, centralna kategori\u0105 moraln\u0105 sankcja, a podstaw\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w spo\u0142ecznych szacunek jednostronny<\/li>\n<li>egalitaryzm &#8211; wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie w dziedzinie sprawiedliwo\u015bci, powstaj\u0105ce pod wp\u0142ywem interakcji z r\u00f3wie\u015bnikami. G\u0142\u00f3wn\u0105 zasad\u0105 moraln\u0105 jest r\u00f3wno\u015b\u0107<\/li>\n<li>relatywizm &#8211; \u015bcis\u0142a r\u00f3wno\u015b\u0107 nie zawsze oznacza sprawiedliwo\u015b\u0107, zwracanie uwagi na okoliczno\u015bci \u0142agodz\u0105ce.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Autonomia moralna jest wynikiem internalizacji norm, jednostka kieruje si\u0119 wewn\u0119trznymi standardami moralnymi.<\/p>\n<p>Zdaniem Piageta najwi\u0119kszy wp\u0142yw na rozw\u00f3j moralny ma grupa r\u00f3wie\u015bnicza.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>Kohlberg:<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>perspektywa spo\u0142eczno moralna ( patrz poprzedni artyku\u0142)<\/li>\n<li>stadia rozwoju moralnego (patrz poprzedni artyku\u0142)<\/li>\n<li>rozw\u00f3j polega na umiej\u0119tno\u015bci przyjmowania r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia, a zatem na <strong>przyjmowaniu r\u00f3\u017cnych r\u00f3l<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>O liczbie sytuacji sprzyjaj\u0105cych podejmowaniu r\u00f3l decyduje typ przyw\u00f3dztwa oraz wewn\u0119trzna struktura grupy. Im bardziej jednosta jest odpowiedzialna za decyzje grupy i konsekwencje w\u0142asnego dzia\u0142ania, tym wi\u0119cej b\u0119dzie podejmowa\u0107 pr\u00f3b przyjmowania r\u00f3l.<\/p>\n<p>Grupy spo\u0142eczne istotne dla rozwoju:<\/p>\n<ul>\n<li>rodzina ( je\u015bli rodzice stosuj\u0105 dyscyplin\u0119 indukcyjn\u0105 tzn. wskazuj\u0105 dzieciom konsekwencje ich dzia\u0142ania i ucz\u0105 ponoszenia odpowiedzialno\u015bci, w\u00f3wczas dzieci zdobywaj\u0105 wi\u0119ksze do\u015bwiadczenie w podejmowaniu r\u00f3l)<\/li>\n<li>r\u00f3wie\u015bnicy &#8211; bardziej demokratyczne stosunki ni\u017c w rodzinie, dzieci same tworz\u0105 grup\u0119 a wzajemne porozumiewanie si\u0119 wymaga uwzgl\u0119dniania puntku widzenia innych. Tak\u017ce zabawy s\u0105 treningiem r\u00f3l.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Doros\u0142o\u015b\u0107:<\/p>\n<p>Moralno\u015b\u0107 pokonwencjonalna osi\u0105gana jest dzi\u0119ki przybli\u017caniu si\u0119 do uniwersalnych, powszechnych zasad. Sprzyja jej opuszczenie rodzinnego domu i podj\u0119cie studi\u00f3w (kryzys to\u017csamo\u015bci i konflikt warto\u015bci, potrzeba okre\u015blenia siebie na nowo). Kwestionowanie wszystkiego, w co si\u0119 wierzy\u0142o jest charakterystyczne dla przechodzenia do stadium 5. Erikson: m\u0142odzi ludzie s\u0105 \u015bwiadomi istnienia uniwersalnych zasad etycznych, jednak tylko doro\u015bli mog\u0105 by\u0107 konsekwentnie etyczni.<\/p>\n<p>W doros\u0142o\u015bci do\u015bwiadczenie zdobywa si\u0119 poprzez realizacj\u0119 kariery zawodowej oraz tworzenie zwi\u0105zk\u00f3w interpersonalnych.<\/p>\n<p>R\u00f3\u017cnice w rozwoju moralnym mi\u0119dzy kobietami a m\u0119\u017cczyznami:<\/p>\n<ul>\n<li>orientacja na sprawiedliwo\u015b\u0107 &#8211; charakterystyczna dla m\u0119\u017cczyzn<\/li>\n<li>orientacja na trosk\u0119 i odpowiedzialno\u015b\u0107 w stosunkach interpersonalnych &#8211; charakterystyczna dla kobiet.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Uwa\u017ca si\u0119, i\u017c r\u00f3\u017cnica ta wynika z odmienno\u015bci do\u015bwiadcze\u0144 spo\u0142ecznych.<\/p>\n<hr \/>\n<p>Czy\u017cowska, D. (2003). Do\u015bwiadczenie a rozw\u00f3j moralny jednostki. W: K. Krzy\u017cewski (red.), Do\u015bwiadczenie indywidualne. Szczeg\u00f3lny rodzaj poznania i wyr\u00f3\u017cniona posta\u0107 pami\u0119ci(s. 199\u2013208). Krak\u00f3w: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Psychologiczne teorie rozwoju moralnego cz\u0142owieka podzieli\u0107 mo\u017cna na trzy nurty, z kt\u00f3rych ka\u017cdy nawi\u0105zuje do jednej z podstawowych metafor rozwoju: Teoria rozwoju jako dojrzewania (metafora organicznego wzrostu): jednostka por\u00f3wnywana jest do ro\u015bliny rozw\u00f3j to stopniowe ujawnianie si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci tkwi\u0105cych w jednostce, gdzie \u015brodowisko mo\u017ce sprzyja\u0107 ujawnianiu si\u0119 mozliwo\u015bci, ale nie mo\u017ce wnie\u015b\u0107 do rozwoju nowej &#8230; <a title=\"Do\u015bwiadczenie a rozw\u00f3j moralny jednostki\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/doswiadczenie-a-rozwoj-moralny-jednostki\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o Do\u015bwiadczenie a rozw\u00f3j moralny jednostki\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[23],"class_list":["post-219","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wyklady-i-cwiczenia","tag-doswiadczenie-a-rozwoj-moralny-jednostki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=219"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/pedagogika\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}