{"id":79,"date":"2018-04-04T10:13:00","date_gmt":"2018-04-04T08:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ekonomia.pracemgr.com.pl\/czwarta-generacja-ekonomistow-austriackich-i-obecna-sytuacja-szkoly-austriackiej\/"},"modified":"2023-02-11T13:29:37","modified_gmt":"2023-02-11T12:29:37","slug":"czwarta-generacja-ekonomistow-austriackich-i-obecna-sytuacja-szkoly-austriackiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/czwarta-generacja-ekonomistow-austriackich-i-obecna-sytuacja-szkoly-austriackiej\/","title":{"rendered":"Czwarta generacja ekonomist\u00f3w \u201eaustriackich” i obecna sytuacja szko\u0142y austriackiej"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Seminarium L. von Misesa w Nowym Jorku wykszta\u0142ci\u0142o „czwarte pokolenie ekonomist\u00f3w austriackich”, takich jak M.N. Rothbard i H. Hazlitt. Ci ekonomi\u015bci zyskali miano „Austriak\u00f3w” nie ze wzgl\u0119du na ich obywatelstwo, ale na ich pogl\u0105dy i metodologi\u0119 zgodne z naukami C. Mengera. H. Hazlitt przyczyni\u0142 si\u0119 do popularyzacji idei szko\u0142y austriackiej poprzez publikacje w „New York Times” i „Newsweek”, gdzie recenzowa\u0142 dzie\u0142a swojego mentora i popularyzowa\u0142 jego pogl\u0105dy w „Ekonomia w jednej lekcji”. W tej ksi\u0105\u017cce autor w przyst\u0119pny spos\u00f3b ukaza\u0142, \u017ce dzia\u0142ania rz\u0105du, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 korzystne w kr\u00f3tkim okresie, mog\u0105 mie\u0107 negatywne d\u0142ugofalowe konsekwencje. Ponadto, H. Hazlitt dokona\u0142 szczeg\u00f3\u0142owej krytyki dzie\u0142a J.M. Keynesa „Og\u00f3lnej teorii zatrudnienia, procentu i pieni\u0105dza”.<\/p>\n

M.N. Rothbard by\u0142 jednym z wybitnych ekonomist\u00f3w, kt\u00f3ry kontynuowa\u0142 dzie\u0142o swych poprzednik\u00f3w, takich jak L. von Mises i F.A. von Hayek. Jego dzie\u0142o „Cz\u0142owiek, gospodarka i pa\u0144stwo” opublikowane w 1963 roku, by\u0142o inspiracj\u0105 dla wielu innych tekst\u00f3w ekonomicznych. M.N. Rothbard uzupe\u0142ni\u0142 i rozwin\u0105\u0142 teorie, takie jak teoria monopolu, ekonomia u\u017cyteczno\u015bci i dobrobytu oraz teoria pa\u0144stwa.<\/p>\n

M.N. Rothbard by\u0142 zdecydowanym przeciwnikiem pa\u0144stwowego monopolu na drukowanie pieni\u0105dza. W swoich pracach ukazywa\u0142 negatywne skutki pozostawienia polityki monetarnej w r\u0119kach bank\u00f3w centralnych i pa\u0144stwa. W jego opinii, wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy rz\u0105dem a bankiem centralnym prowadzi do zwi\u0119kszenia w\u0142adzy i zamo\u017cno\u015bci rz\u0105du poprzez dewaluacj\u0119 pieni\u0105dza. Aby zapobiec tym niekorzystnym zjawiskom, M.N. Rothbard proponowa\u0142 powr\u00f3t do standardu z\u0142ota, likwidacj\u0119 banku centralnego i umo\u017cliwienie emitowania pieni\u0105dza prywatnym mennicom. Ponadto, aby zabezpieczy\u0107 si\u0119 przed inflacj\u0105, postulowa\u0142 wprowadzenie stuprocentowej rezerwy depozyt\u00f3w, co uniemo\u017cliwi\u0142oby kreacj\u0119 pieni\u0105dza.<\/p>\n

M.N. Rothbard by\u0142 gorliwym zwolennikiem libertaria\u0144skiej filozofii. W swojej ksi\u0105\u017cce „O now\u0105 wolno\u015b\u0107. Manifest libertaria\u0144ski.” zaprezentowa\u0142 wizj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa i gospodarki funkcjonuj\u0105cych bez udzia\u0142u rz\u0105du. Rothbard twierdzi\u0142, \u017ce opodatkowanie jest form\u0105 niesprawiedliwo\u015bci, tak samo jak kradzie\u017c, i uwa\u017ca\u0142, \u017ce wszystkie funkcje pa\u0144stwa, w tym policj\u0119, armi\u0119, s\u0105dy i polityk\u0119 monetarn\u0105, powinny zosta\u0107 ca\u0142kowicie sprywatyzowane.<\/p>\n

Jednym z jego kontrowersyjnych twierdze\u0144 by\u0142o twierdzenie, \u017ce pob\u00f3r do wojska, obowi\u0105zek szkolny i obowi\u0105zek zasiadania w \u0142awie przysi\u0119g\u0142ych to wsp\u00f3\u0142czesne formy niewolnictwa.<\/p>\n

Chocia\u017c Rothbard by\u0142 wybitnym ekonomist\u0105 i jego wizja spo\u0142ecze\u0144stwa bez rz\u0105du by\u0142a szczeg\u00f3\u0142owo opracowana, jego radykalne podej\u015bcie do sprywatyzowania funkcji pa\u0144stwa nie znalaz\u0142o szerokiego uznania w\u015br\u00f3d ekonomist\u00f3w i wyborc\u00f3w.<\/p>\n

Szko\u0142a austriacka ekonomii, reprezentowana przez takich my\u015blicieli jak L. von Mises i F.A. Hayek, jest dzi\u015b popularyzowana przez wsp\u00f3\u0142czesnych ekonomist\u00f3w. W 1982 roku powsta\u0142 Instytut imienia L. von Misesa w Auburn w stanie Alabama, aby wspiera\u0107 t\u0119 tradycj\u0119. M. von Mises pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prezydenta instytutu a\u017c do swojej \u015bmierci w 1993 roku, po czym funkcj\u0119 t\u0119 obj\u0105\u0142 L.H. Rockwell Jr. Instytut zajmuje si\u0119 publikowaniem dzie\u0142 najwa\u017cniejszych ekonomist\u00f3w szko\u0142y austriackiej, organizowaniem konferencji i kszta\u0142ceniem nast\u0119pnych pokole\u0144 ekonomist\u00f3w. Podobne instytuty dzia\u0142aj\u0105 w Polsce i innych krajach, w tym w Argentynie, Belgii, Meksyku, Rumunii i Rosji. W Polsce Instytut Ludwiga von Misesa powsta\u0142 w 2003 roku jako niezale\u017cne, non-profitowe centrum badawcze, kt\u00f3rego celem jest zwi\u0119kszanie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa na temat natury proces\u00f3w ekonomicznych i znaczenia instytucji gospodarki wolnorynkowej.
\nZe wzgl\u0119du na swoj\u0105 unikaln\u0105 metodologi\u0119, szko\u0142a austriacka pozostaje poza g\u0142\u00f3wnym nurtem ekonomii.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy szko\u0142\u0105 austriack\u0105 i nurtem neoklasycznym przedstawia tabela numer 3:<\/p>\n

Tabela 3 R\u00f3\u017cnice metodologiczne pomi\u0119dzy szko\u0142\u0105 austriack\u0105 a nurtem neoklasycznym.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
SZKO\u0141A AUSTRIACKA<\/td>\nNURT NEOKLASYCZNY<\/td>\n<\/tr>\n
teoria dzia\u0142ania<\/td>\nteoria decyzji<\/td>\n<\/tr>\n
Subiektywizm<\/td>\nObiektywizm<\/td>\n<\/tr>\n
Przedsi\u0119biorca<\/td>\nhomo economicus<\/td>\n<\/tr>\n
informacja subiektywna<\/td>\ninformacja obiektywna<\/td>\n<\/tr>\n
b\u0142\u0105d przedsi\u0119biorcy<\/td>\nracjonalizowanie decyzji ex post<\/td>\n<\/tr>\n
przedsi\u0119biorcza koordynacja<\/td>\nog\u00f3lna i cz\u0119\u015bciowa r\u00f3wnowaga<\/td>\n<\/tr>\n
koszty subiektywne<\/td>\nkoszty obiektywne<\/td>\n<\/tr>\n
formalizm werbalny<\/td>\nformalizm matematyczny<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Opracowanie w\u0142asne na podstawie de Soto J.H., Sp\u00f3r metodologiczny (Methodenstreit) Szko\u0142y Austriackiej, mises.pl\/280 z dnia 01.12.2006.<\/p>\n

Ekonomi\u015bci neoklasyczni traktuj\u0105 dzia\u0142ania ludzkie jako alokacj\u0119 zasob\u00f3w, z za\u0142o\u017ceniem, \u017ce osoba podejmuj\u0105ca decyzje posiada pe\u0142n\u0105 wiedz\u0119 na temat dost\u0119pnych opcji i ich konsekwencji. Zdaniem austriackich ekonomist\u00f3w, takie podej\u015bcie zbyt mocno skupia si\u0119 na aspekcie technicznym, redukuj\u0105c procesy ekonomiczne do kwestii alokacji zasob\u00f3w.<\/p>\n

Austriaccy ekonomi\u015bci k\u0142ad\u0105 du\u017cy nacisk na metodologiczny indywidualizm, co oznacza, \u017ce ka\u017cdy z nich powinien analizowa\u0107 wszystkie zjawiska gospodarcze a\u017c do poziomu dzia\u0142a\u0144 jednostek. Wed\u0142ug nich, gospodarka jest skomplikowanym systemem, kt\u00f3ry nie mo\u017ce by\u0107 uj\u0119ty w kategoriach matematycznych, poniewa\u017c nie jest determinowana przez czynniki ilo\u015bciowe i nie sk\u0142ada si\u0119 z prostych modeli ekonometrycznych. Gospodarka jest bowiem systemem relacji i zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzyludzkich, wp\u0142ywaj\u0105cych na ni\u0105 indywidualne dzia\u0142ania jednostek, a nie jedynie „krzywe i funkcje u\u017cyteczno\u015bci”[2].<\/p>\n

Szko\u0142a austriacka w ekonomii, za spraw\u0105 L. von Misesa, uwa\u017ca, \u017ce ekonomia jest przede wszystkim nauk\u0105 o ludzkim dzia\u0142aniu i \u017ce ka\u017cda instytucja spo\u0142eczno-gospodarcza jest wynikiem \u015bwiadomych dzia\u0142a\u0144 jednostki. Ekonomi\u015bci z tej szko\u0142y twierdz\u0105, \u017ce nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 indywidualizm i subiektywizm jednostki w procesie gospodarczym. Wed\u0142ug nich, ekonomia powinna koncentrowa\u0107 si\u0119 na skutkach faktu, \u017ce cz\u0142owiek jest istot\u0105 woln\u0105, kt\u00f3ra samodzielnie wybiera swoje cele i sposoby ich realizacji. W odr\u00f3\u017cnieniu od ekonomii neoklasycznej, szko\u0142a austriacka uwzgl\u0119dnia fakt, \u017ce informacja jest zawsze subiektywna i \u017ce subiektywne postrzeganie informacji jest fundamentalne dla ich metodologii.<\/p>\n

Ekonomi\u015bci zwi\u0105zani z szko\u0142\u0105 psychologiczn\u0105 uwa\u017caj\u0105, \u017ce ka\u017cdy uczestnik rynku posiada inn\u0105 wiedz\u0119, co wynika z braku jednolitej interpretacji informacji. C. Menger i jego nast\u0119pcy dopuszczaj\u0105 „czyste b\u0142\u0119dy” pope\u0142niane przez przedsi\u0119biorc\u00f3w. Natomiast ekonomi\u015bci neoklasyczni uwa\u017caj\u0105, \u017ce wszystkie decyzje s\u0105 podejmowane na podstawie pe\u0142nej, obiektywnej informacji i analizy koszt\u00f3w i korzy\u015bci.[3]<\/p>\n

Ekonomi\u015bci neoklasyczni zajmuj\u0105 si\u0119 badaniem statycznych modeli r\u00f3wnowagi, takich jak doskona\u0142a konkurencja, monopol i konkurencja monopolistyczna. Z kolei ekonomi\u015bci austriaccy podkre\u015blaj\u0105 znaczenie dynamicznej koncepcji r\u00f3wnowagi, uwzgl\u0119dniaj\u0105cej procesy koordynacji, kt\u00f3re wymuszaj\u0105 reakcj\u0119 uczestnik\u00f3w rynku na zmiany.<\/p>\n

Subiektywna koncepcja koszt\u00f3w jest kolejnym aspektem, kt\u00f3ry odr\u00f3\u017cnia metodologi\u0119 austriack\u0105. Koncepcja ta zak\u0142ada, \u017ce nie ma obiektywnych koszt\u00f3w, ale s\u0105 one zale\u017cne od subiektywnego warto\u015bciowania d\u00f3br ni\u017cszego rz\u0119du, kt\u00f3re s\u0105 potrzebne do wytworzenia d\u00f3br wy\u017cszego rz\u0119du.[4]<\/p>\n

Przedstawiciele szko\u0142y austriackiej krytykuj\u0105 silnie podej\u015bcie formalistyczne, kt\u00f3re jest cz\u0119sto stosowane przez neoklasyk\u00f3w do opisu zjawisk gospodarczych. Zdaniem szko\u0142y austriackiej, takie podej\u015bcie nie uwzgl\u0119dnia w pe\u0142ni kreatywno\u015bci przedsi\u0119biorc\u00f3w, indywidualnego warto\u015bciowania i innych subiektywnych czynnik\u00f3w.<\/p>\n

Analiza matematyczna pozwala na opisanie poszczeg\u00f3lnych stan\u00f3w r\u00f3wnowagi gospodarki, ale nie umo\u017cliwia przedstawienia proces\u00f3w, kt\u00f3re prowadz\u0105 do przej\u015bcia z jednego punktu r\u00f3wnowagi do drugiego.<\/p>\n

Szko\u0142a austriacka nie jest jednorodna metodologicznie. Cz\u0119\u015b\u0107 jej przedstawicieli, takich jak Menger, Bohm-Bawerk, Mises i Rothbard, identyfikuje si\u0119 z racjonalistyczn\u0105 tradycj\u0105 i skupia si\u0119 na realnych dzia\u0142aniach jednostek. Inny nurt, reprezentowany przez Mengera, Wisera, Hayeka i Kriznera, koncentruje si\u0119 na stanach wiedzy i procesach r\u00f3wnowagowych.[5]<\/p>\n

\n

[1] O Fundacji, mises.pl\/o-fundacji z dnia 28.08.2007.<\/p>\n

[2] Rothbard M.N., Z\u0142oto, banki, ludzie – kr\u00f3tka historia pieni\u0105dza, Fijor Publishing, Warszawa 2005, s. 5.<\/p>\n

[3] Mises L. von, Human action: a treatise on economics, The Foundation of Economic Education, Nowy Jork 1996, str. 92.<\/p>\n

[4] de Soto J.H., Sp\u00f3r metodologiczny (Methodenstreit) Szko\u0142y Austriackiej, mises.pl\/280 z dnia 01.12.2006.<\/p>\n

[5] Machaj M., W obronie austriackiej metody, mises.pl\/103 z dnia 28.08.2007.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Seminarium L. von Misesa w Nowym Jorku wykszta\u0142ci\u0142o „czwarte pokolenie ekonomist\u00f3w austriackich”, takich jak M.N. Rothbard i H. Hazlitt. Ci ekonomi\u015bci zyskali miano „Austriak\u00f3w” nie ze wzgl\u0119du na ich obywatelstwo, ale na ich pogl\u0105dy i metodologi\u0119 zgodne z naukami C. Mengera. H. Hazlitt przyczyni\u0142 si\u0119 do popularyzacji idei szko\u0142y austriackiej poprzez publikacje w „New York … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[8,59],"class_list":["post-79","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pisanie-prac","tag-czwarta-generacja-ekonomistow-austriackich-i-obecna-sytuacja-szkoly-austriackiej","tag-praca-magisterska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":473,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79\/revisions\/473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=79"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=79"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}