{"id":67,"date":"2019-04-16T14:31:00","date_gmt":"2019-04-16T12:31:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ekonomia.pracemgr.com.pl\/rownowaga-na-rynku-towarowym-krzywa-is\/"},"modified":"2021-11-26T17:56:38","modified_gmt":"2021-11-26T16:56:38","slug":"rownowaga-na-rynku-towarowym-krzywa-is","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/rownowaga-na-rynku-towarowym-krzywa-is\/","title":{"rendered":"R\u00f3wnowaga na rynku towarowym (krzywa IS)"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

R\u00f3wnowaga rynku towarowego sprowadza si\u0119 do r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy ilo\u015bci\u0105 d\u00f3br jak\u0105 nabywcy chc\u0105 naby\u0107, a ilo\u015bci\u0105 jak\u0105 ich dostawcy chc\u0105 sprzeda\u0107. Teoria ekonomii formu\u0142uje okre\u015blone warunki, aby taka sytuacja mog\u0142a zaistnie\u0107. Przyjmuj\u0105 one r\u00f3\u017cn\u0105 posta\u0107 w zale\u017cno\u015bci od stopnia przybli\u017cenia rzeczywisto\u015bci gospodarczej w modelu ekonomicznym. Dla gospodarki otwartej z udzia\u0142em pa\u0144stwa ten warunek prezentuje si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n

Y = C+I+G+X<\/p>\n

gdzie: Y – doch\u00f3d narodowy, C – wydatki konsumpcyjne, I – planowane inwestycje, G – wydatki rz\u0105dowe, X – eksport netto[1].<\/p>\n

Wydatki konsumpcyjne, w my\u015bl teorii ekonomii, stanowi\u0105ce cz\u0119\u015b\u0107 dochodu do dyspozycji s\u0105 rosn\u0105c\u0105 funkcj\u0105 rozporz\u0105dzalnego dochodu (dochodu pomniejszonego o podatki) powi\u0119kszon\u0105 o pewn\u0105 sta\u0142\u0105 wielko\u015b\u0107 niezale\u017cn\u0105 od poziomu dochodu do dyspozycji[2]. Daje si\u0119 to \u0142atwo wyt\u0142umaczy\u0107, gdy\u017c ludzie zawsze dokonuj \u0105 pewnych zakup\u00f3w, cho\u0107by na podstawowe potrzeby jak jedzenie czy czynsz nawet gdy nie otrzymuj\u0105 dochodu. Pokrycie tych wydatk\u00f3w nast\u0119puje poprzez zad\u0142u\u017cenie b\u0105d\u017a zmniejszenie oszcz\u0119dno\u015bci. Wzrost dochodu daje natomiast mo\u017cliwo\u015b\u0107 wi\u0119kszych wydatk\u00f3w. Algebraiczne te zale\u017cno\u015bci mo\u017cna zapisa\u0107 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n

C = Ca+ksk(1-t)Y<\/p>\n

gdzie: Ca – konsumpcja autonomiczna, ksk – kra\u0144cowa sk\u0142onno\u015b\u0107 do konsumpcji, t – stopa opodatkowania.<\/p>\n

W ekonomii przyjmuje si\u0119, \u017ce planowane inwestycje s\u0105 malej\u0105c\u0105 funkcj\u0105 stopy procentowej. Taki zwi\u0105zek t\u0142umaczy si\u0119 tym, \u017ce wysoka stopa procentowa oznacza drogi kredyt, a wi\u0119c zmniejszaj\u0105 si\u0119 zasoby na inwestycje, a z drugiej strony wysoka stopa zach\u0119ca do lokowania swych zasob\u00f3w nie w inwestycjach, a w bankowych depozytach.<\/p>\n

Niezale\u017cnie jednak od stopy procentowej w gospodarce zawsze dokonuje si\u0119 pewnych inwestycji[3].<\/p>\n

Algebraiczny zapis tych zale\u017cno\u015bci przedstawiony jest poni\u017cej:<\/p>\n

I = Ia-wir<\/p>\n

gdzie: Ia – inwestycje autonomiczne, wi – wska\u017anik wra\u017cliwo\u015bci inwestycji na zmiany stopy procentowej.<\/p>\n

Wielko\u015b\u0107 eksportu netto uzale\u017cnia si\u0119 od dw\u00f3ch wielko\u015bci: dochodu narodowego i stopy procentowej. W obydwu przypadkach jest to zale\u017cno\u015b\u0107 ujemna. Gdy wzrastaj\u0105 dochody spo\u0142ecze\u0144stwa wzrastaj\u0105 zar\u00f3wno zakupy krajowe jak i zagraniczne, a wi\u0119c eksport netto b\u0119d\u0105cy r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy eksportem i importem zmniejsza si\u0119. Wy\u017csza stopa procentowa za\u015b przyci\u0105ga do kraju kapita\u0142 zagraniczny co w efekcie poci\u0105ga za sob\u0105 aprecjacj\u0119 waluty krajowej. Oznacza to, \u017ce towary importowane sta\u0142y si\u0119 dla relatywnie ta\u0144sze, za\u015b op\u0142acalno\u015b\u0107 eksportu spad\u0142a[4].<\/p>\n

W gospodarkach otwartych nast\u0119puje zawsze jaka\u015b wymiana towarowa z zagranic\u0105 niezale\u017cna od dochodu i stopy procentowej. Mo\u017cna to wyrazi\u0107 za pomoc\u0105 matematycznego wzoru w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n

X = Xa-ksiY-wxr<\/p>\n

gdzie: X – eksport autonomiczny, ksi – kra\u0144cowa sk\u0142onno\u015b\u0107 do importu, wx- wra\u017cliwo\u015b\u0107 importu na zmiany stopy procentowej.<\/p>\n

Wydatki rz\u0105dowe zgodnie z za\u0142o\u017ceniem modelu kszta\u0142tuj \u0105 si\u0119 poza nim w zwi\u0105zku z czym s\u0105 warto\u015bci\u0105 dan\u0105 (G = Go).<\/p>\n

Y =1
\n1 – ksk(1 + t) + ks
\n-\u2022 [Ca + Ia + G0 + Xa – (wi + wx)rL<\/p>\n

Po podstawieniu do wzoru r\u00f3wnowagi towarowej powy\u017cszych algebraicznych zapis\u00f3w i ich uproszczeniu otrzymuje si\u0119 wz\u00f3r na krzyw\u0105 r\u00f3wnowagi towarowej (wz\u00f3r na krzyw\u0105 IS) postaci:
\nZe wzgl\u0119du na to, \u017ce wyst\u0119puj\u0105 tu dwie zmienne endogeniczne rozwi\u0105zanie jednoznaczne nie wyst\u0119puje, lecz tworzy zestaw r\u00f3\u017cnych kombinacji dochodu i stopy procentowej dla kt\u00f3rych nast\u0119puje r\u00f3wnowaga na rynku towarowym. Graficznym tego wyrazem jest krzywa IS.<\/p>\n

Stan r\u00f3wnowagi jest reprezentowany tylko przez krzyw\u0105 IS. Wszystkie punkty kt\u00f3re znalaz\u0142yby si\u0119 nad krzyw\u0105 odzwierciedla\u0142yby nadwy\u017ck\u0119 poda\u017cy d\u00f3br nad popytem, za\u015b te kt\u00f3re le\u017ca\u0142yby pod krzyw\u0105 nadwy\u017ck\u0119 popytu nad poda\u017c\u0105 na rynku towarowym.<\/p>\n

Krzywa IS jest opadaj\u0105ca (\u015bwiadczy o tym r\u00f3wnie\u017c znak minus przed zmienn\u0105 r we wzorze na krzyw\u0105 IS) co oznacza, \u017ce ni\u017cszym wielko\u015bciom stopy procentowej odpowiadaj\u0105 wy\u017csze poziomy dochodu narodowego. Do takiej sytuacji dochodzi poniewa\u017c ni\u017cszej stopie procentowej odpowiada wy\u017cszy poziom inwestycji i eksportu netto daj \u0105c w spos\u00f3b mno\u017cnikowy wi\u0119kszy doch\u00f3d narodowy (rys. 2). Si\u0142a zmian dochodu przy danej zmianie stopy procentowej jest okre\u015blana przez nachylenie krzywej, kt\u00f3re mo\u017cna wyznaczy\u0107 przez zr\u00f3\u017cniczkowanie r\u00f3wnania krzywej IS wzgl\u0119dem stopy procentowej47. Dla wyprowadzonego wzoru otrzymuje si\u0119 wyra\u017cenie:<\/p>\n

= -(wi + wx) \u2022
\ndY\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 w + w,,\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ,\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 _\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ,\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 1
\n1 – ksk(1 + t) + ks
\n1 – ksk(1 + t) + ks<\/p>\n

Rys. 1 Krzywa r\u00f3wnowagi na rynku towarowym – krzywa IS<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Opracowanie w\u0142asne na podstawie E. Kwiatkowski, Model IS-LM. Podsumowanie polityki ekonomicznej [w] Podstawy ekonomii pod red. R. Milewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, s. 616, rys. 19.2.<\/p>\n

Jak wida\u0107 nachylenie zale\u017cy od wra\u017cliwo\u015bci inwestycji (wi) i eksportu netto (wx) na zmiany stopy procentowej oraz mno\u017cnika, kt\u00f3ry kszta\u0142tuje si\u0119 pod wp\u0142ywem kra\u0144cowych st\u00f3p do konsumpcji (ksk) i importu (ksi) oraz stopy opodatkowania (t). Krzywa IS jest bardziej p\u0142aska im wi\u0119ksze s\u0105 wsp\u00f3\u0142czynniki: wi, wx, kskoraz im mniejsze s\u0105 ksi i t. Mniejsze nachylenie krzywej IS powoduje silniejsze zmiany dochodu narodowego na skutek danej zmiany stopy procentowej.<\/p>\n

Rys. 2 Graficzne wyprowadzenie krzywej IS<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

wydatki (AD)<\/p>\n

G\u00f3rny wykres (tzw. krzy\u017c keynesowski) pokazuje poziom dochodu narodowego w stanie r\u00f3wnowagi. Na dolnej cz\u0119\u015bci wyznaczona jest krzywa IS. Proces ten przebiega nast\u0119puj\u0105co, wzrost stopy procentowej z ri do r2 zmniejsza poziom inwestycji i eksportu netto ujemnie skorelowanych ze stop\u0105 procentow\u0105. Skutkiem tego jest zmniejszenie si\u0119 zagregowanych wydatk\u00f3w z AD(ri) do AD(r2). To zmniejszenie wydatk\u00f3w ma swoje reperkusje w postaci mno\u017cnikowego spadku dochodu narodowego z Y1 do Y2. Po po\u0142\u0105czeniu punkt\u00f3w obrazuj\u0105cych kombinacje stopy procentowej i dochodu narodowego, przy kt\u00f3rych istnieje r\u00f3wnowaga na rynku d\u00f3br i us\u0142ug otrzymano krzyw\u0105 IS.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Opracowanie w\u0142asne na podstawie R. E. Hall, J. B Taylor, Makroekonomia. Teoria, funkcjonowanie i polityka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, s. 168, rys. 7.3.<\/p>\n

Po\u0142o\u017cenie krzywej w uk\u0142adzie r\u00f3wnie\u017c ma donios\u0142e znaczenie, gdy\u017c krzywa wysuni\u0119ta bardziej w prawo oznacza wi\u0119kszy doch\u00f3d narodowy przy tej samej stopie procentowej. Analiza wzoru krzywej IS doprowadza do wniosku, \u017ce jej po\u0142o\u017cenie implikowane jest przez sum\u0119 wydatk\u00f3w autonomicznych i wydatk\u00f3w rz\u0105dowych. Wzrost wydatk\u00f3w powi\u0119ksza doch\u00f3d, a wi\u0119c przesuwa krzyw\u0105 w praw\u0105 stron\u0119.<\/p>\n

\n

[1] E. Kwiatkowski, Determinanty dochodu narodowego. Analiza kr\u00f3tkookresowa [w:] Podstawy ekonomii pod red. R. Milewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, s. 382.<\/p>\n

[2]\u00a0 R. E. Hall, J. B Taylor, dz. cyt., s. 168.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

R\u00f3wnowaga rynku towarowego sprowadza si\u0119 do r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy ilo\u015bci\u0105 d\u00f3br jak\u0105 nabywcy chc\u0105 naby\u0107, a ilo\u015bci\u0105 jak\u0105 ich dostawcy chc\u0105 sprzeda\u0107. Teoria ekonomii formu\u0142uje okre\u015blone warunki, aby taka sytuacja mog\u0142a zaistnie\u0107. Przyjmuj\u0105 one r\u00f3\u017cn\u0105 posta\u0107 w zale\u017cno\u015bci od stopnia przybli\u017cenia rzeczywisto\u015bci gospodarczej w modelu ekonomicznym. Dla gospodarki otwartej z udzia\u0142em pa\u0144stwa ten warunek prezentuje si\u0119 … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[76],"class_list":["post-67","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pisanie-prac","tag-rownowaga-na-rynku-towarowym-krzywa-is"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":378,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67\/revisions\/378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}