{"id":58,"date":"2020-01-15T17:11:00","date_gmt":"2020-01-15T16:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/2020\/01\/15\/rodzaje-podatkow-lokalnych\/"},"modified":"2021-11-26T17:46:44","modified_gmt":"2021-11-26T16:46:44","slug":"rodzaje-podatkow-lokalnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/rodzaje-podatkow-lokalnych\/","title":{"rendered":"Rodzaje podatk\u00f3w lokalnych"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

Zbi\u00f3r wszystkich podatk\u00f3w i zwi\u0105zane z nimi przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w danym kraju nazywamy systemem podatkowym. Kszta\u0142t tego systemu, a zatem liczba podatk\u00f3w, ich konstrukcja i wzajemne powi\u0105zania mi\u0119dzy nimi maj\u0105 du\u017cy wp\u0142yw na warunki prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, mo\u017cliwo\u015bci rozwoju gospodarczego kraju i w rezultacie na warunki \u017cycia wszystkich obywateli.
\nObecnie obowi\u0105zuje w Polsce 8 ustaw nak\u0142adaj\u0105cych obowi\u0105zki podatkowe; je\u015bli wliczy\u0107 wp\u0142aty z zysku i op\u0142at\u0119 skarbow\u0105 – to regulacji jest 10. Konstytucja nakazuje, aby podatki by\u0142y nak\u0142adane wy\u0142\u0105cznie w drodze ustawy.<\/p>\n

Zasady funkcjonowania systemu podatkowego (procedury, informacja, ochrona tajemnicy itp.) reguluje uchwalona w sierpniu 1997 r. Ordynacja podatkowa.<\/p>\n

Na prawn\u0105 infrastruktur\u0119 systemu podatkowego sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 te\u017c ustawy przyznaj\u0105ce podatnikom przywileje, w tym tzw. ustawy zwi\u0105zkowe; umowy mi\u0119dzynarodowe, w tym 63 umowy o unikaniu podw\u00f3jnego opodatkowania oraz – wskazane ustawami – rozporz\u0105dzenia wykonawcze.<\/p>\n

Uchwalona w 1997 r. Konstytucja RP ostatecznie potwierdzi\u0142a, \u017ce do przepis\u00f3w prawa podatkowego nie zalicza si\u0119 wszelkiego rodzaju zarz\u0105dze\u0144, obwieszcze\u0144, ok\u00f3lnik\u00f3w czy pism wyja\u015bniaj\u0105cych. Obowi\u0105zuj\u0105 one wy\u0142\u0105cznie jednostki podleg\u0142e wydaj\u0105cemu zarz\u0105dzenie, a nie podatnik\u00f3w.<\/p>\n

Na polski system podatkowy sk\u0142ada si\u0119 dzi\u015b 11 tytu\u0142\u00f3w podatkowych, czyli rodzaj\u00f3w podatk\u00f3w. Dochodami bud\u017cet\u00f3w gminnych s\u0105 tak\u017ce 4 rodzaje op\u0142at, kt\u00f3re co prawda nie nosz\u0105 wszystkich cech podatku, jednak stosuje si\u0119 do nich przepisy o zobowi\u0105zaniach podatkowych. Do element\u00f3w polskiego systemu podatkowego trzeba te\u017c zaliczy\u0107 quasi-podatki, nazywane sk\u0142adkami, a w tym przede wszystkim sk\u0142adk\u0119 na ubezpieczenie spo\u0142eczne (ZUS).<\/p>\n

Z punktu widzenia podatnika, najistotniejszy jest podzia\u0142 podatk\u00f3w na dwie grupy: podatki bezpo\u015brednie, czyli takie, kt\u00f3re s\u0105 obliczane od indywidualnego dochodu, przychodu, czy maj\u0105tku.<\/p>\n

Do g\u0142\u00f3wnych podatk\u00f3w bezpo\u015brednich zaliczamy:<\/p>\n

    \n
  • podatek dochodowy od os\u00f3b fizycznych (z ang. PIT),<\/li>\n
  • podatek dochodowy od os\u00f3b prawnych (z ang. CIT),<\/li>\n
  • podatek od spadk\u00f3w i darowizn,<\/li>\n
  • podatek rolny,<\/li>\n
  • podatek le\u015bny,<\/li>\n
  • podatek od nieruchomo\u015bci,<\/li>\n
  • podatek od \u015brodk\u00f3w transportu,<\/li>\n
  • podatek od posiadania ps\u00f3w.<\/li>\n
  • podatki po\u015brednie, czyli takie, kt\u00f3re s\u0105 wliczane w cen\u0119 towaru lub us\u0142ugi. P\u0142atnikiem tych<\/li>\n
  • podatk\u00f3w s\u0105 sprzedawcy, jednak faktycznie obci\u0105\u017caj\u0105 one ostatecznego konsumenta.<\/li>\n<\/ul>\n

    Do tej kategorii zaliczamy:<\/p>\n

      \n
    • podatek od towar\u00f3w i us\u0142ug, zwany tak\u017ce podatkiem od warto\u015bci dodanej (z ang. VAT),<\/li>\n
    • podatek akcyzowy,<\/li>\n
    • podatek od gier.<\/li>\n<\/ul>\n

      Op\u0142aty, kt\u00f3re w pe\u0142ni stanowi\u0105 doch\u00f3d gmin, a s\u0105 ponoszone przez przedsi\u0119biorstwa i osoby fizyczne, to:<\/p>\n

        \n
      • op\u0142ata skarbowa, czyli nale\u017cno\u015b\u0107 pobierana przy za\u0142atwianiu spraw przez organy administracji rz\u0105dowej i samorz\u0105dowej, oraz od niekt\u00f3rych czynno\u015bci cywilnoprawnych;<\/li>\n
      • op\u0142ata targowa, wed\u0142ug stawek i regu\u0142 okre\u015blonych przez gmin\u0119,<\/li>\n
      • op\u0142ata administracyjna, czyli rodzaj lokalnej op\u0142aty skarbowej,<\/li>\n
      • op\u0142ata miejscowa, zwana te\u017c turystyczn\u0105, czy klimatyczn\u0105, bywa wprowadzana – za zgod\u0105 wojewody -w niekt\u00f3rych gminach o szczeg\u00f3lnych walorach naturalnych.<\/li>\n<\/ul>\n

        Podstawow\u0105 grup\u0119 dochod\u00f3w w\u0142asnych stanowi\u0105 podatki i op\u0142aty lokalne. Podatki lokalne mo\u017cemy podzieli\u0107 na regulowane przez pa\u0144stwo i ustalone przez samorz\u0105dy terytorialne. Metody regulowania podatk\u00f3w lokalnych przez pa\u0144stwo mog\u0105 by\u0107 rozmaite. Organy pa\u0144stwowe dokonuj\u0105 doboru podatk\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 do bud\u017cet\u00f3w samorz\u0105dowych, co znajduje wyraz w ustawach.<\/p>\n

        Maj\u0105 one charakter w pe\u0142ni obligatoryjny lub te\u017c organy samorz\u0105dowe wybieraj\u0105 z \u201elisty\u201d ustalonej przez pa\u0144stwo te podatki, kt\u00f3re s\u0105 ze wzgl\u0119du na warunki danego samorz\u0105du terytorialnego \u2013 najbardziej dogodne. Podatki lokalne regulowane przez organy pa\u0144stwowe s\u0105 nadal \u2013 mimo oddania ich do dyspozycji samorz\u0105d\u00f3w \u2013 instrumentem polityki finansowej pa\u0144stwa wobec jednostek gospodarczych, gdy wp\u0142ywy z tych tytu\u0142\u00f3w s\u0105 ustalone w oparciu o elementy techniki podatkowej okre\u015blane og\u00f3lnie obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami prawnymi. Nie s\u0105 to wi\u0119c dochody swobodnie kszta\u0142towane przez organy samorz\u0105dowe. Samorz\u0105dy mog\u0105 jednak wp\u0142ywa\u0107 na ich wysoko\u015b\u0107, szczeg\u00f3lnie, gdy pozostawia si\u0119 im swobod\u0119 doboru stawek lub mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru stawek w granicach ustalonych przez pa\u0144stwo, decyzje dotycz\u0105ce ulg i zwolnie\u0144 itp.<\/p>\n

        Ponadto organy samorz\u0105dowe mog\u0105 po\u015brednio wp\u0142ywa\u0107 na wysoko\u015b\u0107 dochod\u00f3w z tytu\u0142u omawianych podatk\u00f3w i op\u0142at przez oddzia\u0142ywanie na rozw\u00f3j proces\u00f3w spo\u0142eczno \u2013 gospodarczych, kszta\u0142tuj\u0105cych podstaw\u0119 opodatkowania. Podatki ustalone przez samorz\u0105dy terytorialne charakteryzuj\u0105 si\u0119 tym, \u017ce o ich rodzaju, konstrukcji i wprowadzeniu decyduj\u0105 same samorz\u0105dy, Op\u0142aty lokalne typu publicznoprawnego charakteryzuj\u0105 si\u0119 tym, ich rodzaje i konstrukcja s\u0105 ustalone albo przez pa\u0144stwo w spos\u00f3b jednolity dla wszystkich samorz\u0105d\u00f3w terytorialnych, albo rodzaje op\u0142at ustala pa\u0144stwo, a samorz\u0105d terytorialny decyduje o stawkach lub te\u017c samorz\u0105d ustala zar\u00f3wno ich rodzaje, jak i konstrukcj\u0119. W dw\u00f3ch ostatnich przypadkach wp\u0142ywy z op\u0142at mog\u0105 kszta\u0142towa\u0107 si\u0119 rozmaicie w przekroju poszczeg\u00f3lnych samorz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n

        Omawiaj\u0105c problematyk\u0119 dochod\u00f3w i op\u0142at lokalnych, nale\u017ca\u0142oby precyzyjnie okre\u015bli\u0107 co rozumiemy pod poj\u0119ciem \u201edochodu podatkowego gmin\u201d. Ot\u00f3\u017c dochodem podatkowym gmin nale\u017ca\u0142oby okre\u015bli\u0107 przymusowe \u015bwiadczenie pieni\u0119\u017cne o charakterze og\u00f3lnym, bezzwrotnym, nieodp\u0142atnym, pobierane przez jednostki samorz\u0105du terytorialnego w ca\u0142o\u015bci lub w cz\u0119\u015bci. \u015awiadczenia takie nak\u0142adane s\u0105 na podstawie akt\u00f3w normatywnych o charakterze ustawowym oraz w trybie samoopodatkowania mieszka\u0144c\u00f3w. Dochody podatkowe gmin mo\u017cna klasyfikowa\u0107 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, na podstawie zr\u00f3\u017cnicowanych kryteri\u00f3w. Podzia\u0142em dochod\u00f3w podatkowych gmin ze wzgl\u0119du na kryterium prawne \u2013 ich zwi\u0105zku z bud\u017cetem gmin w ca\u0142o\u015bci lub w cz\u0119\u015bci jest ich podzia\u0142 na podatki samorz\u0105dowe i udzia\u0142y w podatkach pa\u0144stwowych. Dokonuj\u0105c podzia\u0142u wed\u0142ug charakteru ekonomicznego podatk\u00f3w, dzieli si\u0119 je na og\u00f3\u0142 na grupy zbli\u017cone sw\u0105 konstrukcj\u0105, umieszczaj\u0105c je:<\/p>\n