{"id":100,"date":"2013-04-04T14:01:00","date_gmt":"2013-04-04T12:01:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ekonomia.pracemgr.com.pl\/funkcje-finansow-publicznych-i-podatkow\/"},"modified":"2021-11-26T18:20:47","modified_gmt":"2021-11-26T17:20:47","slug":"funkcje-finansow-publicznych-i-podatkow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/funkcje-finansow-publicznych-i-podatkow\/","title":{"rendered":"Funkcje finans\u00f3w publicznych i podatk\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Finanse publiczne to \u015brodki pieni\u0119\u017cne i maj\u0105tkowe, kt\u00f3re tworzone s\u0105 z podatk\u00f3w centralnych, lokalnych, z dochod\u00f3w nie podatkowych bud\u017cet\u00f3w pa\u0144stwa. Zadaniem finans\u00f3w publicznych jest mo\u017cliwie najefektywniejsze w danych warunkach zaspakajanie potrzeb publicznych.[1]W skr\u00f3cie mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce finanse publiczne podporz\u0105dkowane s\u0105 realizacji interesu publicznego.<\/p>\n

Finanse publiczne zasadniczo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od finans\u00f3w prywatnych, do kt\u00f3rych zaliczamy: finanse przedsi\u0119biorstw, a tak\u017ce gospodarstw domowych. Co prawda w finansach publicznych jak i w finansach prywatnych wyst\u0119puj\u0105 przychody i wydatki pieni\u0119\u017cne, jednak cele gospodarki publicznej, kt\u00f3re s\u0105 realizowane przez finanse publiczne oraz sposoby prowadzenia przychod\u00f3w i wydatkowania \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych s\u0105 odmienne.<\/p>\n

Do podstawowych funkcji finans\u00f3w publicznych zaliczamy:<\/p>\n

    \n
  • funkcj\u0119 redystrybucyjn\u0105 (rozdzielcz\u0105),polegaj\u0105c\u0105 na zapewnieniu prawid\u0142owego funkcjonowania pa\u0144stwa przy pomocy instrumentu gospodarczego tzn. bud\u017cetu pa\u0144stwa, kt\u00f3re realizuje wp\u0142ywy (w 90 % z podatk\u00f3w) oraz wydatki bud\u017cetowe ;<\/li>\n
  • funkcj\u0119 socjaln\u0105, kt\u00f3ra polega na zapewnieniu minimum socjalnego grupom spo\u0142ecznym znajduj\u0105cym si\u0119 w szczeg\u00f3lnie trudnej sytuacji ze wzgl\u0119d\u00f3w losowych ;<\/li>\n
  • funkcj\u0119 regulacyjn\u0105, polegaj\u0105c\u0105 na oddzia\u0142ywaniu organ\u00f3w rz\u0105dowych na gospodark\u0119, zmierzaj\u0105cym do minimalizacji waha\u0144 koniunkturalnych, przy pomocy \u015brodk\u00f3w prawnych, administracyjnych i ekonomicznych.<\/li>\n<\/ul>\n

    Jednym z podstawowych narz\u0119dzi przejmowania przez pa\u0144stwo dochod\u00f3w i zaspakajania popytu na pieni\u0105dz jest podatek. Natomiast drugim instrumentem stabilizacji polityki finansowej pa\u0144stwa s\u0105 wydatki bud\u017cetowe.<\/p>\n

    W zale\u017cno\u015bci od sytuacji gospodarczej pa\u0144stwo stosuje r\u00f3\u017cne rozwi\u0105zania. I tak chc\u0105c pobudzi\u0107 aktywno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 wprowadza ulgi inwestycyjne, ulgi z tytu\u0142u tworzenia nowych miejsc pracy. Podobnie jest z wydatkami bud\u017cetu pa\u0144stwa. ,,W wydatkach bud\u017cetowych znajduj\u0105 te\u017c odzwierciedlenie cele polityki gospodarczej pa\u0144stwa, na przyk\u0142ad w postaci subwencjonowania wybranych ga\u0142\u0119zi gospodarki. W bardzo wielu krajach udziela si\u0119 \u2013 w takich czy innych formach \u2013 subwencji bud\u017cetowych rolnictwu, a ponadto chroni si\u0119 je przed konkurencj\u0105 zagraniczn\u0105 za pomoc\u0105 ce\u0142, op\u0142at wyr\u00f3wnawczych i kontyngent\u00f3w przywozowych, czy innych jeszcze ogranicze\u0144 poza taryfowych\u201d.[2]<\/p>\n

    Nale\u017cy tak\u017ce zaznaczy\u0107, \u017ce aby zapewni\u0107 stabilizacj\u0119 gospodarcz\u0105 nie wystarczy korzysta\u0107 z instrument\u00f3w polityki finansowej, musi by\u0107 do nich dostosowana polityka monetarna Banku Centralnego.<\/p>\n

    Aby zobrazowa\u0107 wp\u0142ywy do bud\u017cetu pa\u0144stwa, przy uwzgl\u0119dnieniu jaki w nich udzia\u0142 stanowi\u0105 wp\u0142ywy podatkowe, przedstawione w tabeli nr 2, (wed\u0142ug rodzaju)dochody bud\u017cetu pa\u0144stwa za lata 1995, 1999, 2000, 2001.<\/p>\n

    \n
    Tabela 2. Dochody bud\u017cetu pa\u0144stwa wed\u0142ug rodzaj\u00f3w<\/i><\/span><\/b><\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
    \n
    Wyszczeg\u00f3lnienie<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    1995<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    1999<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    2000<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    2001<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    w %<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    w mln PLN<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    OG\u00d3\u0141EM<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    21088,5<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    83721,7<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    126559,9<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    125922,2<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    100,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Dochody krajowe<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    21078,1<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    83681,6<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    126552,3<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    125856,8<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    99,9<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Dochody podatkowe<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    16317,4<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    68975,2<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    113949,5<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    112776,9<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    89,5<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Podatki po\u015brednie<\/span><\/b><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    X<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    36314,8<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    64432,3<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    74567,2<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    59,2<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Podatek od towar\u00f3w i us\u0142ug<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    X<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    20666,9<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    42868,6<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    48803,6<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    38,8<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Podatek akcyzowy<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    X<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    12139,9<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    21068,5<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    25208,1<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    20,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Podatek dochodowy<\/span><\/b><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    5376,2<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    32348,8<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    49473,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    38175,6<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    30,3<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Od os\u00f3b prawnych<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    X<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    8837,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    14809,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    15060,4<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    12,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Od os\u00f3b fizycznych<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    X<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    23511,8<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    34664,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    23115,2<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    18,4<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Inne dochody podatkowe<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    4821,6<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    311,6<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    44,2<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    34,1<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    0<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Dochody nie podatkowe<\/span><\/b><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    4589,8<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    12064,8<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    12602,8<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    13079,9<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    10,4<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Dochody jednostek bud\u017cetowych<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    847,5<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    1970,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    4105,6<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    5393,7<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    4,3<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Dywidenda od przedsi\u0119biorstw pa\u0144stw.<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    1258,1<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    609,8<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    899,3<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    577,6<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    0,5<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Dywidenda od bank\u00f3w<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    –<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    196,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    101,5<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    18,4<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    0<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Wp\u0142aty z zysku NBP<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    660,5<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    2980,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    321,9<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    502,4<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    4,4<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Wp\u0142ywy z c\u0142a<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    1705,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    5774,5<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    6076,5<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    5566,0<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    4,4<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \n
    Dochody zagraniczne<\/span><\/b><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    10,4<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    40,1<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    7,6<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    65,4<\/span><\/div>\n<\/td>\n
    		\n
    0,1<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: Opracowanie w\u0142asne
    \nNa podstawie przedstawionej tabeli mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wp\u0142ywy do bud\u017cetu pa\u0144stwa z tytu\u0142u dochod\u00f3w podatkowych w roku 2001 s\u0105 ni\u017csze, ni\u017c w roku poprzednim o 1.172,6 mln. PLN, przy jednoczesnym spadku dochod\u00f3w og\u00f3\u0142em o 637,7 mln. PLN. Pomijaj\u0105c rok 1999, gdzie dochody podatkowe by\u0142y ni\u017csze od dochod\u00f3w podatkowych z roku 2000 o 42.870,7 mln. PLN mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce odzwierciedleniem pogarszaj\u0105cej si\u0119 sytuacji gospodarczej kraju jest spadek wp\u0142yw\u00f3w podatkowych do bud\u017cetu pa\u0144stwa.<\/p>\n

    Z danych statystycznych jasno wynika, ze systematycznie rosn\u0105 wp\u0142ywy bud\u017cetowe z tytu\u0142u podatk\u00f3w po\u015brednich, jednak pozosta\u0142e w por\u00f3wnaniu z rokiem 2000 s\u0105 ni\u017csze. Wp\u0142ywy z podatk\u00f3w po\u015brednich si\u0119gaj\u0105 oko\u0142o 60 % i maj\u0105 tendencj\u0119 rosn\u0105c\u0105. S\u0142uszne wi\u0119c b\u0119dzie stwierdzenie, \u017ce najwi\u0119ksze dochody bud\u017cet uzyskuje z podatk\u00f3w po\u015brednich, co potwierdza wykres nr 1.
    \nNale\u017cy tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zwi\u0119kszaj\u0105ce si\u0119 wp\u0142ywy niekt\u00f3rych dochod\u00f3w nie podatkowych, co wed\u0142ug przedstawionych w tabeli nr 2 danych oznacza, \u017ce jednostki posiadaj\u0105ce status jednostek bud\u017cetowych do\u015b\u0107 wyra\u017anie zwi\u0119kszy\u0142y swoje wp\u0142ywy do bud\u017cetu pa\u0144stwa w 1999 roku w por\u00f3wnaniu z rokiem 1995.<\/p>\n

    Mo\u017cna wi\u0119c wywnioskowa\u0107, i\u017c jednostki bud\u017cetowe przystosowa\u0142y si\u0119 do zmienionych warunk\u00f3w rynkowych i s\u0105 organami samowystarczaj\u0105cymi. Istotnym zjawiskiem natomiast jest spadek wp\u0142yw\u00f3w z tytu\u0142u podatku dochodowego od os\u00f3b fizycznych. Prawdopodobnie osoby fizyczne nie prowadz\u0105ce dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej \u015bmielej podchodz\u0105 do mo\u017cliwo\u015bci korzystania z odlicze\u0144 i ulg im przys\u0142uguj\u0105cym.<\/p>\n

    \n

    [1] W. B. Szyber Finanse publiczne;<\/p>\n

    [2] cyt. W. Pomyka\u0142o, s. 600<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Finanse publiczne to \u015brodki pieni\u0119\u017cne i maj\u0105tkowe, kt\u00f3re tworzone s\u0105 z podatk\u00f3w centralnych, lokalnych, z dochod\u00f3w nie podatkowych bud\u017cet\u00f3w pa\u0144stwa. Zadaniem finans\u00f3w publicznych jest mo\u017cliwie najefektywniejsze w danych warunkach zaspakajanie potrzeb publicznych.[1]W skr\u00f3cie mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce finanse publiczne podporz\u0105dkowane s\u0105 realizacji interesu publicznego. Finanse publiczne zasadniczo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od finans\u00f3w prywatnych, do kt\u00f3rych zaliczamy: finanse … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[16],"class_list":["post-100","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie","tag-funkcje-finansow-publicznych-i-podatkow"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":415,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100\/revisions\/415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ekonomia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}