{"id":32,"date":"2013-01-18T11:23:55","date_gmt":"2013-01-18T10:23:55","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/?p=32"},"modified":"2013-01-18T11:23:55","modified_gmt":"2013-01-18T10:23:55","slug":"czek-jako-srodek-zaplaty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/czek-jako-srodek-zaplaty\/","title":{"rendered":"Czek jako \u015brodek zap\u0142aty"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

Czek (od ang. Check \u2013 sprawdzi\u0107, kontrolowa\u0107) jest dokumentem wystawionym w formie przez prawo ustalonej, zawieraj\u0105cym skierowanie do banku polecenie wyp\u0142acenia oznaczonej kwoty pieni\u0119\u017cnej ze \u015brodk\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w tym banku w dyspozycji wystawcy. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, jest to dokument, przy pomocy kt\u00f3rego wystawca rozporz\u0105dza swoimi \u015brodkami pieni\u0119\u017cnymi znajduj\u0105cymi si\u0119 w banku. Uprawnienie do wystawiania czek\u00f3w wymaga uprzedniego porozumienia si\u0119 klienta z bankiem, upowa\u017cniaj\u0105cego do takiego sposobu dysponowania zdeponowanymi w nim \u015brodkami pieni\u0119\u017cnymi.<\/p>\n

Jakkolwiek pierwowzory czeku by\u0142y zbli\u017cone do weksla trasowanego, to z biegiem czasu wykszta\u0142ci\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy tymi dwoma rodzajami papier\u00f3w warto\u015bciowych nast\u0119puj\u0105ce, podstawowe odmienno\u015bci:<\/p>\n

    \n
  • w odr\u00f3\u017cnieniu od weksla czek nie jest narz\u0119dziem kredytowania lecz spe\u0142nia g\u0142\u00f3wnie funkcj\u0119 p\u0142atnicz\u0105, tzn. przy jego pomocy mo\u017cna regulowa\u0107 bie\u017c\u0105co zobowi\u0105zania; oznacza to, \u017ce czek jest p\u0142atny za okazaniem, a nie w przysz\u0142o\u015bci, jak to wyst\u0119puje przy wekslu;<\/li>\n
  • wystawienie czeku wymaga dysponowania odpowiednim pokryciem na rachunku w banku; natomiast weksel mo\u017ce by\u0107 wystawiony lub akceptowany w oczekiwaniu na wp\u0142ywy, jakie maj\u0105 nast\u0105pi\u0107 w przysz\u0142o\u015bci, tj. oczekiwane w terminie p\u0142atno\u015bci zobowi\u0105zania;<\/li>\n
  • czek mo\u017ce by\u0107 wystawiony na okaziciela, co upraszcza jego inkaso i nadaje mu charakter bardziej zbli\u017cony do surogatu pieni\u0105dza, ni\u017c to cechuje weksel, na kt\u00f3rym uwzgl\u0119dnienie nazwiska remitenta w systemie konwencyjnym jest niezb\u0119dne dla wa\u017cno\u015bci dokumentu;<\/li>\n
  • zawarte w czeku polecenie zap\u0142aty mo\u017ce by\u0107 kierowane tylko do bankiera, co oznacza wzmo\u017cone zaufanie wierzycieli przyjmuj\u0105cych zap\u0142at\u0119 w formie czeku, znacznie wi\u0119ksze ni\u017c przy przyjmowaniu weksla;<\/li>\n
  • w razie niezap\u0142acenia ( np. ze wzgl\u0119du na brak pokrycia na koncie wystawcy w banku) czek podlega protestowi \u2013 podobnie jak weksel, protest nie musi by\u0107 dokonywany przez notariusza, wystarczaj\u0105ce jest odpowiednie stwierdzenie banku na odwrocie czeku o odmowie zap\u0142aty;<\/li>\n
  • wystawienie czeku bez pokrycia na rachunku bankowym mo\u017ce spowodowa\u0107 poci\u0105gni\u0119cie do odpowiedzialno\u015bci karnej, gdy\u017c chodzi o sk\u0142onienie wystawcy do przestrzegania, aby jego dyspozycje czekowe upowa\u017cniaj\u0105ce do natychmiastowej realizacji nie przekracza\u0142y sum, jakimi rozporz\u0105dza w banku;<\/li>\n
  • czek mo\u017ce by\u0107 przenoszony na inne osoby przy pomocy indosu, podobnie jak weksel, a wi\u0119c spe\u0142nia funkcje obiegowe; realizuje je jednak w ograniczonym zakresie, gdy\u017c powinien by\u0107 przed\u0142o\u017cony do zap\u0142aty w stosunkowo kr\u00f3tkim czasie po wystawieniu.<\/li>\n<\/ul>\n

    W obrocie czekowym bior\u0105 z regu\u0142y udzia\u0142 trzy osoby, tj.:<\/p>\n

      \n
    • wystawca<\/b> dysponuj\u0105cy rachunkiem w banku b\u0119d\u0105cy g\u0142\u00f3wnym d\u0142u\u017cnikiem odpowiedzialnym za realizacj\u0119 czeku;<\/li>\n
    • remiten<\/b>t, tj. to jest pierwszy wierzyciel czekowy, kt\u00f3ry mo\u017ce pozosta\u0107 bezimienny do czasu inkasa czeku, kiedy musi pokwitowa\u0107 odbi\u00f3r got\u00f3wki;<\/li>\n
    • trasat<\/b>, tj. bank, do kt\u00f3rego kierowane jest polecenie wyp\u0142aty got\u00f3wki.<\/li>\n<\/ul>\n

      Zgodnie z polskim ustawodawstwem[1] czek powinien zawiera\u0107 nast\u0119puj\u0105ce elementy:<\/p>\n

        \n
      1. nazw\u0119 \u201eczek\u201d w tre\u015bci dokumentu ( w niekt\u00f3rych krajach wym\u00f3g ten nie jest konieczny),<\/li>\n
      2. bezwarunkowe polecenie zap\u0142aty oznaczonej sumy pieni\u0119\u017cnej,<\/li>\n
      3. nazwisko (nazw\u0119) trasata, kt\u00f3ry ma zap\u0142aci\u0107,<\/li>\n
      4. miejsce p\u0142atno\u015bci,<\/li>\n
      5. dat\u0119 i miejsce wystawienia,<\/li>\n
      6. podpis wystawcy.<\/li>\n<\/ol>\n

        Nazw\u0119 \u201e czek\u201d<\/b> nale\u017cy poda\u0107 w j\u0119zyku w jakim dokument wystawiono. Jest to niezb\u0119dny warunek dla wa\u017cno\u015bci czeku, kt\u00f3rego przestrzeganie umo\u017cliwia uprzedzenie wystawcy, jak r\u00f3wnie\u017c innych os\u00f3b sk\u0142adaj\u0105cych podpisy na czeku o konieczno\u015bci przestrzegania zasad prawnych okre\u015blaj\u0105cych pos\u0142ugiwanie si\u0119 takim dokumentem oraz o odpowiednim jego chronieniu przed dostaniem si\u0119 w niepowo\u0142ane r\u0119ce.<\/p>\n

        Podobnie jak przy wekslu \u2013 kwot\u0119, jaka ma by\u0107 wyp\u0142acona<\/b>, podaje si\u0119 w uj\u0119ciu liczbowym i s\u0142ownie. Je\u017celi kwoty te r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119, wyp\u0142aca si\u0119 kwot\u0119 wypisan\u0105 s\u0142ownie, ale cz\u0119sto bank zastrzega sobie w umowie z klientem odmow\u0119 realizacji czek\u00f3w, w kt\u00f3rych kwoty nie s\u0105 jednakowe.<\/p>\n

        Osob\u0105, kt\u00f3ra ma wyp\u0142aci\u0107<\/b> kwot\u0119 oznaczon\u0105 na czeku, mo\u017ce by\u0107 jedynie bank, pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 trasata. Nazwa tego banku, je\u015bli jest on powszechnie znany i zajmuje znacz\u0105c\u0105 pozycj\u0119 w systemie bankowym, dodatkowo wzmacnia zaufanie do przyjmowania zap\u0142aty czekami. Jest to istotne przy rozliczeniach mi\u0119dzynarodowych, je\u015bli trasat dysponuje liczn\u0105 sieci\u0105 plac\u00f3wek w r\u00f3\u017cnych krajach i posiada du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 korespondent\u00f3w w\u015br\u00f3d innych bank\u00f3w, gdy\u017c u\u0142atwia to inkaso czek\u00f3w.<\/p>\n

        Miejsce p\u0142atno\u015bci czeku<\/b> mo\u017ce by\u0107 wyra\u017anie okre\u015blone. Je\u017celi tego nie uczyniono, przyjmuje si\u0119, \u017ce jest nim miejsce podane obok trasata. T\u0119 zasad\u0119 stosuje si\u0119 w praktyce najcz\u0119\u015bciej. Niekiedy banki okre\u015blaj\u0105 miejsce p\u0142atno\u015bci czeku elastyczniej, dopuszczaj\u0105c regulowanie wyp\u0142at nale\u017cno\u015bci czekowych we wszystkich swoich oddzia\u0142ach lub tak\u017ce w innych bankach w dodatku w r\u00f3\u017cnych miejscowo\u015bciach (tzw. czeki okr\u0119\u017cne).<\/p>\n

        Data wystawienia czeku<\/b> powinna by\u0107 podana jednoznacznie, tj. wskazywa\u0107 dok\u0142adnie dzie\u0144, nazw\u0119 miesi\u0105ca i rok. Jest to istotne, gdy\u017c data ta stanowi podstaw\u0119, od kt\u00f3rej liczy si\u0119 bieg maksymalnego okresu, w jakim czek powinien by\u0107 przed\u0142o\u017cony do zap\u0142aty.<\/p>\n

        Czek mo\u017ce by\u0107 wystawiony pismem maszynowym lub r\u0119cznym. Natomiast podpis wystawcy<\/b>, powinien by\u0107 z\u0142o\u017cony w\u0142asnor\u0119cznie. Powinien to by\u0107 podpis osoby upowa\u017cnionej do dysponowania \u015brodkami zdeponowanymi w banku. Wzory podpis\u00f3w s\u0105 sk\u0142adane w banku dla cel\u00f3w kontrolnych. Je\u017celi bank stwierdzi, \u017ce podpis wystawcy r\u00f3\u017cni si\u0119 od podpisu wzorcowego, powinien odm\u00f3wi\u0107 realizacji czeku.<\/p>\n

        W praktyce czeki wystawia si\u0119 z regu\u0142y na specjalnych blankietach wydawanych klientom przez banki. Pos\u0142ugiwanie si\u0119 takimi blankietami drukowanymi przy zastosowaniu specjalnej techniki, zaopatrzonymi przewa\u017cnie ju\u017c przez bank jego nazw\u0105, a tak\u017ce wydrukowan\u0105 nazw\u0105 rachunku wystawcy dodatkowo zabezpiecza obr\u00f3t czekowy przed nadu\u017cyciami.<\/p>\n

        Mo\u017cliwo\u015b\u0107 dysponowania wyp\u0142atami przy pomocy czek\u00f3w wymaga \u2013 jak ju\u017c wspomnia\u0142am uprzedniego zawarcia z bankiem umowy upowa\u017cniaj\u0105cej klienta do wystawienia takich dokument\u00f3w. Bank mo\u017ce uzale\u017cni\u0107 zawarcie umowy od spe\u0142nienia okre\u015blonych warunk\u00f3w przez klienta, jak r\u00f3wnie\u017c od uprzedniej oceny solidno\u015bci pod wzgl\u0119dem wywi\u0105zywania si\u0119 ze zobowi\u0105za\u0144. Zastrzega sobie tak\u017ce prawo rozwi\u0105zania umowy w razie jej naruszenia przez klienta, co przede wszystkim dotyczy wystawienia czek\u00f3w bez pokrycia.<\/p>\n

        Blankiety czekowe s\u0105 wydawane klientom przez banki w postaci zszytej ksi\u0105\u017ceczki czekowej \u2013 za pokwitowaniem. Ksi\u0105\u017ceczka powinna by\u0107 przez posiadacza przechowywana z dostateczn\u0105 staranno\u015bci\u0105 w spos\u00f3b zapobiegaj\u0105cy pos\u0142u\u017ceniu si\u0119 przez niepowo\u0142ane osoby, m.in. przy pomocy sfa\u0142szowanych podpis\u00f3w. W \u017cadnym za\u015b wypadku nie mo\u017cna przechowywa\u0107 blankiet\u00f3w czekowych podpisanych przez osoby upowa\u017cnione do tego \u201ena zapas\u201d przed wystawieniem czeku, gdy\u017c mo\u017ce on by\u0107 w\u00f3wczas dowolnie wype\u0142niony i zainkasowany przez osob\u0119 nieupowa\u017cnion\u0105, a konsekwencje z tego tytu\u0142u ponosi wystawca.<\/p>\n

        Czek, kt\u00f3ry jest wystawiony z opuszczeniem niekt\u00f3rych wymaganych przez prawo obligatoryjnie element\u00f3w, albo zawieraj\u0105cy jedynie podpis osoby upowa\u017cnionej do dysponowania rachunkiem w banku, okre\u015blany jest mianem niezupe\u0142nego lub in blanco. <\/b>Jego wydanie upowa\u017cnia posiadacza do uzupe\u0142nienia brakuj\u0105cych danych przy dostosowaniu si\u0119 do warunk\u00f3w porozumienia zawartego z wystawc\u0105 czeku. Je\u017celi jednak remitent wype\u0142ni czek niezgodnie z porozumieniem i podejmie got\u00f3wk\u0119 lub indosuje go na inn\u0105 osob\u0119, to wobec trasata lub kolejnego posiadacza dokumentu, nawet je\u015bli podj\u0105\u0142 pieni\u0105dze, wystawca nie mo\u017ce podnosi\u0107 z tego powodu zastrze\u017ce\u0144.<\/p>\n

        Czek niezupe\u0142ny wykorzystywany jest przede wszystkim dla cel\u00f3w gwarancyjnych albo jako r\u0119kojmia wykonania umowy.<\/p>\n

        \n
        \n
        \n

        [1] Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936r. \u2013 Prawo czekowe (Dz.U.R.P. nr 37, poz. 283). Ustawa ta uwzgl\u0119dnia rozwi\u0105zania ujednolicone w skali mi\u0119dzynarodowej, jakie zosta\u0142y opracowane z inicjatywy Ligi Narod\u00f3w i wprowadzone do w\u0142asnego ustawodawstawa przez szereg kraj\u00f3w. Wyst\u0119puj\u0105 jednak kraje, kt\u00f3re konwencji genewskiej nie podpisa\u0142y i wobec tego zachowa\u0142y pewne odmienno\u015bci w regulowaniu obrotu czekowego. Dotyczy to zw\u0142aszcza USA i Wielkiej Brytanii.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Czek (od ang. Check \u2013 sprawdzi\u0107, kontrolowa\u0107) jest dokumentem wystawionym w formie przez prawo ustalonej, zawieraj\u0105cym skierowanie do banku polecenie wyp\u0142acenia oznaczonej kwoty pieni\u0119\u017cnej ze \u015brodk\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w tym banku w dyspozycji wystawcy. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, jest to dokument, przy pomocy kt\u00f3rego wystawca rozporz\u0105dza swoimi \u015brodkami pieni\u0119\u017cnymi znajduj\u0105cymi si\u0119 w banku. Uprawnienie do wystawiania czek\u00f3w … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[16],"class_list":["post-32","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pisanie-prac","tag-czek-jako-srodek-zaplaty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}