{"id":120,"date":"2017-09-18T12:36:43","date_gmt":"2017-09-18T10:36:43","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/?p=120"},"modified":"2017-09-18T12:36:43","modified_gmt":"2017-09-18T10:36:43","slug":"polskie-banki-w-prl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/polskie-banki-w-prl\/","title":{"rendered":"Polskie banki w PRL"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;120&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;3&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Rate this post&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;5\\\/5 - (3 votes)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Polskie banki w PRL&quot;,&quot;width&quot;:&quot;142.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} - ({count} {votes})&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 142.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            5\/5 - (3 votes)    <\/div>\n    <\/div>\n<p>Ju\u017c na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych NBP wyra\u017anie ewoluowa\u0142 w kierunku koncepcji monobanku, kt\u00f3ra zak\u0142ada\u0142a wype\u0142nianie wszystkich funkcji przez jeden bank. Na podstawie uchwa\u0142y Prezydium Rz\u0105du nr 506 z dnia 1 lipca 1953 r., NBP przej\u0105\u0142 od Banku Rolnego kredytowanie i kontrol\u0119 dzia\u0142alno\u015bci eksploatacyjnej rolnictwa i le\u015bnictwa. Bank Rolny utworzono w 1948 r. w miejsce reaktywowanego w 1945 r. Pa\u0144stwowego Banku Rolnego, za kt\u00f3rego po\u015brednictwem pa\u0144stwo finansowa\u0142o reform\u0119 roln\u0105, udziela\u0142o pomocy na odbudow\u0119 zniszczonych gospodarstw oraz na akcj\u0119 osiedle\u0144cz\u0105 na Ziemiach Zachodnich. Z kolei g\u0142\u00f3wnym zadaniem Banku Rolnego sta\u0142o si\u0119 kredytowanie oraz kontrola finansowa inwestycji i produkcji w gospodarce rolnej i le\u015bnej oraz w przemy\u015ble drzewnym.<\/p>\n<p>Proces zwi\u0119kszania roli i zakresu dzia\u0142ania NBP kontynuowany by\u0142 pod koniec lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Ustawa z 12 grudnia 1958 r. o Narodowym Banku Polskim otworzy\u0142a\u00a0\u00a0\u00a0 drog\u0119 do przej\u0119cia kredytowania dzia\u0142alno\u015bci inwestycyjnej.<\/p>\n<p>Ukoronowaniem tego procesu sta\u0142o si\u0119 przej\u0119cie w 1970 r. przez NBP zada\u0144 powo\u0142anego do \u017cycia jeszcze w 1948 r. Banku Inwestycyjnego, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 finansowaniem inwestycji w gospodarce uspo\u0142ecznionej, z wyj\u0105tkiem rolnictwa i le\u015bnictwa. Likwidacja tego banku przyczyni\u0142a si\u0119 do dalszej centralizacji systemu bankowego w Polsce. NBP sta\u0142 si\u0119 bankiem uniwersalnym, kredytuj\u0105cym zar\u00f3wno dzia\u0142alno\u015b\u0107 bie\u017c\u0105c\u0105, jak i inwestycyjn\u0105. Zosta\u0142 wyposa\u017cony r\u00f3wnie\u017c w funkcj\u0119 koordynacyjno &#8211; kontroln\u0105 w stosunku do innych bank\u00f3w. U podstaw takich rozwi\u0105za\u0144 leg\u0142o przyj\u0119cie za\u0142o\u017cenia, \u017ce konkurencja mi\u0119dzy bankami jest rzecz\u0105 szkodliw\u0105. Uznano, \u017ce do realizacji cel\u00f3w gospodarki socjalistycznej potrzebne by\u0142o tylko kilka bank\u00f3w. Stopniowo wi\u0119c zacz\u0119to \u0142\u0105czy\u0107 banki, a\u017c zmniejszono ich liczb\u0119 do czterech.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p>Proces koncentracji systemu bankowego by\u0142 kontynuowany w latach siedemdziesi\u0105tych. W 1975 r. Powszechn\u0105 Kas\u0119 Oszcz\u0119dno\u015bci w\u0142\u0105czono do NBP, kt\u00f3ry t\u0105 drog\u0105 przej\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c gromadzenie oszcz\u0119dno\u015bci ludno\u015bci.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> W ten spos\u00f3b NBP sta\u0142 si\u0119 typowym bankiem centralnym w scentralizowanej gospodarce socjalistycznej, pe\u0142ni\u0105cym nie tylko wszystkie funkcje bankowe, lecz r\u00f3wnie\u017c organu kontroli finansowej przedsi\u0119biorstw. Przeprowadzona w 1975 r. dalsza koncentracja systemu bankowego mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c na celu podporz\u0105dkowanie pa\u0144stwowych i sp\u00f3\u0142dzielczych instytucji oszcz\u0119dno\u015bciowych bankom pa\u0144stwowym. Obok wch\u0142oni\u0119cia PKO przez NBP, powo\u0142ano na miejsce Banku Rolnego &#8211; Bank Gospodarki \u017bywno\u015bciowej (BG\u017b), do finansowania i kredytowania ca\u0142o\u015bci gospodarki \u017cywno\u015bciowej. Zmiany przeprowadzone w 1975 r. polega\u0142y na:<\/p>\n<ul>\n<li>utworzeniu banku pa\u0144stwowo &#8211; sp\u00f3\u0142dzielczego &#8211; BG\u017b, stanowi\u0105cego central\u0119 dla bank\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielczych;<\/li>\n<li>likwidacji Centralnego Zwi\u0105zku Sp\u00f3\u0142dzielni Oszcz\u0119dno\u015bciowo &#8211; Po\u017cyczkowych;<\/li>\n<li>likwidacji Powszechnej Kasy Oszcz\u0119dno\u015bci i w\u0142\u0105czeniu aparatu tej instytucji do NBP.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Banki sp\u00f3\u0142dzielcze zachowa\u0142y sp\u00f3\u0142dzielczy charakter m.in. poprzez utrzymanie ich organ\u00f3w samorz\u0105dowych, takich jak: wojew\u00f3dzkie i krajowe zjazdy delegat\u00f3w bank\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielczych oraz wojew\u00f3dzkie Rady Banku i Rady Banku przy centrali BG\u017b. Funkcj\u0119 Zarz\u0105du Centralnego Zwi\u0105zku Sp\u00f3\u0142dzielni Oszcz\u0119dno\u015bciowo -Po\u017cyczkowych zacz\u0119\u0142y pe\u0142ni\u0107 centralne i wojew\u00f3dzkie ogniwa BG\u017b. Pewnych zmian dokonano r\u00f3wnie\u017c w trybie powo\u0142ywania dyrektora banku sp\u00f3\u0142dzielczego. By\u0142 on powo\u0142ywany przez prezesa BG\u017b, po zasi\u0119gni\u0119ciu jedynie opinii spo\u0142ecznego Zarz\u0105du Sp\u00f3\u0142dzielni. W ten spos\u00f3b d\u0105\u017cono do wzmocnienia realizacji centralnie ustalonej polityki pieni\u0119\u017cno &#8211; kredytowej bank\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielczych.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> Przeprowadzone w 1975 r. reformy zmieni\u0142y charakter dzia\u0142alno\u015bci bank\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielczych, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z dostosowaniem si\u0119 bank\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielczych do nowego uk\u0142adu administracyjnego kraju (gminy), z rozszerzeniem zakresu dzia\u0142alno\u015bci bank\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielczych (przyj\u0119cie kredyt\u00f3w d\u0142ugoterminowych z Banku Rolnego), z przekszta\u0142ceniem bank\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielczych w podstawowe ogniwa organizacji BG\u017b oraz ze \u015bcis\u0142ym powi\u0105zaniem bank\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielczych z gminnymi radami narodowymi, zw\u0142aszcza w zakresie sporz\u0105dzania i realizacji plan\u00f3w rozwoju gmin, a tak\u017ce w charakterze sta\u0142ego doradcy w dziedzinie kszta\u0142towania si\u0119 sytuacji pieni\u0119\u017cnej w gminie.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Por. Z. Dobosiewicz, Podstawy bankowo\u015bci, Warszawa 1997, s. 18.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Por. Ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. Prawo bankowe, Dz. U. nr 20, poz. 108.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Por. E. Drabowski, W. Jaworski, W. Krzy\u017ckiewicz, Bankowo\u015b\u0107, Warszawa 1988, s. 136.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ju\u017c na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych NBP wyra\u017anie ewoluowa\u0142 w kierunku koncepcji monobanku, kt\u00f3ra zak\u0142ada\u0142a wype\u0142nianie wszystkich funkcji przez jeden bank. Na podstawie uchwa\u0142y Prezydium Rz\u0105du nr 506 z dnia 1 lipca 1953 r., NBP przej\u0105\u0142 od Banku Rolnego kredytowanie i kontrol\u0119 dzia\u0142alno\u015bci eksploatacyjnej rolnictwa i le\u015bnictwa. Bank Rolny utworzono w 1948 r. w miejsce reaktywowanego &#8230; <a title=\"Polskie banki w PRL\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/polskie-banki-w-prl\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o Polskie banki w PRL\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[55],"class_list":["post-120","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie","tag-polskie-banki-w-prl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}