{"id":110,"date":"2016-02-10T07:52:25","date_gmt":"2016-02-10T06:52:25","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/?p=110"},"modified":"2016-02-10T07:52:25","modified_gmt":"2016-02-10T06:52:25","slug":"inne-instytucje-polskiego-systemu-bankowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/inne-instytucje-polskiego-systemu-bankowego\/","title":{"rendered":"Inne instytucje polskiego systemu bankowego"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;110&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;1&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Rate this post&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;5\\\/5 - (1 vote)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Inne instytucje polskiego systemu bankowego&quot;,&quot;width&quot;:&quot;142.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} - ({count} {votes})&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 142.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            5\/5 - (1 vote)    <\/div>\n    <\/div>\n<p>W procesie kszta\u0142towania si\u0119 nowego systemu bankowego w Polsce powsta\u0142o<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> kilka instytucji, kt\u00f3rych celem sta\u0142o si\u0119 u\u0142atwienie jego funkcjonowania.\u00a0\u00a0 Jedn\u0105 z nich jest <span style=\"text-decoration: underline\">Krajowa Izba Rozliczeniowa<\/span> (KIR). Do 1993 r. funkcje centralnej instytucji rozliczeniowej pe\u0142ni\u0142 Narodowy Bank Polski. By\u0142o to sprzeczne z funkcjami banku centralnego w gospodarce rynkowej. Powstanie KIR umo\u017cliwi\u0142o zdecentralizowanie rozrachunk\u00f3w mi\u0119dzybankowych. Uczestnikami rozrachunk\u00f3w za po\u015brednictwem KIR mog\u0105 by\u0107 banki, kt\u00f3re posiadaj\u0105 w NBP rachunki bie\u017c\u0105ce. Obecnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 du\u017cych i \u015brednich bank\u00f3w jest zrzeszona w KIR i realizuje przez ni\u0105 rozliczenia mi\u0119dzybankowe. Inne banki mog\u0105 przeprowadza\u0107 takie rozliczenia korzystaj\u0105c z po\u015brednictwa bank\u00f3w b\u0119d\u0105cych cz\u0142onkami tego systemu. Organizacja KIR jest dwustopniowa i tworzy j\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li>centrala KIR,<\/li>\n<li>bankowe regionalne izby rozrachunkowe (BRIR).<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Podstawowe czynno\u015bci wykonuj\u0105 BRIR, kt\u00f3rych dzia\u0142a\u0142o 17 w 1993 roku. Do poszczeg\u00f3lnych BRIR s\u0105 terytorialnie przypisane oddzia\u0142y r\u00f3\u017cnych bank\u00f3w, dla kt\u00f3rych BRIR prowadz\u0105 punkty przyj\u0119\u0107 dokument\u00f3w rozliczeniowych oraz przewo\u017c\u0105 dokumenty rozliczeniowe mi\u0119dzy oddzia\u0142ami bank\u00f3w. BRIR rejestruj\u0105 nale\u017cno\u015bci i zobowi\u0105zania uczestnik\u00f3w izby z ich regionu, wynikaj\u0105ce z przekazanych im dokument\u00f3w rozliczeniowych przez oddzia\u0142y operacyjne r\u00f3\u017cnych bank\u00f3w. Zbiorcze dane o nale\u017cno\u015bciach i zobowi\u0105zaniach oddzia\u0142\u00f3w nale\u017c\u0105cych do poszczeg\u00f3lnych bank\u00f3w BRIR przekazuj\u0105 do centrali KIR. Ostateczny rozrachunek przeprowadza centrala KIR, kompensuj\u0105c wzajemne zobowi\u0105zania i nale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy bankami -uczestnikami KIR. O wyniku kompensaty centrala KIR powiadamia centrale poszczeg\u00f3lnych bank\u00f3w i wydaje NBP zlecenie dokonania odpowiednich ksi\u0119gowa\u0144 na ich rachunkach bie\u017c\u0105cych. Rozrachunki bankowe w KIR s\u0105 przeprowadzane w ka\u017cdym dniu roboczym, z wyj\u0105tkiem sob\u00f3t. R\u00f3wnocze\u015bnie z przyj\u0119ciem dokument\u00f3w przez BRIR nast\u0119puje komputerowa rejestracja wzajemnych wierzytelno\u015bci, a zapis izba regionalna teletransmituje do centrali KIR, gdzie nast\u0119puje ko\u0144cowy rozrachunek przy u\u017cyciu komputer\u00f3w. W 1994 r. z us\u0142ug KIR korzysta\u0142o oko\u0142o 1200 oddzia\u0142\u00f3w<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> operacyjnych r\u00f3\u017cnych bank\u00f3w.<\/p>\n<p>Bardzo du\u017ce znaczenie dla nowego polskiego systemu bankowego ma <span style=\"text-decoration: underline\">Bankowy Fundusz Gwarancyjny<\/span>. Powo\u0142ano go z dniem 17 lutego 1995 r. na mocy<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> ustawy z 14 grudnia 1994 r. Do momentu wej\u015bcia w \u017cycie tej ustawy na gruncie ustawy &#8211; Prawo bankowe obowi\u0105zywa\u0142 szczeg\u00f3lny system odpowiedzialno\u015bci Skarbu Pa\u0144stwa za niekt\u00f3re zobowi\u0105zania bank\u00f3w. Banki polskie by\u0142y w\u00f3wczas podzielone na dwie grupy. Do pierwszej nale\u017ca\u0142y uprzywilejowane banki pa\u0144stwowe i sp\u00f3\u0142dzielcze, a do grupy drugiej pozosta\u0142e banki, w tym tak\u017ce niekt\u00f3re banki sp\u00f3\u0142dzielcze i nale\u017c\u0105ce do przedsi\u0119biorstw pa\u0144stwowych. Skarb Pa\u0144stwa odpowiada\u0142 za zobowi\u0105zania z tytu\u0142u wk\u0142ad\u00f3w oszcz\u0119dno\u015bciowych zgromadzonych w enumeratywnie okre\u015blonych bankach. Bankami posiadaj\u0105cymi w tym okresie gwarancje Skarbu Pa\u0144stwa by\u0142y: Bank Gospodarstwa Krajowego, Powszechna Kasa Oszcz\u0119dno\u015bci BP, Bank Handlowy S.A. w Warszawie, Bank Polska Kasa Opieki S.A., dziewi\u0119\u0107 bank\u00f3w wyodr\u0119bnionych z NBP, Bank Gospodarki \u017bywno\u015bciowej oraz banki sp\u00f3\u0142dzielcze powsta\u0142e przed dniem 10 lutego 1989 r. Odpowiedzialno\u015b\u0107 Skarbu Pa\u0144stwa wobec bank\u00f3w zaliczonych do grupy pierwszej obejmowa\u0142a zar\u00f3wno pe\u0142n\u0105 kwot\u0119 wk\u0142adu, jak i nale\u017cne odsetki. Przes\u0142ank\u0119 powstania odpowiedzialno\u015bci Skarbu Pa\u0144stwa stanowi\u0142 fakt niewyp\u0142acalno\u015bci banku obj\u0119tego systemem gwarancji. Poniewa\u017c uprzywilejowane banki pierwszej grupy mia\u0142y wk\u0142ady gwarantowane przez pa\u0144stwo deponenci nie obawiali si\u0119 upadku takiego banku i bez wahania lokowali w nim pieni\u0105dze. W tej sytuacji banki drugiej grupy by\u0142y bowiem uznawane za bardziej ryzykowne. Jak zauwa\u017caj\u0105 naukowcy brak takiego zaufania podkre\u015bla\u0142o wydzielenie przez niekt\u00f3re gazety tych bank\u00f3w gruba kresk\u0105 w publikowanych tabelach, co odczytywano jako ostrze\u017cenie dla deponent\u00f3w. Sytuacja ta oczywi\u015bcie w szczeg\u00f3lnym stopniu utrudnia\u0142a rozw\u00f3j bank\u00f3w prywatnych.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup><sup>[5]<\/sup><\/sup><\/a><\/p>\n<p>Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym w zasadniczy spos\u00f3b zmieni\u0142a zakres i charakter ochrony bankowych depozyt\u00f3w pieni\u0119\u017cnych. Zgodnie z t\u0105 ustaw\u0105 \u015brodki pieni\u0119\u017cne zgromadzone na wszelkiego typu rachunkach we wszystkich bankach obj\u0119te zosta\u0142y systemem obligatoryjnych gwarancji poprzez Fundusz, tworzony g\u0142\u00f3wnie z obowi\u0105zkowych corocznych wp\u0142at wszystkich bank\u00f3w. Nadz\u00f3r nad dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Funduszu sprawuje Minister Finans\u00f3w w oparciu o kryterium legalno\u015bci i zgodno\u015bci ze statutem. Art. 4, ust. 1 ustawy okre\u015bla, \u017ce do zada\u0144 Funduszu w zakresie funkcjonowania system\u00f3w obowi\u0105zkowego i umownego gwarantowania zgromadzonych \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych nale\u017cy:<\/p>\n<ol>\n<li>okre\u015blanie na dany rok wysoko\u015bci \u015brodk\u00f3w wyodr\u0119bnionych przez podmioty obj\u0119te systemem gwarantowania, w zwi\u0105zku z obowi\u0105zkiem tworzenia funduszu ochrony \u015brodk\u00f3w gwarantowanych,<\/li>\n<li>wykonywanie obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z gwarantowania \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych na zasadach okre\u015blonych w ustawie,<\/li>\n<li>gromadzenie i analizowanie informacji o podmiotach obj\u0119tych systemem gwarantowania,<\/li>\n<li>nadz\u00f3r nad umownym systemem gwarantowania \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ustawa stwierdza, \u017ce do zada\u0144 Funduszu w zakresie udzielania pomocy podmiotom obj\u0119tym systemem gwarantowania nale\u017cy:<\/p>\n<ol>\n<li>udzielanie zwrotnej pomocy finansowej w przypadku powstania sytuacji zagro\u017cenia wyp\u0142acalno\u015bci b\u0105d\u017a na nabycie akcji lub udzia\u0142\u00f3w bank\u00f3w,<\/li>\n<li>nabywanie wierzytelno\u015bci bank\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w sytuacji zagro\u017cenia wyp\u0142acalno\u015bci,<\/li>\n<li>kontrola nad prawid\u0142owo\u015bci\u0105 wykorzystania pomocy,<\/li>\n<li>okre\u015blanie wysoko\u015bci obowi\u0105zuj\u0105cych op\u0142at rocznych wnoszonych przez podmioty obj\u0119te systemem gwarantowania na rzecz Funduszu,<\/li>\n<li>kontrola realizacji post\u0119powania maj\u0105cego na celu uzdrowienie gospodarki podmiotu obj\u0119tego systemem gwarantowania, w sytuacjach okre\u015blonych w ustawie.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Organami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego s\u0105: Rada Funduszu i Zarz\u0105d Funduszu. Rada Funduszu sk\u0142ada si\u0119 z przewodnicz\u0105cego oraz 9 cz\u0142onk\u00f3w, posiadaj\u0105cych odpowiednie wykszta\u0142cenie wy\u017csze i do\u015bwiadczenie zawodowe. Przewodnicz\u0105cego Rady Funduszu powo\u0142uje Prezes Rady Ministr\u00f3w na uzgodniony wniosek Ministra Finans\u00f3w i Prezesa NBP, po zaopiniowaniu przez w\u0142a\u015bciw\u0105 komisj\u0119 sejmow\u0105. Po trzech cz\u0142onk\u00f3w Rady Funduszu powo\u0142uje i odwo\u0142uje &#8211; Minister Finans\u00f3w, Prezes NBP i Zwi\u0105zek Bank\u00f3w Polskich. Natomiast Zarz\u0105d Funduszusk\u0142ada si\u0119 z 5 cz\u0142onk\u00f3w, w tym z prezesa i jego zast\u0119pcy. Jego kadencja trwa 3 lata. Zarz\u0105d Funduszu kieruje Funduszem i reprezentuje go na zewn\u0105trz.<\/p>\n<p>Podmioty obj\u0119te systemem gwarantowania wnosz\u0105 na rzecz Funduszu obowi\u0105zkowe op\u0142aty roczne w wysoko\u015bci iloczyn\u00f3w:<\/p>\n<ol>\n<li>stawki nie przekraczaj\u0105cej 0,4% i sumy aktyw\u00f3w bilansowych oraz gwarancji i por\u0119cze\u0144 wa\u017conych ryzykiem,<\/li>\n<li>stawki nie przekraczaj\u0105cej 0,2% i sumy wa\u017conych ryzykiem pozosta\u0142ych zobowi\u0105za\u0144 pozabilansowych, z wy\u0142\u0105czeniem linii kredyt\u00f3w przyrzeczonych, dla kt\u00f3rych stawka wynosi 0; przez kredyty przyrzeczone rozumie si\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z umowy kwot\u0119 zobowi\u0105zania do udzielenia kredytu, pomniejszon\u0105 o kwot\u0119 jego wykorzystania.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Por. Z. Dobosiewicz, Nowy polski system bankowy, cyt. wyd., s. 30 i nast.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Por. Z. Krzy\u017ckiewicz, Podr\u0119cznik do nauki bankowo\u015bci, cyt. wyd., s. 182.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Por. Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, Dz. U. 1995, nr 4, poz. 18.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\"><sup><sup>[5]<\/sup><\/sup><\/a> Por. Z. Dobosiewicz, Nowy polski system bankowy, cyt. wyd., s. 31.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W procesie kszta\u0142towania si\u0119 nowego systemu bankowego w Polsce powsta\u0142o[1] kilka instytucji, kt\u00f3rych celem sta\u0142o si\u0119 u\u0142atwienie jego funkcjonowania.\u00a0\u00a0 Jedn\u0105 z nich jest Krajowa Izba Rozliczeniowa (KIR). Do 1993 r. funkcje centralnej instytucji rozliczeniowej pe\u0142ni\u0142 Narodowy Bank Polski. By\u0142o to sprzeczne z funkcjami banku centralnego w gospodarce rynkowej. Powstanie KIR umo\u017cliwi\u0142o zdecentralizowanie rozrachunk\u00f3w mi\u0119dzybankowych. Uczestnikami &#8230; <a title=\"Inne instytucje polskiego systemu bankowego\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/inne-instytucje-polskiego-systemu-bankowego\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o Inne instytucje polskiego systemu bankowego\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[29],"class_list":["post-110","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie","tag-inne-instytucje-polskiego-systemu-bankowego"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/bankowosc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}